Hiệu quả từ cảnh báo vệ tinh trong quản lý, bảo vệ rừng ở Lâm Đồng

Phát hiện biến động từ những điểm ảnh

Giữa những cánh rừng trải rộng trên địa bàn tỉnh với hơn 1,1 triệu ha, việc phát hiện sớm các thay đổi về hiện trạng rừng luôn là yêu cầu quan trọng đối với lực lượng kiểm lâm.

Thực tế, rừng ở Lâm Đồng có địa hình phức tạp, nhiều khu vực xa khu dân cư khiến công tác tuần tra, kiểm tra của lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn. Trong điều kiện đó, việc ứng dụng công nghệ viễn thám và ảnh vệ tinh mở ra một phương thức theo dõi, giám sát tài nguyên rừng, giúp lực lượng chức năng chủ động hơn trong phát hiện những dấu hiệu bất thường.

Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng cho biết, hệ thống ứng dụng công nghệ viễn thám, sử dụng ảnh vệ tinh và thiết bị di động trong tuần tra, quản lý, xác minh, giám sát tài nguyên rừng (FMS) đang được khai thác phục vụ công tác chuyên môn. Hệ thống gồm 2 hợp phần chính: phần mềm trên nền tảng WebGIS và ứng dụng di động FMS Mobile, tương thích với các hệ điều hành Android và iOS.

Thông qua việc sử dụng ảnh vệ tinh Sentinel-2, hệ thống hỗ trợ phát hiện, cảnh báo những điểm có thay đổi trạng thái rừng. Các thông tin cảnh báo được tự động gửi qua tin nhắn và email đến các bên liên quan theo định kỳ 2 lần/tháng, vào ngày 2 và ngày 16.

Từ dữ liệu được cập nhật, lực lượng chức năng có thêm căn cứ xác định khu vực cần kiểm tra, đối chiếu hiện trạng và tổ chức xác minh tại thực địa.

Đáng chú ý, hệ thống từng phát hiện một điểm phá rừng trên đảo Phú Quý. Thông qua việc khai thác dữ liệu ảnh vệ tinh, các lực lượng chức năng còn phát hiện diện tích trồng cây cần sa trong rừng trên núi cao thuộc lâm phận Trại giam Thủ Đức.

Những trường hợp này cho thấy dữ liệu viễn thám có thể hỗ trợ phát hiện các dấu hiệu bất thường tại những khu vực cần được quan tâm, kể cả nơi việc tiếp cận, kiểm tra trực tiếp gặp nhiều khó khăn.

Đưa dữ liệu đến gần người giữ rừng

Nếu WebGIS hỗ trợ theo dõi, quản lý các điểm biến động trên bản đồ số thì FMS Mobile giúp đưa dữ liệu đến gần hơn với lực lượng làm nhiệm vụ tại hiện trường.

Thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh, kiểm lâm địa bàn và lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách có thể ghi lại lịch trình di chuyển, chụp ảnh hiện trường kèm tọa độ, trực tiếp xác minh và cập nhật thông tin liên quan đến điểm cảnh báo.

Việc ghi nhận dữ liệu ngay tại hiện trường góp phần hạn chế tình trạng thông tin bị phân tán, thiếu thống nhất giữa quá trình tuần tra và khâu tổng hợp, báo cáo. Dữ liệu được cập nhật có thể hỗ trợ cơ quan quản lý theo dõi tiến độ xác minh, phục vụ công tác kiểm tra và phối hợp giữa các đơn vị liên quan.

Qua đó, quá trình xử lý thông tin từng bước được thực hiện trên nền tảng số, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phương thức ghi chép, tổng hợp thủ công.

Đối với lực lượng kiểm lâm và các đơn vị chủ rừng, hệ thống cảnh báo và ứng dụng di động cung cấp thêm công cụ để xác định khu vực cần kiểm tra, lưu giữ thông tin có tọa độ và cập nhật kết quả một cách thuận tiện hơn.

Sự kết hợp giữa dữ liệu công nghệ với hoạt động kiểm tra trực tiếp là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng. Được biết, từ kết quả triển khai thực tế, hệ thống FMS đã được nhiều địa phương trên cả nước đến tham quan, học tập kinh nghiệm.

Từ ảnh vệ tinh đến những bước chân tuần tra giữa rừng, công nghệ đang góp phần bổ sung phương thức quản lý hiện đại cho ngành lâm nghiệp Lâm Đồng. Khi dữ liệu được cập nhật kịp thời, cảnh báo được xác minh và thông tin được kết nối hiệu quả, công tác bảo vệ rừng sẽ có thêm điều kiện để chủ động phát hiện nguy cơ, xử lý vi phạm và quản lý tài nguyên rừng chặt chẽ hơn.