Palladyne AI nói SwarmOS giúp một binh sĩ điều phối 200 drone, nhưng chưa được thử công khai

Palladyne AI, doanh nghiệp công nghệ quốc phòng của Mỹ, cho rằng phần mềm SwarmOS của hãng có thể giúp một binh sĩ điều phối tới 200 drone trong cùng một nhiệm vụ. CEO Ben Wolff khẳng định công nghệ đã sẵn sàng. Tuy nhiên, quy mô 200 chiếc vẫn là tuyên bố của doanh nghiệp và chưa được thử nghiệm công khai.

Từ bờ vực giải thể đến Palladyne AI

Cuối năm 2023, hội đồng quản trị Sarcos, tiền thân của Palladyne AI, mời ông Wolff quay lại cho ý kiến. Ông là cựu CEO và cổ đông lớn nhất. Ban đầu, ông khuyên bán tài sản và giải thể công ty, vì giá trị thị trường đã rơi từ 1,6 tỉ USD xuống khoảng 12 triệu USD.

Sau 60 ngày làm việc cùng giám đốc công nghệ Denis Garagić, cựu nhà khoa học trưởng của BAE Systems, ông kết luận phần cứng đã thất bại còn phần AI tiến xa hơn dự kiến. Hai người đề xuất cắt ba phần tư nhân sự và gọi thêm vốn. Ông Wolff nhận lại ghế CEO từ ngày 23/2/2024, với mức lương 1 USD mỗi năm, phần còn lại lấy bằng cổ phần. Tháng 3 năm đó, công ty đổi tên thành Palladyne AI.

Sarcos do giáo sư Stephen Jacobsen của Đại học Utah thành lập năm 1983. Công ty từng nhận tiền của DARPA để phát triển khung xương trợ lực cho binh sĩ. Phần AI được giữ lại sinh ra từ chính bộ khung xương này: robot học thao tác khi người mặc làm việc thay vì phải lập trình từng bước.

SwarmOS hoạt động như thế nào

SwarmOS là phần mềm cho phép nhiều drone phối hợp thực hiện một nhiệm vụ dưới sự giám sát của một người. Nền tảng sử dụng AI vật lí (physical AI), tức trí tuệ nhân tạo chạy trực tiếp trên máy móc để nhận biết môi trường và phản ứng với thay đổi xung quanh.

Theo Palladyne, người lính chỉ cần giao nhiệm vụ ở mức tổng quát. Các drone sau đó tự phối hợp, chia sẻ thông tin và điều chỉnh cách thực hiện khi tình hình thay đổi, miễn là không vượt giới hạn được giao.

Phân biệt không người lái, tự động hóa và tự chủ

• Không người lái: phương tiện không chở người điều khiển.
• Tự động hóa: thực hiện quy trình định sẵn, như bay theo điểm mốc hoặc tránh va chạm. Theo cách phân loại của ông Wolff, ngay cả tên lửa đánh chặn Patriot cũng thuộc nhóm này.
• Tự chủ: khả năng lựa chọn cách hành động mới khi tình huống thay đổi.

Ông lấy ví dụ một drone được giao bám theo xe. Nếu xe dừng và một hành khách bỏ chạy, drone tự động hóa vẫn tiếp tục theo xe, còn drone tự chủ có thể nhận ra mục tiêu ưu tiên đã di chuyển và chuyển sang bám người.

Với SwarmOS, người chỉ huy có thể mô tả mục tiêu bằng lời thay vì nhập sẵn tọa độ. Drone bay tìm kiếm và báo về kèm mức độ tin cậy khi phát hiện đối tượng phù hợp. Quyết định tấn công vẫn do người chỉ huy đưa ra.

Khả năng hoạt động khi bị gây nhiễu

Ông Wolff dẫn lời một người huấn luyện phi công drone cho Ukraine rằng mỗi UAV tại đây thường cần ba binh sĩ: một người điều khiển và hai người bảo vệ. SwarmOS được phát triển nhằm giảm gánh nặng này.

Theo ông, môi trường liên lạc ở Ukraine khắc nghiệt hơn công ty từng dự tính. Vì AI chạy trực tiếp trên từng drone, phương tiện vẫn có thể tiếp tục nhiệm vụ khi mất kết nối với người vận hành. Khi cần phối hợp, các UAV chỉ trao đổi những gói dữ liệu nhỏ ở mức kilobit, theo từng đợt ngắt quãng. Tùy thiết bị vô tuyến, chúng còn có thể nhảy tần để hạn chế gây nhiễu.

Hai đợt diễn tập của Lục quân Mỹ

Năm nay, SwarmOS có mặt ở hai đợt diễn tập lớn của Lục quân Mỹ. Tại Ivy Mass của Sư đoàn Bộ binh 4, phần mềm được nối vào mạng chỉ huy thế hệ mới NGC2. Theo ông Wolff, một người lính đã điều phối drone của bốn nhà sản xuất, trong đó có Gremlin-X, drone ném bom cỡ nhỏ của Palladyne. Công ty cho biết người này mất chưa đến 30 phút để học cách dùng hệ thống.

Chưa đầy ba tháng sau, SwarmOS tham gia Project Convergence Capstone 6, cuộc thử nghiệm đối kháng quy mô sư đoàn, và chạy cùng nền tảng Lattice của Anduril. Drone trinh sát tìm, nhận diện mục tiêu rồi chia sẻ dữ liệu qua mạng chỉ huy. Một người lính ra quyết định và giao cho Gremlin-X tấn công.

"Nếu Lục quân Mỹ muốn bay 200 drone khác loại trong một nhiệm vụ bằng phần mềm của chúng tôi, chúng tôi làm được ngay ngày mai", ông Wolff nói. Điều kiện là cần thời gian cài phần mềm và kiểm tra cảm biến, bộ đàm. Theo ông, hai năm trước Lầu Năm Góc còn nói tới mốc 2032 hoặc 2035.

Giới hạn của tuyên bố

Con số 200 vẫn là tuyên bố của doanh nghiệp. Thông cáo về hai cuộc diễn tập không nêu số drone tham gia. Ngoài ra, chưa có đánh giá độc lập công khai nào trong chiến đấu thật, nhất là trước đối thủ mạnh về tác chiến điện tử.

Theo ông Wolff, phần mềm cho phép con người can thiệp ở bất kì bước nào, và quan điểm của công ty là quyết định tiêu diệt phải do người đưa ra. Ông cũng nói rõ đây là lựa chọn chính sách, không phải giới hạn kĩ thuật. Về lí thuyết, khách hàng có thể để bầy drone tự làm trọn nhiệm vụ.

Quay lại phần cứng và áp lực dòng tiền

Công ty từng suýt chết vì phần cứng nay lại làm phần cứng, bởi nhiều drone trên thị trường không đủ mạnh để chạy hết phần mềm của Palladyne. Tháng 11/2025, công ty mua hãng điện tử hàng không GuideTech và hai xưởng gia công với giá trị công bố khoảng 31 triệu USD, gồm 20 triệu USD cổ phiếu, 5 triệu USD tiền mặt và khoảng 6 triệu USD nợ tiếp nhận.

Tháng 6/2026, Palladyne kí biên bản ghi nhớ với Israel Aerospace Industries về quyền độc quyền sản xuất và tiếp thị các mẫu drone cảm tử Harpy, Harop và Mini Harpy cho chính phủ Mỹ. Việc cấp phép còn chờ thỏa thuận triển khai chính thức. Chính phủ Israel vẫn có thể bán trực tiếp cho Washington. Palladyne trả theo doanh số, không trả phí bản quyền trước, và thỏa thuận có thể kéo dài tới 10 năm nếu đạt các mốc đặt ra.

Tháng 10, Palladyne cùng Federal Ammunition và Mossberg công bố dự án SwarmShot, nhằm gắn mô-đun súng shotgun lên drone để đánh chặn UAV đối phương.

Số liệu tài chính

• Doanh thu năm 2025: 5,2 triệu USD, thấp hơn năm 2024.
• Dự báo doanh thu năm 2026: 24 đến 27 triệu USD nhờ các thương vụ mua lại.
• Tiền mặt và chứng khoán đến 30/6: 43,7 triệu USD.
• Mức chi dự kiến cho hoạt động: bình quân 8 đến 9 triệu USD mỗi quý trong năm nay.

Ông Wolff cho biết mức chi này sẽ giảm dần khi doanh thu và biên lợi nhuận tăng trong nửa cuối năm. Công ty đã có hai hợp đồng của Lục quân Mỹ để nghiên cứu và kiểm chứng SwarmOS cùng Gremlin-X. Để chứng minh tuyên bố của ông Wolff, Palladyne phải đưa SwarmOS từ bãi tập lên quy mô hàng trăm chiếc, đồng thời biến kết quả thử nghiệm thành những đơn hàng quân sự lớn hơn.