Tâm huyết, trách nhiệm cùng xây dựng thể chế đất nước

Góp sức hoàn thiện thể chế

Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI khai mạc ngày 17/10/2026, dự kiến kéo dài đến ngày 21/11. Với chương trình nghị sự gồm nhiều nội dung quan trọng về lập pháp, kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách và giám sát, kỳ họp đặt ra yêu cầu cao đối với chất lượng thảo luận, quyết định chính sách. Quốc hội dự kiến xem xét 47 dự án luật, nghị quyết, trong đó 43 dự án được xem xét, thông qua và 4 dự án cho ý kiến. Đây là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi mỗi đại biểu phát huy trách nhiệm, nghiên cứu kỹ lưỡng, đóng góp những ý kiến có chất lượng, sát thực tiễn.

Trong dòng chảy ấy, các đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh đã tích cực tham gia thảo luận nhiều dự án luật, nghị quyết, tập trung vào những vấn đề có tác động trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước, sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Điều đáng chú ý trong các ý kiến đóng góp là tinh thần không chỉ nhìn nhận chính sách ở góc độ quy định pháp luật, mà còn đặt ra yêu cầu về tính khả thi, hiệu quả thực hiện và khả năng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan. Từ quản lý hoạt động bưu chính, phát triển đầu tư đến bảo vệ người tiêu dùng, các đại biểu hướng đến một điểm chung: pháp luật phải theo kịp thực tiễn, tạo hành lang phát triển nhưng đồng thời bảo đảm kỷ cương, minh bạch và trách nhiệm.

Ngày 17/10, tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh thống nhất về sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Bưu chính năm 2010. Những ý kiến tập trung vào hoàn thiện cơ chế quản lý bưu chính xuyên biên giới, phân định rõ phạm vi dịch vụ bưu chính, minh bạch nguồn lực công ích, phát triển hạ tầng và bảo vệ quyền lợi người sử dụng dịch vụ.

Đây là những vấn đề có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh, hoạt động giao nhận hàng hóa ngày càng mở rộng và bưu chính trở thành một bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế số. Việc hoàn thiện luật không chỉ nhằm điều chỉnh hoạt động của doanh nghiệp mà còn góp phần bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh, nâng cao chất lượng dịch vụ và quyền lợi của người dân.

Tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Văn Quảng - Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao, ĐBQH tỉnh, thống nhất sự cần thiết sửa đổi Luật Bưu chính, đồng thời cho rằng các nội dung sửa đổi cần giải quyết đầy đủ hơn những vấn đề phát sinh từ thực tiễn thi hành. Theo đại biểu, nội dung bổ sung chủ yếu tập trung vào lĩnh vực bưu chính số, trong khi hoạt động bưu chính xuyên biên giới chưa được điều chỉnh tương xứng với yêu cầu quản lý và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Từ góc nhìn đó, việc hoàn thiện pháp luật cần đi sâu vào những lĩnh vực mới, những khoảng trống quản lý và những vấn đề đang đặt ra trong thực tế. Một đạo luật có chất lượng không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt mà còn phải tạo nền tảng ổn định cho sự phát triển lâu dài.

Hoàn thiện chính sách, bảo vệ quyền lợi người dân

Tinh thần lấy thực tiễn làm thước đo tiếp tục được thể hiện trong các phiên thảo luận về những dự án luật liên quan đến hoạt động kinh doanh, cạnh tranh, đầu tư và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ngày 28/10, đại biểu Dương Khắc Mai - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh, tham gia góp ý nhiều nội dung quan trọng tại nghị trường. Đối với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, đại biểu ủng hộ tạo không gian cho công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới phát triển. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh đặc thù lĩnh vực này liên quan trực tiếp đến tiền, tài sản và dữ liệu của nhà đầu tư, vì vậy cần quy định rõ giới hạn pháp lý và các biện pháp bảo vệ người tham gia.

Theo đó, người tham gia thử nghiệm cần được cung cấp đầy đủ thông tin, cảnh báo về phạm vi và mức độ rủi ro; tài sản khách hàng phải được tách biệt; dữ liệu cá nhân, dữ liệu giao dịch được bảo vệ. Đồng thời, cần có cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại và phương án xử lý tài sản, hợp đồng khi thử nghiệm bị tạm dừng hoặc kết thúc.

Những đề xuất này cho thấy trách nhiệm của đại biểu không dừng ở việc đồng tình hay phản biện một chính sách, mà còn đi sâu vào những điều kiện để chính sách vận hành an toàn, minh bạch, bảo vệ các bên liên quan. Trong môi trường kinh tế số, đổi mới sáng tạo cần được khuyến khích, nhưng không thể tách rời trách nhiệm quản lý và bảo vệ quyền lợi người dân.

Đặc biệt, tại phiên thảo luận hội trường ngày 2/11 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, đại biểu Dương Khắc Mai tập trung vào việc hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, hiệu quả. Đối với mở rộng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài, đại biểu đề nghị đánh giá kỹ tác động đối với từng nhóm ngành nhạy cảm, tham vấn các cơ quan liên quan, bảo đảm thu hút đầu tư nhưng không ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia và nhà đầu tư trong nước.

Tại phiên thảo luận ngày 2/11 về dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), các ý kiến tập trung đề cao sự tự nguyện, quyền được bảo vệ của người hiến mô, tạng, nhất là người chưa thành niên. Đây là lĩnh vực đòi hỏi sự thận trọng cao, bởi mỗi quy định không chỉ liên quan đến quản lý y tế mà còn gắn với đạo đức, quyền con người và niềm tin xã hội.

Một vấn đề giàu tính nhân văn được đại biểu Trịnh Thị Tú Anh - Đoàn ĐBQH tỉnh quan tâm là bảo vệ quyền và lợi ích của người chưa thành niên trong hiến, lấy mô, tạng. Đại biểu cho rằng, sự đồng ý của cha mẹ là điều kiện cần thiết nhưng không thể thay thế hoàn toàn ý chí của trẻ. Người dưới 18 tuổi cần được giải thích, tham vấn phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành; đặc biệt, tuyệt đối không lấy mô khi trẻ bày tỏ ý chí phản đối, kể cả khi cha mẹ đã đồng ý bằng văn bản. Đại biểu cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm của Hội đồng tư vấn độc lập trong xác định nguyện vọng của trẻ và xử lý nguy cơ xung đột lợi ích.

Đối với việc lấy mô, bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn, đại biểu nhấn mạnh cần tôn trọng cả ý chí mà trẻ đã thể hiện khi còn sống, không chỉ căn cứ vào sự đồng ý của người đại diện. Theo đại biểu, hiến mô, tạng là nghĩa cử nhân đạo cao đẹp, nhưng giá trị ấy phải được xây dựng trên nền tảng tự nguyện và sự bảo vệ đầy đủ quyền của người hiến. Pháp luật cần hài hòa mục tiêu cứu chữa người bệnh với nguyên tắc không để trẻ em chịu thiệt thòi hoặc bị đặt trước quyết định vượt quá khả năng tự chủ của mình.