Kỳ vọng từ mô hình quy hoạch liên phường “2 trung tâm - 3 cực”
Việc triển khai đồ án Quy hoạch chung 5 phường liền kề đến năm 2050 đang mở ra bước ngoặt cho Đà Lạt. Bằng cấu trúc đa trung tâm với “2 trung tâm - 3 cực phát triển được kỳ vọng giải quyết tận gốc áp lực nội đô, tạo không gian sinh thái tầm cỡ quốc tế nhưng vẫn giữ trọn bản sắc “Phố trong rừng - Rừng trong phố”.

Tái thiết không gian sinh thái đa trung tâm
Quyết định số 4452/QĐ-UBND của UBND tỉnh Lâm Đồng về việc phê duyệt Nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị 5 phường liền kề: Xuân Hương - Đà Lạt, Lâm Viên - Đà Lạt, Cam Ly - Đà Lạt, Xuân Trường - Đà Lạt và Lang Biang - Đà Lạt đến năm 2050 đã mở ra chương mới trong lịch sử phát triển đô thị cao nguyên. Trên quy mô tự nhiên khoảng 68.089 ha, quy hoạch mới chính thức giải bài toán nén đô thị lịch sử bằng cấu trúc “2 trung tâm - 3 cực phát triển - 2 hành lang liên kết”.
Cấu trúc này tạo lập sự phân công chức năng sắc nét và khoa học. Phường Xuân Hương - Đà Lạt tiếp tục giữ vai trò trái tim di sản, thương mại và du lịch lịch sử xung quanh hồ Xuân Hương. Trong khi đó, phường Lâm Viên - Đà Lạt vươn lên thành trung tâm tri thức, giáo dục - đào tạo, y tế chuyên sâu và đổi mới sáng tạo cấp vùng.
3 cực phát triển phía ngoại vi giữ nhiệm vụ chia sẻ tải trọng đô thị: Cực phía Tây (phường Cam Ly - Đà Lạt) kết nối làng hoa Vạn Thành và trục cảnh quan suối Cam Ly thành không gian đô thị sinh thái, nghệ thuật sáng tạo; Cực phía Đông (phường Xuân Trường - Đà Lạt) giữ vai trò đầu mối nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu nông sản và du lịch đồi chè Cầu Đất; Cực phía Bắc (phường Lang Biang - Đà Lạt) trở thành không gian du lịch sinh thái cao nguyên, bảo tồn di sản văn hóa K’ho bản địa và bảo vệ nghiêm ngặt nguồn nước hồ Đankia - Suối Vàng.

Tìm sự đồng thuận giữa kỳ vọng và thực tiễn
Thực hiện Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, công tác lấy ý kiến rộng rãi Nhân dân đang được đồng loạt triển khai thông qua niêm yết tại nhà sinh hoạt cộng đồng các tổ dân phố, phát phiếu góp ý tới các hộ gia đình và đăng tải trên nền tảng số. Tuy nhiên, hiện tại vẫn còn một số phường chưa triển khai rộng rãi đến đa số người dân, dẫn đến một số người dân ở vùng ảnh hưởng quy hoạch còn thắc mắc, và chưa biết góp ý kiến tại đâu.
Tại phường Cam Ly - Đà Lạt, qua ghi nhận, phần lớn Nhân dân bày tỏ đồng tình cao với định hướng giảm tải khu vực trung tâm. Người dân kỳ vọng đồ án sẽ giải quyết triệt để các điểm nghẽn lâu nay như: ùn tắc giao thông, ngập úng mùa mưa, ô nhiễm vi khí hậu do nhà kính và hiện tượng sạt lở đất.
Tuy nhiên, thực tế lấy ý kiến cũng đặt ra những vấn đề cần tháo gỡ. Nhiều hộ dân chia sẻ, do không quen đọc các bản vẽ kỹ thuật chuyên ngành nên chưa hiểu rõ thửa đất gia đình đang sử dụng có thuộc vùng bị điều chỉnh hay không.
Nguyện vọng lớn nhất của bà con là các cuộc họp tổ dân phố cần tiếp tục giải thích trực quan, chi tiết hơn. Đặc biệt, Nhân dân mong muốn Nhà nước nhanh chóng xử lý các bất cập, mâu thuẫn giữa quy hoạch cây xanh với đất ở hiện hữu kéo dài từ các đồ án cũ, nhằm bảo đảm quyền sử dụng đất hợp pháp, chính đáng của người dân.

Đô thị vì con người
Tại phiên họp rà soát đồ án quy hoạch vừa qua, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Hồng Hải đã nhấn mạnh quan điểm chỉ đạo xuyên suốt: “Các địa phương phải chủ động rà soát, kịp thời kiến nghị những nội dung chưa phù hợp, đồng thời đề xuất các khu vực có tiềm năng, động lực phát triển. Những ý kiến chính đáng của người dân cần được xem xét, tổng hợp và phản hồi rõ ràng”.
Lãnh đạo UBND tỉnh giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 và đơn vị tư vấn đẩy nhanh việc phối hợp với địa phương tổng hợp phiếu lấy ý kiến cộng đồng dân cư. Sau đó, hồ sơ hoàn thiện sẽ được gửi Sở Xây dựng tham mưu UBND tỉnh trình Bộ Xây dựng cho ý kiến, trước khi thực hiện các bước thẩm định và trình UBND tỉnh phê duyệt theo quy định.
Chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo tỉnh là lời khẳng định, đồ án Quy hoạch chung không phải là bản vẽ đơn thuần theo ý chí của Nhà nước, mà là bản cam kết trách nhiệm giữa chính quyền và Nhân dân. Ý kiến của cộng đồng dân cư cũng là căn cứ thực tiễn quan trọng để cơ quan chuyên môn tổng hợp, giải trình và hoàn thiện bản đồ hoạch định tương lai.
Đồ án Quy hoạch chung 5 phường Đà Lạt đến năm 2050 đang đứng trước cơ hội lịch sử để tái thiết một đô thị tầm vóc. Khi sự tính toán khoa học của các kiến trúc sư gặp gỡ niềm tin và lòng dân đồng thuận, Đà Lạt chắc chắn sẽ hiện thực hóa tầm nhìn vươn mình thành đô thị di sản - sinh thái - sáng tạo đẳng cấp, giữ trọn vẹn bản sắc “Phố trong rừng - Rừng trong phố” bền vững.
Nguyễn Nghĩa .