Lâm Đồng đổi mới cách làm trong giảm nghèo bền vững

Thu hẹp khoảng cách giữa các vùng

Xã Quảng Hòa có hơn 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Toàn xã có 1.627 hộ dân, trong đó 472 hộ thuộc diện nghèo đa chiều, chiếm 29,01%, cao nhất trong các địa phương cấp xã của tỉnh. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, địa hình đồi núi và giao thông khó khăn tác động trực tiếp đến đời sống, sản xuất của người dân.

Theo Chủ tịch UBND xã Quảng Hòa Hoàng Trung Diện, kinh tế địa phương chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Năm 2025, thu nhập bình quân của xã đạt 43,5 triệu đồng/người. Dù vậy, một bộ phận người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số và các hộ di cư tự do trước đây, vẫn còn nhiều khó khăn. Hạ tầng giao thông, điện, nước sạch chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu. Thiếu đất sản xuất, đầu ra nông sản chưa ổn định cũng ảnh hưởng đến khả năng tạo thu nhập lâu dài.

Ở xã Sơn Điền, khó khăn trong công tác giảm nghèo gắn với điều kiện địa hình và đặc điểm dân cư. Xã được hình thành trên cơ sở sáp nhập Sơn Điền và Gia Bắc, có diện tích tự nhiên hơn 261 km². Toàn xã có 1.613 hộ, trong đó 1.524 hộ là đồng bào dân tộc thiểu số. Tất cả các thôn đều thuộc diện đặc biệt khó khăn. Cuối năm 2025, Sơn Điền có 199 hộ thuộc diện nghèo đa chiều, chiếm 12,34%.

Chủ tịch UBND xã Sơn Điền Vũ Đức Nhuần cho biết, đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm nghiệp. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông cách trở khiến việc tổ chức sản xuất và tiếp cận dịch vụ thiết yếu còn hạn chế. Sản xuất phụ thuộc nhiều vào thời tiết, nguồn nước và giá nông sản. Việc ứng dụng kỹ thuật, thâm canh ở một số loại cây trồng chưa đồng đều.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thực tế tại Quảng Hòa và Sơn Điền cho thấy, mỗi địa bàn có nguyên nhân nghèo và trở ngại riêng. Vì vậy, việc giao chỉ tiêu cần căn cứ vào số hộ nghèo, cận nghèo và điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương. Đây cũng là hướng tiếp cận Lâm Đồng triển khai trong năm 2026.

Lâm Đồng sẽ không giao chỉ tiêu giảm nghèo bình quân như nhau đối với các địa phương. Những nơi có tỷ lệ nghèo cao được giao mục tiêu phù hợp với thực trạng và ưu tiên nguồn lực. Các địa phương có tỷ lệ nghèo thấp hơn xác định chỉ tiêu tương ứng với điều kiện thực tế.

Cách làm này hướng đến phân bổ nguồn lực có trọng tâm, đồng thời đặt trách nhiệm rõ hơn cho chính quyền cơ sở trong việc nhận diện nguyên nhân nghèo và lựa chọn giải pháp phù hợp.

Gắn giảm nghèo với phát triển nông thôn

Giảm nghèo bền vững vừa là mục tiêu nâng cao đời sống người dân, vừa là một tiêu chí quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Vì vậy, nhiệm vụ này cần gắn với phát triển sản xuất, tạo việc làm, cải thiện hạ tầng và mở rộng cơ hội tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

Tại Quảng Hòa, địa phương tập trung hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nâng cao thu nhập. Các dự án trồng dâu, nuôi tằm, cải tạo và chăm sóc cà phê được triển khai nhằm giúp người dân có thêm hướng sản xuất phù hợp. Bên cạnh hỗ trợ vốn vay, xã xác định cần tăng cường tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn tổ chức sản xuất và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Tại Sơn Điền, bài toán giảm nghèo cần được giải quyết đồng thời từ hạ tầng đến sinh kế. Theo Chủ tịch UBND xã Vũ Đức Nhuần, địa phương tiếp tục quan tâm hỗ trợ nhà ở, sinh kế và giải quyết việc làm cho hộ nghèo, cận nghèo và các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Xã cũng kiến nghị tăng nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là hỗ trợ nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, đào tạo nghề và chuyển giao khoa học kỹ thuật.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỷ lệ nghèo đa chiều trong đồng bào dân tộc thiểu số tại Lâm Đồng cuối năm 2025 là 8,75%, cao hơn mức chung toàn tỉnh. Thực tế này đặt ra yêu cầu tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho những địa bàn còn khó khăn, nhất là các chính sách về nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, đào tạo nghề và phát triển sinh kế.

Năm 2026 cũng là thời điểm chuyển tiếp giữa 2 chính sách về chuẩn nghèo đa chiều. Các địa phương vừa rà soát theo chuẩn hiện hành để đánh giá kết quả năm 2026 và giai đoạn 2021 - 2026, vừa cập nhật dữ liệu theo chuẩn mới, phục vụ xây dựng chính sách giảm nghèo giai đoạn 2027 - 2030.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch rà soát theo hai chuẩn, đồng thời tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở. Qua đó, các địa phương có thêm cơ sở nhận diện những thiếu hụt của từng hộ về thu nhập, việc làm và các dịch vụ xã hội cơ bản.

Khi chính sách giảm nghèo được xây dựng sát với điều kiện từng địa bàn, nguồn lực được tập trung đúng nhu cầu, người dân sẽ có thêm cơ hội phát triển sản xuất và ổn định sinh kế. Đây cũng là nền tảng để nâng cao đời sống, thực hiện tiêu chí giảm nghèo và góp phần nâng chất lượng xây dựng nông thôn mới tại Lâm Đồng.