Lâm Đồng phát huy lợi thế vùng miền trong phát triển sản phẩm OCOP

Đa dạng sản phẩm từ lợi thế địa phương

Từ cà phê, chè, mắc ca, ca cao đến atisô, rau, củ, quả, thanh long, dược liệu và hải sản chế biến, Lâm Đồng có nguồn sản vật phong phú để phát triển Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Điều kiện tự nhiên đa dạng, cùng đặc trưng sản xuất và văn hóa của từng địa phương, tạo nền tảng phát triển những sản phẩm mang dấu ấn riêng. Nhiều sản phẩm từng bước được chế biến, cải tiến mẫu mã và hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 30/10/2026, toàn tỉnh có 853 sản phẩm OCOP còn hiệu lực giấy chứng nhận. Trong đó, 88 sản phẩm đạt hạng 4 sao và 765 sản phẩm đạt hạng 3 sao.

Chương trình thu hút 480 chủ thể tham gia, gồm doanh nghiệp, HTX, tổ hợp tác, cơ sở sản xuất, hộ cá thể và trang trại.

Trong năm 2026, UBND tỉnh Lâm Đồng đã công nhận 17 sản phẩm OCOP đạt hạng 3 sao và 4 sao. Trong đó, 8 sản phẩm đạt hạng 4 sao, chủ yếu thuộc nhóm atisô và thảo dược chế biến. 9 sản phẩm đạt hạng 3 sao thuộc các nhóm thực phẩm, nấm, cà phê, mắc ca và sản phẩm chế biến khác.

Từ những sản phẩm nông nghiệp quen thuộc, việc đầu tư chế biến, hoàn thiện bao bì và xây dựng thương hiệu đang được các chủ thể quan tâm. Một số chủ thể từng bước áp dụng truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng và phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị. Qua đó, sản vật địa phương có thêm điều kiện trở thành hàng hóa đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng.

Nhiều sản phẩm OCOP của Lâm Đồng đã có mặt tại siêu thị, cửa hàng đặc sản, hội chợ trong và ngoài tỉnh. Một số sản phẩm đã được xuất khẩu. Các chủ thể từng bước quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, giá trị sản phẩm và khả năng tiêu thụ.

Tuy nhiên, sự đa dạng về sản phẩm cũng đặt ra yêu cầu lựa chọn đúng những sản phẩm có lợi thế. Một số sản phẩm OCOP chưa tạo được sự khác biệt so với sản phẩm cùng loại trên thị trường. Việc chuẩn hóa chất lượng, cải tiến mẫu mã và nâng cao năng lực quản lý sản xuất ở một số chủ thể vẫn còn hạn chế.

Theo định hướng của ngành Nông nghiệp và Môi trường, phát triển OCOP cần chú trọng tính đặc trưng, khả năng cạnh tranh và giá trị thực tế của sản phẩm, thay vì chỉ quan tâm số lượng được công nhận. Đây cũng là yêu cầu để các địa phương khai thác hiệu quả lợi thế sẵn có, hướng đến phát triển sản phẩm bền vững.

Phát triển OCOP gắn với kinh tế nông thôn

Chương trình OCOP không chỉ góp phần nâng giá trị nông sản mà còn tạo điều kiện phát triển ngành nghề, tổ chức sản xuất và sinh kế ở nông thôn. Với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế, chương trình từng bước thúc đẩy liên kết từ vùng nguyên liệu đến chế biến, tiêu thụ.

Đối với các cơ sở sản xuất nhỏ, tham gia OCOP là cơ hội hoàn thiện sản phẩm, tiếp cận kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường. Trong khi đó, doanh nghiệp và HTX có vai trò kết nối vùng nguyên liệu, tổ chức chế biến và mở rộng kênh phân phối.

Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động xúc tiến thương mại OCOP vẫn còn hạn chế. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc quảng bá, kết nối tiêu thụ ở một số nơi còn manh mún, thiếu liên kết. Một số chủ thể chưa đáp ứng tốt yêu cầu quản lý chất lượng, tổ chức sản xuất và tiếp cận thị trường. Công tác kiểm tra, giám sát sản phẩm sau công nhận cũng cần được tăng cường.

Để khắc phục những hạn chế này, Lâm Đồng xác định phát triển OCOP phải gắn với lợi thế và điều kiện thực tế của từng địa phương. Trọng tâm là hỗ trợ các chủ thể ứng dụng công nghệ, hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng, phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Cùng với đó, tỉnh định hướng đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng hệ thống phân phối và các điểm giới thiệu, bán sản phẩm OCOP. Việc kết nối sản phẩm với hoạt động du lịch cũng được chú trọng, tạo thêm cơ hội quảng bá đặc sản địa phương và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Một hướng phát triển khác là gắn OCOP với bảo tồn, phát huy giá trị nghề truyền thống và bản sắc văn hóa. Những sản phẩm mang đặc trưng địa phương không chỉ có giá trị hàng hóa mà còn góp phần giới thiệu nét riêng trong đời sống, sản xuất của cộng đồng. Đây cũng là cơ sở kết hợp phát triển sản phẩm với du lịch nông thôn và gìn giữ giá trị văn hóa.

Theo định hướng của UBND tỉnh, phát triển OCOP thời gian tới tiếp tục chú trọng lựa chọn sản phẩm đặc trưng, nâng cao chất lượng, phát triển liên kết sản xuất và mở rộng thị trường. Đây là những nhiệm vụ gắn với phát triển kinh tế nông thôn, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới tại Lâm Đồng.