baolamdong.vn

Văn hóa - Giải trí

Hội tụ bản sắc, kết tinh sức mạnh đại đoàn kết

Hạ Bình .

Trải qua 96 năm, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam luôn là nơi quy tụ, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Năm 2026, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc được kết nối với các hoạt động văn hóa trong Tuần Văn hóa đại đoàn kết dân tộc, tạo không gian để các cộng đồng cùng tôn vinh, thực hành và trao truyền bản sắc, qua đó thắt chặt tình gắn bó trên vùng đất Lâm Đồng mới.

Sắc màu văn hóa Chăm tại Lễ hội Katê năm 2026. Ảnh: Minh Vân
Sắc màu văn hóa Chăm tại Lễ hội Katê năm 2026. Ảnh: Minh Vân

Đại đoàn kết trong không gian văn hóa đa sắc màu

Ngày 18/11/1930, Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ban hành Chỉ thị về vấn đề thành lập Hội Phản đế Đồng minh. Đây là hình thức tổ chức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam, tiền thân của MTTQ Việt Nam ngày nay. Qua các thời kỳ cách mạng, với tên gọi và phương thức hoạt động phù hợp từng giai đoạn, Mặt trận đã tập hợp, đoàn kết các giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo và người Việt Nam yêu nước, tạo nên sức mạnh to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Lâm Đồng bước vào chặng đường phát triển mới với vị thế "chung 1 mái nhà" của 3 vùng đất Lâm Đồng, Đắk Nông và Bình Thuận trước đây, nơi 49/54 dân tộc cùng sinh sống. Mỗi cộng đồng mang theo tiếng nói, phong tục, tập quán và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ, tạo nên diện mạo đa dạng văn hóa, phong phú về bản sắc dân tộc của tỉnh. Trong không gian đa dạng ấy, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 năm nay được kết nối với Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và là năm đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức theo Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị nên các hoạt động được triển khai trong khuôn khổ Tuần Văn hóa đại đoàn kết dân tộc từ ngày 18 - 24/11.

Nghi lễ kết nghĩa anh em được phục dựng trong đời sống cộng đồng người Ê đê ở xã Cư Jút. Ảnh: Hoàng Dương
Nghi lễ kết nghĩa anh em được phục dựng trong đời sống cộng đồng người Ê đê ở xã Cư Jút. Ảnh: Hoàng Dương

“Giữ lửa” di sản

Theo Kế hoạch số 19208 của UBND tỉnh, 3 hoạt động trọng tâm do Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và UBND tỉnh đồng chủ trì sẽ diễn ra tại Di Linh, Cư Jút và Bắc Bình vào ngày 18/11. Các hoạt động gắn Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc với những giá trị văn hóa đặc trưng của cộng đồng K’ho, Ê đê và Chăm.

Tại Di Linh, Làng truyền thống dân tộc K’ho ở thôn Klong Trao bắt đầu đón khách tham quan, trải nghiệm văn hóa từ tháng 4/2025. Không gian làng tái hiện đời sống, phong tục, tập quán của cộng đồng; đồng thời duy trì các hoạt động giao lưu, thực hành cồng chiêng, múa xoang và giới thiệu di sản.

Ông K’Brèm - Trưởng thôn Klong Trao chia sẻ: “Có thời gian, giới trẻ thờ ơ với cồng chiêng, văn hóa truyền thống mai một dần. Nhưng nhờ chính quyền mở các lớp truyền dạy, tuyên truyền mà ý thức của thanh niên đã thay đổi. Giờ đây, các em có nhiều cơ hội và rất tự tin khi được mặc trang phục dân tộc, cầm chiêng lên biểu diễn”.

Tại làng, 2 đội cồng chiêng được hình thành, gồm đội của già làng, nghệ nhân ưu tú và đội của những người trẻ kế cận. Trong các hoạt động hiện nay, khoảng 20 chàng trai, cô gái K’ho cùng hòa nhịp trong tiếng chiêng, điệu múa xoang. Sự tiếp nối giữa các thế hệ giúp di sản hiện diện trong đời sống, nuôi dưỡng niềm tự hào và ý thức gìn giữ văn hóa trong lớp trẻ.

Anh K’Biừn, thành viên đội cồng chiêng tại Làng truyền thống, coi việc tập luyện và biểu diễn là cách góp sức gìn giữ di sản của dân tộc mình. Anh chia sẻ: “Là người K’ho, tôi yêu tiếng cồng chiêng từ nhỏ. Được cùng mọi người tập luyện, biểu diễn, tôi càng muốn góp sức giữ gìn nét văn hóa của dân tộc mình. Mong rằng tiếng chiêng sẽ tiếp tục được các bạn trẻ yêu thích, đón nhận và duy trì trong đời sống buôn làng”.

Ở khu vực phía Tây tỉnh, những nghi lễ truyền thống của người Ê đê, M’nông, Mạ cũng đang được quan tâm phục dựng. Tại Buôn Buôr, xã Cư Jút, Lễ kết nghĩa anh em của người Ê đê - hoạt động được lựa chọn trong chương trình ngày 18/11 là nghi lễ từng có thời gian mai một, nay đã được phục dựng và đưa trở lại đời sống cộng đồng. Trong nghi thức kết nghĩa, các già làng cùng thực hiện lời hẹn gắn bó, sẻ chia như anh em một nhà, gửi gắm quan niệm về tình nghĩa, sự tương trợ và trách nhiệm giữa những người cùng chung sống. Đến nay, riêng các dân tộc Ê đê, M’nông, Mạ ở khu vực phía Tây tỉnh đã có hơn 20 lễ hội truyền thống được phục dựng.

Trên vùng đất phía Đông, văn hóa Chăm tiếp tục hiện diện qua những lễ hội, nghi lễ và hoạt động thực hành di sản của cộng đồng. Tại Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm ở xã Bắc Bình, hoạt động ngày 18/11 dự kiến sân khấu hóa trích đoạn Lễ phong chức thầy cả hệ phái Kadhar (thầy cả Kò kê), kết hợp trình diễn dân ca, dân vũ và nhạc cụ truyền thống. Không gian này cũng là một trong 2 địa điểm tổ chức Lễ hội Katê năm 2026, diễn ra trong tháng 10 vừa qua, với các nghi thức truyền thống và hoạt động trình diễn nghệ thuật dân gian, giới thiệu nghề dệt thổ cẩm, làm gốm, ẩm thực của đồng bào Chăm.

Du khách trải nghiệm văn hóa tại Làng truyền thống K’Ho
Du khách trải nghiệm văn hóa tại Làng truyền thống dân tộc K’ho

Lan tỏa giá trị

Trên phạm vi toàn tỉnh, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Tuần Văn hóa đại đoàn kết dân tộc còn được tổ chức rộng khắp. Trong đó, 124 khu dân cư thuộc 124 xã, phường, đặc khu tổ chức Ngày hội điểm. Cách triển khai này góp phần đưa chủ trương phát huy sức mạnh đại đoàn kết gắn với gìn giữ, lan tỏa giá trị văn hóa đến từng cộng đồng.

Kế hoạch số 19208 của UBND tỉnh cũng xác định người dân là chủ thể tham gia, sáng tạo và thụ hưởng văn hóa. Nội dung, hình thức tổ chức được lựa chọn phù hợp với điều kiện, đặc điểm từng địa bàn; tạo điều kiện để người dân đề xuất, trực tiếp tham gia tổ chức và thực hiện hoạt động.

Cùng với đó, Công văn số 3209 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu phát huy vai trò chủ trì của MTTQ, sự phối hợp của các tổ chức chính trị - xã hội và sự tham gia tích cực của Nhân dân; gắn ngày hội với các phong trào thi đua, nhân rộng mô hình tự quản, biểu dương những tập thể, cá nhân tiêu biểu. Qua đó, Mặt trận tiếp tục phát huy vai trò tập hợp, vận động, tạo điều kiện để người dân tham gia gìn giữ bản sắc, xây dựng môi trường văn hóa và vun đắp tinh thần đoàn kết trong từng khu dân cư.

Trên vùng đất Lâm Đồng mới, những bản sắc riêng cùng hiện diện, làm nên diện mạo văn hóa phong phú của một cộng đồng thống nhất. Sự gắn kết được bồi đắp khi mỗi giá trị được trân trọng, mỗi di sản có người tiếp nối và mỗi người dân tìm thấy vai trò của mình trong việc dựng xây mái nhà chung. Tinh thần ấy đã được đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội khoá XVI tỉnh Lâm Đồng gửi gắm tại Lễ công bố các nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã ngày 30/6/2025: “Tuy văn hóa, sinh hoạt, nét đặc trưng vùng miền có khác, nhưng đã là “một nhà” thì chúng ta cùng nhau đoàn kết, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên. Hãy chung tay xây dựng một quê hương Lâm Đồng ngày càng hiện đại, giàu mạnh và văn minh, lấy con người làm trung tâm, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, đồng thời đón đầu những cơ hội phát triển trong thời gian tới”.

Hạ Bình .