Báo chí trong dòng chảy kỷ nguyên số

Tòa soạn hội tụ hiện đại

Kể từ khi internet xuất hiện, tiếp theo đó là sự bùng nổ của mạng xã hội, các trang thông tin điện tử của sở, ngành và sự can dự của AI (trí tuệ nhân tạo) tạo sinh đã khiến cho báo chí hiện nay không còn là kênh phân phối thông tin “độc quyền” như truyền thống trước đây. Điều đó cũng có nghĩa là đối với báo chí chính thống hiện nay ngoài việc duy trì, chuyển tải thông tin chính thống đến được với công chúng đòi hỏi phải cạnh tranh với mạng xã hội và các nền tảng số.

Do đó, bên cạnh việc sáp nhập các cơ quan báo chí, ngoài việc tối ưu hóa bộ máy, nguồn nhân lực và giảm tải ngân sách ra còn là hướng tới xây dựng cơ quan báo chí đa phương tiện, đa nền tảng; đồng thời dồn nguồn lực đầu tư trọng điểm để tạo ra các sản phẩm báo chí chất lượng cao, có sức cạnh tranh với các nền tảng mạng xã hội xuyên quốc gia.

Đi cùng với những vấn đề trên, đội ngũ phóng viên, biên tập viên được đào tạo lại để làm chủ công nghệ mới, trở thành những nhân sự đa năng. Đặc biệt, tạo ra sức mạnh, tính thống nhất của dòng thông tin chính thống, chủ lưu của địa phương, giúp việc định hướng thông tin, tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước được đồng bộ, nhất quán và có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn.

Đồng thời, giảm thiểu tình trạng "báo hóa" tạp chí, cạnh tranh không lành mạnh bằng tin tức giật gân, câu view giữa các cơ quan báo chí, tạp chí hay có lúc cùng một thông tin nhưng “ông nói xuôi, bà nói ngược” mà trên thực tế đã diễn ra. Tựu trung, sự sáp nhập các cơ quan báo chí trở thành một đầu mối nhằm tạo ra một thực thể truyền thông mạnh hơn, chuyên nghiệp hơn, thích ứng tốt hơn với kỷ nguyên số.

Theo nhà báo Lê Huy Toàn - Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Lâm Đồng, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh: Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc hợp nhất các cơ quan báo chí địa phương là một bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực truyền thông, khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực, tạo sức mạnh tổng hợp để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

“Việc thành lập Báo và Phát thanh, Truyền hình Lâm Đồng trên cơ sở hợp nhất 5 cơ quan báo chí của 3 tỉnh (Lâm Đồng, Bình Thuận, Đắk Nông cũ) không chỉ là sự thay đổi về mặt tổ chức, mà còn là sự chuyển đổi về tư duy quản trị, phương thức hoạt động và mô hình phát triển”, nhà báo Lê Huy Toàn cho hay.

Cạnh tranh và tận dụng mạng xã hội

Theo Ths, Nhà báo Vũ Bình - Báo Tuổi trẻ TP Hồ Chí Minh: Trên thực tế, câu hỏi nhức nhối là làm sao cạnh tranh thông tin với mạng xã hội trong khi vẫn phải giữ vững tôn chỉ, mục đích của báo chí cách mạng là một bài toán cân não đối với các cơ quan báo chí và các nhà báo hiện nay.

Quả thật, như chúng ta đã biết, từ khi internet xuất hiện, tiếp tới là các nền tảng Facebook, YouTube, TikTok... và đến nay là AI tham gia vào dòng chảy thông tin ngồn ngột từng phút, từng giờ, từng ngày trong xã hội. Thế mạnh của mạng xã hội là thông tin nhanh chóng, lan truyền với tốc độ nhanh và sự đa dạng, nhưng lại yếu về độ xác thực và chiều sâu.

Vì vậy, để chiến thắng trên "sân chơi" này mà không đánh mất bản sắc, nhà báo cần thay đổi tư duy và cách làm nghề đó là không chạy đua với tốc độ lan truyền của mạng xã hội và thay vào đó thể hiện tính xác thực của thông tin, đây cũng là vai trò, nhiệm vụ mà chỉ nhà báo mới thực hiện được.

Mặt khác, nhà báo cũng phải trở thành “bộ lọc” thông tin đáng tin cậy, cung cấp nguồn thông tin sự thật, biến thông tin mang tính chính xác, chính thống thành vũ khí cạnh tranh. Vì thế, đối với một thông tin chậm hơn một chút so với mạng xã hội nhưng mang lại sự chuẩn xác, toàn diện và có kiểm chứng luôn có giá trị hơn một thông tin nhanh nhưng chỉ một chiều, thậm chí là tin giả, tin độc hại...

“Để “đánh bại” tin tức từ mạng xã hội, kéo công chúng và bạn đọc đến với tòa soạn đòi hỏi chúng ta cần thể hiện 5 chữ “chính”: chính xác, chính thống, chính danh, chính nghĩa, chính trực của mỗi nhà báo và cơ quan báo chí của Đảng. Đồng thời tận dụng mạng xã hội, các nền tảng số như một “cửa sổ”, công cụ dẫn đường để lan truyền thông tin tin cậy của báo chí đến với người dân”, Nhà báo Vũ Bình chia sẻ.

Nếu báo chí giữ vững được mặt trận thông tin chính thống, độ tin cậy và sự thật chân xác của thông tin thì sẽ tăng lượng bạn đọc tương tác với cơ quan báo chí, bởi suy cho cùng cái bạn đọc cần vẫn là thông tin chính xác, được kiểm chứng và mang tính định hướng, quảng bá đến mọi đối tượng. Và cho dù những thông tin được sản xuất từ AI, trên YouTube, Facebook, TikTok... vẫn không thể sản xuất được một thứ cốt lõi “sự thật được kiểm chứng” của người làm báo.

Để báo chí Lâm Đồng tiếp tục phát triển trong dòng chảy kỷ nguyên số, nhưng vẫn giữ vững bản lĩnh của người làm báo trên mặt trận tư tưởng văn hóa, trong chuyến thăm Báo và Phát thanh, Truyền hình Lâm Đồng nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam mới đây, đồng chí Y Thanh Ha Niê Kđăm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng gửi gắm và đặt kỳ vọng vào sự phát triển của báo chí Lâm Đồng trong tương lai. Đồng thời yêu cầu các nhà báo phải giữ vững bản lĩnh người làm báo “đó là bản lĩnh để có đôi mắt sáng, nhân cách để giữ lòng trong và trí tuệ để làm nên ngòi bút sắc”.

Xuân Trung .