Để mạch Nghị quyết chảy vào cuộc sống

Muốn nghị quyết đi vào cuộc sống, trước hết phải làm cho nghị quyết đi vào nhận thức; nhưng nhận thức cũng không thể hình thành từ những buổi học nặng về truyền đạt một chiều, nơi người nghe chỉ cần có mặt, ghi chép và hoàn thành một bài thu hoạch. Trong bối cảnh mới, khi khối lượng thông tin ngày càng lớn, phương thức làm việc thay đổi nhanh và chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ, đảng viên, Lâm Đồng đang từng bước thay đổi cách học nghị quyết theo hướng chủ động, trực quan, linh hoạt và có thể đo lường được.

Đối với Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh Lâm Đồng, đổi mới phương thức học tập nghị quyết được đặt trong yêu cầu nâng cao chất lượng công tác chính trị, tư tưởng và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Đây là tổ chức đảng có tính chất đặc thù, được thành lập trên cơ sở hợp nhất Đảng bộ các cơ quan Đảng của 3 tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông, hiện có 10 tổ chức cơ sở đảng trực thuộc với 1.610 đảng viên.

Đồng chí Lê Thị Hải Duyên, Phó Bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng tỉnh Lâm Đồng cho biết, điểm cốt lõi trong đổi mới là không chỉ thay đổi hình thức truyền đạt, mà phải thay đổi cả cách tiếp nhận và đánh giá kết quả học tập.

Theo đó, Đảng ủy chú trọng kết hợp giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến, đổi mới nội dung theo hướng ngắn gọn, sát thực tiễn, đồng thời quan tâm đến khâu kiểm tra, đánh giá mức độ tiếp thu và khả năng cụ thể hóa nghị quyết trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Từ khi thành lập đến tháng 7/2025, Ban Thường vụ Đảng ủy đã tổ chức kết nối 8 hội nghị trực tuyến, bình quân đạt 100% đảng viên và 98,2% quần chúng tham gia. Những con số này không chỉ cho thấy khả năng kết nối về mặt kỹ thuật, mà còn mở ra một cách tiếp cận mới: nghị quyết không nhất thiết phải được truyền đạt trong một không gian hội trường cố định, mà có thể đến với cán bộ, đảng viên thông qua nhiều nền tảng và nhiều phương thức phù hợp hơn.

Đáng chú ý, Đảng ủy định hướng xây dựng “Kho học liệu số nghị quyết của Đảng bộ”, trong đó tích hợp sơ đồ tư duy, infographic, video minh họa và ngân hàng câu hỏi. Cách làm này giúp những nội dung vốn mang tính khái quát, chính luận cao được chuyển tải thành các lớp thông tin trực quan, thuận tiện cho việc tra cứu, tự học và ôn tập, qua đó từng bước khắc phục tình trạng học xong hội nghị nhưng khi cần vận dụng lại phải tìm kiếm trong những tập tài liệu dày.

Quan trọng hơn, việc kiểm tra trực tuyến đang giúp thay đổi căn bản cách đánh giá kết quả học tập. Theo đồng chí Lê Thị Hải Duyên, bài trắc nghiệm không đơn thuần để kiểm tra cán bộ, đảng viên có tham gia học tập hay không, mà nhằm xác định “đã tiếp thu nội dung ở mức độ nào”. Đây chính là bước chuyển từ quản lý sự tham gia sang quản lý chất lượng tiếp thu.

Kết quả qua các đợt đánh giá cho thấy sự thay đổi khá rõ. Ở Nghị quyết Trung ương 2, tỷ lệ cán bộ, đảng viên đạt trên 5 điểm là 83,25%, trong khi 16,74% dưới 5 điểm. Đến Nghị quyết Trung ương 3, tỷ lệ đạt trên 5 điểm tăng lên 98,7%, số dưới 5 điểm chỉ còn 1,3%.

“Kết quả này không đơn thuần là con số, mà là nguồn dữ liệu để Ban Xây dựng Đảng đổi mới phương pháp tuyên truyền, Ủy ban Kiểm tra tăng cường giám sát”, đồng chí Lê Thị Hải Duyên nhấn mạnh.

Khi dữ liệu trở thành một phần của quá trình học tập, người tổ chức không còn chỉ biết có bao nhiêu người tham dự mà có thể nhìn thấy những nội dung nào cán bộ, đảng viên còn chưa nắm chắc, từ đó điều chỉnh cách truyền đạt, bổ sung nội dung và tổ chức học tập lại khi cần thiết.

Đây cũng là nền tảng để hướng tới mục tiêu đến năm 2030, hằng năm có ít nhất 90% cán bộ, đảng viên được đánh giá mức độ vận dụng nghị quyết gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Nếu chuyển đổi số giúp nghị quyết đến nhanh hơn với cán bộ, đảng viên, thì việc “mềm hóa” nội dung lại quyết định nghị quyết có đến được với người dân hay không.

Ở xã Quảng Sơn, một địa bàn miền núi rộng hơn 45.400 ha, có 45,3% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, bài toán truyền đạt nghị quyết càng đòi hỏi sự linh hoạt. Với địa bàn rộng, dân cư phân tán và điều kiện tiếp cận thông tin không đồng đều, nếu chỉ sử dụng một cách truyền đạt thống nhất từ trên xuống dưới, khoảng cách giữa văn bản nghị quyết và đời sống cơ sở rất dễ xuất hiện.

Đồng chí Châu Ngọc Lương, Bí thư Đảng ủy xã Quảng Sơn cho biết, Đảng ủy xác định trước hết phải giúp cán bộ, đảng viên “thấm sâu, hiểu kỹ”, sau đó mới có thể chuyển hóa thành hành động. Vì vậy, trong sinh hoạt chi bộ, thay vì dành phần lớn thời gian đọc lại tài liệu, báo cáo viên tập trung vào những nội dung cốt lõi, sau đó dành thời gian cho thảo luận.

Câu hỏi được đặt ra không phải là nghị quyết có bao nhiêu nội dung, mà là: “Nghị quyết này đặt ra yêu cầu gì đối với địa bàn xã và từng chi bộ?” Sau đợt học, từng cán bộ, đảng viên phải xây dựng cam kết hành động cá nhân, trả lời cụ thể câu hỏi: “Ở vị trí công tác của mình, đồng chí sẽ làm gì để hoàn thành chỉ tiêu đề ra?”.

Chỉ một sự thay đổi về cách đặt câu hỏi cũng làm thay đổi bản chất của việc học. Người học không còn đứng ngoài nghị quyết để nghe và ghi nhớ, mà phải đặt mình vào trong nghị quyết, xác định phần việc thuộc trách nhiệm của mình và trả lời bằng hành động.

Ở Quảng Sơn, nghị quyết còn được chuyển tải thông qua đội ngũ tuyên truyền viên cơ sở, cộng tác viên dư luận xã hội, già làng, trưởng thôn, trưởng bon. Những nội dung lớn được gắn với những câu chuyện gần gũi như bảo tồn văn hóa truyền thống, nâng cao chất lượng dạy và học, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ rừng, chuyển đổi cây trồng, nâng cao thu nhập cho người dân.

Cách làm ấy khiến những khái niệm vốn dễ tạo cảm giác xa với đời sống như “phát triển bền vững”, “chuyển đổi số”, “xây dựng nông thôn mới”, “nâng cao năng lực quản trị” được giải thích bằng chính những việc người dân đang đối mặt hằng ngày. Nghị quyết khi đó không còn là một văn bản được đọc trong hội trường, mà trở thành câu chuyện về cái rẫy, con đường, trường học, sinh kế và cuộc sống của từng gia đình.

Đổi mới cách học nghị quyết sẽ không trọn vẹn nếu chỉ dừng ở việc đổi mới cách tổ chức hội nghị. Bởi dù phương thức truyền đạt có hiện đại đến đâu, nếu cán bộ, đảng viên vẫn giữ tâm lý “học để hoàn thành” thì rất khó tạo ra sự chuyển biến bền vững.

Theo đồng chí Bùi Huy Thành, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Lâm Đồng, yêu cầu đặt ra hiện nay là mỗi cán bộ, đảng viên phải chủ động nghiên cứu, hiểu đúng, nắm chắc và vận dụng sáng tạo nghị quyết vào thực tiễn. Tinh thần tự học suốt đời vì vậy không còn là yêu cầu mang tính khuyến khích, mà đang trở thành một bộ phận của năng lực công tác trong môi trường mới.

Để tạo điều kiện cho cán bộ, đảng viên tự học, tỉnh từng bước đưa tài liệu đến gần người học hơn thông qua Sổ tay đảng viên điện tử, tiện ích Học tập số, mã QR, infographic và các video ngắn. Cùng với đó, phong trào “Bình dân học vụ số” sau một năm đã thu hút hơn 119.000 lượt người tham gia, góp phần nâng cao kỹ năng số, tạo nền tảng để cán bộ và người dân chủ động tiếp cận thông tin, khai thác tài liệu và học tập trên môi trường số.

Tuy nhiên, chuyển đổi số trong học tập nghị quyết không có nghĩa là bỏ qua những phương thức truyền thống. Với đảng viên cao tuổi, người dân ở vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số, việc kết hợp tài liệu giấy, hệ thống truyền thanh cơ sở và sinh hoạt trực tiếp vẫn giữ vai trò quan trọng.

Đổi mới vì thế không phải là thay cái cũ bằng cái mới một cách cơ học, mà là tìm ra phương thức phù hợp nhất với từng nhóm đối tượng, từng địa bàn và từng điều kiện tiếp cận.

Trong dòng chảy ấy, tuổi trẻ Lâm Đồng đang cho thấy một cách tiếp cận khác: học nghị quyết bằng chính công việc chuyên môn và những phần việc phục vụ cộng đồng.

Đồng chí Nguyễn Ý Nhi, Bí thư Đoàn Thanh niên UBND tỉnh Lâm Đồng, cho biết đoàn viên không hô hào suông hay tổ chức các hoạt động mang tính hình thức, mà lựa chọn cách “lấy chuyên môn làm tình nguyện, lấy hiệu quả phục vụ người dân làm thước đo giá trị”. Từ tinh thần đó, toàn Đoàn đã hoàn thành 50 công trình thanh niên, huy động nguồn lực hơn 1 tỷ đồng, trao gần 4.000 suất quà với tổng trị giá khoảng 3 tỷ đồng và 500 suất học bổng đến người dân, trẻ em vùng sâu, vùng xa.

Đáng chú ý hơn là đội hình “Bình dân học vụ số” kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI). Đoàn đã tự thiết kế, xây dựng và trao tặng một Cổng thông tin điện tử trị giá 50 triệu đồng cho xã Quảng Hòa, đồng thời tổ chức huấn luyện kỹ năng sử dụng AI cho hơn 400 cán bộ Đoàn ở cơ sở.

Ở đây, việc học nghị quyết đã đi thêm một bước: từ hiểu chủ trương đến tìm cách giải quyết vấn đề bằng chính năng lực chuyên môn của mình. Người trẻ không chỉ học về chuyển đổi số, mà trực tiếp dùng công nghệ để hỗ trợ cơ sở; không chỉ nói về phục vụ Nhân dân, mà biến kiến thức chuyên môn thành những sản phẩm cụ thể phục vụ người dân. Đó cũng chính là điểm gặp nhau giữa “học” và “làm”.

Một nghị quyết chỉ thực sự có sức sống khi sau mỗi lần quán triệt, ở đâu đó xuất hiện thêm một cách làm mới, một vấn đề được tháo gỡ, một công việc được giải quyết nhanh hơn, một người dân được phục vụ tốt hơn. Khi đó, việc học nghị quyết không còn là một nhiệm vụ hành chính phải hoàn thành, mà trở thành quá trình tự nâng cao năng lực để hoàn thành tốt hơn trách nhiệm được giao.

Và khi những sản phẩm ấy bắt đầu hiện hữu ở cơ sở, câu hỏi tiếp theo không còn là cán bộ, đảng viên “đã học nghị quyết chưa”, mà là “học xong nghị quyết đã làm được gì?

Câu trả lời cuối cùng không nằm trong bài kiểm tra trực tuyến hay bản cam kết cá nhân, mà phải được tìm thấy trong những chuyển động cụ thể của đời sống. Đó cũng là nơi nghị quyết gặp gỡ với Nhân dân.

(Còn nữa)

Nội dung và ảnh: Thanh Nhàn - Phan Tân
Trình bày: Nguyệt Nga (bài viết có sử dụng hình ảnh tư liệu)

Kỳ 1: Đừng để nghị quyết "nghẽn mạch"

Kỳ 2: Siết chặt "6 rõ" và kỷ cương người đứng đầu