Ấn Độ giảm mạnh thuế xăng dầu về mức thấp kỷ lục nhằm ổn định thị trường

Chính phủ Ấn Độ vừa quyết định cắt giảm mạnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh do xung đột tại khu vực Trung Đông. Theo quyết định từ Bộ Tài chính ban hành ngày 26/3, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng giảm từ 13 rupee xuống còn 3 rupee/lít (tương đương 0,0318 USD). Đặc biệt, thuế đối với dầu diesel được đưa về mức 0 từ mức 10 rupee/lít trước đó.

Áp lực từ giá dầu thế giới và đứt gãy nguồn cung

Động thái này diễn ra khi giá dầu thô quốc tế đã vượt mốc 100 USD/thùng. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc lưu thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn do xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran vào cuối tháng 2. Đây là tuyến vận tải huyết mạch, chiếm khoảng 40% lượng dầu nhập khẩu của quốc gia Nam Á này.

Bộ trưởng Dầu mỏ Hardeep Singh Puri cho biết chính phủ chấp nhận tổn thất nguồn thu ngân sách lớn để giảm bớt gánh nặng cho các doanh nghiệp dầu khí nội địa. Hiện tại, các công ty này đang ghi nhận mức lỗ khoảng 24 rupee/lít đối với xăng và 30 rupee/lít đối với dầu diesel do giá thế giới tăng cao.

Tác động tài chính và phản ứng của thị trường

Dù chính phủ chưa công bố con số cụ thể, chuyên gia kinh tế Madhavi Arora từ Emkay Global ước tính đợt cắt giảm thuế này có thể khiến ngân sách hụt thu khoảng 1,55 nghìn tỷ rupee. Tuy nhiên, mức giảm này được kỳ vọng sẽ bù đắp từ 30% đến 40% khoản lỗ cho các doanh nghiệp phân phối nhiên liệu.

Thị trường tài chính ngay lập tức ghi nhận những phản ứng trái chiều:

• Trái phiếu: Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm tăng 7 điểm cơ bản lên 6,95%, mức cao nhất trong vòng 20 tháng.
• Cổ phiếu: Mã cổ phiếu của các doanh nghiệp lọc hóa dầu như Bharat Petroleum và HPCL có thời điểm tăng hơn 4% ngay khi mở cửa phiên giao dịch.

Siết chặt xuất khẩu để đảm bảo an ninh năng lượng

Song song với việc giảm thuế tiêu thụ nội địa, Ấn Độ cũng áp đặt thuế xuất khẩu để ưu tiên nguồn cung trong nước. Cụ thể, thuế xuất khẩu dầu diesel được ấn định ở mức 21,5 rupee/lít và nhiên liệu hàng không (ATF) là 29,5 rupee/lít. Hiện phần lớn các nhà máy lọc dầu quốc doanh đã thực hiện hạn chế xuất khẩu.

Là quốc gia tiêu thụ dầu lớn thứ ba thế giới, Ấn Độ phụ thuộc hơn 90% vào nguồn nhập khẩu. Riêng với khí đốt hóa lỏng (LPG), quốc gia này tiêu thụ khoảng 33,15 triệu tấn trong năm qua, với 90% nguồn cung đến từ Trung Đông. Thủ tướng Narendra Modi khẳng định chính phủ đã sẵn sàng các phương án dự phòng để đảm bảo nguồn cung than đá và phân bón cho các nhu cầu thiết yếu trong nước.