Anh đứng thứ 31 trên 32 nước NATO về cam kết hiện đại hóa quân đội

Vương quốc Anh hiện xếp thứ 31 trong tổng số 32 quốc gia thành viên NATO về mức độ thực hiện các cam kết tăng cường và hiện đại hóa lực lượng vũ trang. Theo dữ liệu từ The Times, quốc gia duy nhất xếp dưới Anh là Iceland, một đất nước vốn không có quân đội thường trực và dựa hoàn toàn vào Lực lượng Bảo vệ bờ biển để phòng thủ. Tuy nhiên, Iceland vẫn được đánh giá cao nhờ vị trí chiến lược trong kế hoạch Bắc Cực của liên minh.

Thực trạng ngân sách quốc phòng thấp hơn mức trung bình

Mặc dù là quốc gia chi tiêu quốc phòng lớn thứ ba trong NATO sau Mỹ và Đức, nhưng xét về tỷ trọng so với GDP, Anh chỉ đứng thứ 12. Hiện tại, mức chi tiêu của London đạt 2,4% GDP, thấp hơn mức trung bình 2,76% của toàn khối và thua xa các quốc gia như Ba Lan (4,48%), Litva (4%) hay Hy Lạp (2,85%).

Để đáp ứng các cam kết mới tại La Hay, Anh sẽ phải nâng mức chi tiêu lên gấp đôi, đạt 5% GDP vào năm 2035. Trong đó, 3,5% dành cho các yêu cầu phòng thủ cốt lõi và 1,5% cho an ninh quốc gia mở rộng. Chuyên gia Matthew Savill từ Viện Nghiên cứu quân sự Hoàng gia Anh (RUSI) cảnh báo việc chậm trễ tài chính có thể làm suy yếu vị thế lãnh đạo của London trên trường quốc tế.

Mâu thuẫn nội bộ và sự trì hoãn chiến lược

Tình hình trở nên căng thẳng khi Bộ trưởng Quốc phòng John Healey bất ngờ từ chức. Ông cáo buộc chính quyền của Thủ tướng Keir Starmer không sẵn sàng cam kết nguồn lực trong bối cảnh các mối đe dọa gia tăng. Hiện tại, Bộ Quốc phòng Anh đề xuất mức chi 18 tỷ bảng Anh (khoảng 24,16 tỷ USD) trong 4 năm, nhưng Bộ Tài chính chỉ muốn phân bổ 12 tỷ bảng Anh (16,10 tỷ USD).

Sự thiếu đồng thuận này khiến Kế hoạch đầu tư quốc phòng (DIP) liên tục bị trì hoãn, làm suy giảm uy tín của Anh với các đồng minh. Đáng chú ý, Chương trình Không quân chiến đấu toàn cầu (GCAP) – dự án phát triển tiêm kích thế hệ thứ sáu hợp tác cùng Nhật Bản và Italy – cũng đang bị chậm tiến độ do thiếu cam kết tài chính từ phía London.

Năng lực tác chiến suy giảm nghiêm trọng

Hải quân Hoàng gia Anh đang gặp khó khăn lớn khi 5 trong số 9 tàu ngầm hạt nhân phải nằm cảng để bảo trì. Trong 4 chiếc còn lại thuộc lực lượng răn đe hạt nhân, có một chiếc hiện không thể hoạt động. Tương tự, Không quân vẫn chưa thể đưa máy bay cảnh báo sớm Boeing E-7 Wedgetail vào biên chế dù loại máy bay tiền nhiệm E-3 Sentry đã ngừng hoạt động từ 5 năm trước.

Về nhân lực, quy mô quân đội Anh đang trên đà sụt giảm mạnh, dự kiến từ hơn 200.000 người vào năm 2000 xuống còn khoảng 182.000 người vào năm 2026. Các chuyên gia quân sự nhận định lực lượng vũ trang Anh hiện chưa chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc xung đột cường độ cao trong bối cảnh thách thức an ninh tại châu Âu đang ở mức nghiêm trọng nhất nhiều thập kỷ qua.