Archimedes: Vũ khí laser tự hành giúp Mỹ giải bài toán drone giá rẻ

Công ty quốc phòng Mỹ Aurelius Systems vừa hoàn tất thử nghiệm thực địa hệ thống vũ khí năng lượng định hướng tự hành mang tên Archimedes cho Lầu Năm Góc. Cuộc thử nghiệm nhằm chứng minh khả năng của vũ khí laser trong việc đối phó với mối đe dọa ngày càng lớn từ máy bay không người lái (UAV) trong môi trường tác chiến hiện đại.

Thử nghiệm thực địa tại Indiana

Sự kiện diễn ra tại trại huấn luyện Atterbury, bang Indiana, trong khuôn khổ chương trình T-REX 26-2. Đây là chương trình đánh giá công nghệ quốc phòng với gần 60 nền tảng được xem xét nhằm tìm kiếm các giải pháp tăng cường năng lực phòng thủ và rút ngắn quá trình đưa công nghệ mới ra chiến trường.

Trong bài thử nghiệm, Archimedes đã đối đầu với hơn 20 drone bốn cánh quạt cùng hơn 5 hệ thống bay không người lái do Lục quân Mỹ cung cấp. Việc sử dụng các mục tiêu quân sự chuyên dụng thay vì chỉ dùng drone thương mại giúp mô phỏng sát thực tế các mối đe dọa mà binh sĩ phải đối mặt trên chiến trường.

Khả năng tự động hóa chuỗi tác chiến

Điểm nổi bật của Archimedes là mức độ tự động hóa trong việc phát hiện, nhận dạng, theo dõi và vô hiệu hóa mục tiêu. Thay vì phụ thuộc vào thao tác thủ công của kíp vận hành, hệ thống sử dụng cảm biến và phần mềm xử lý để rút ngắn chuỗi tác chiến.

Để vô hiệu hóa một drone cỡ nhỏ, hệ thống phải thực hiện các bước phức tạp trong thời gian cực ngắn:

• Phát hiện: Nhận diện vật thể nhỏ trong không gian rộng.
• Phân loại: Phân biệt drone với các vật thể bay khác hoặc chim chóc.
• Bám bắt: Khóa mục tiêu và tính toán đường bay để duy trì chùm tia laser chính xác.
• Vô hiệu hóa: Chiếu laser năng lượng cao đủ lâu để đốt cháy linh kiện hoặc phá hủy cấu trúc UAV.

Theo Aurelius Systems, Archimedes đã vô hiệu hóa thành công các mục tiêu bay mô phỏng, chứng minh các hệ thống năng lượng định hướng đang tiến gần hơn tới vai trò thực chiến trong mạng lưới phòng không hiện đại.

Ưu thế về chi phí và hiệu quả tác chiến

Archimedes được thiết kế chuyên biệt để chống lại UAV cỡ nhỏ bay thấp và linh hoạt. Đây là nhóm mục tiêu đang gây áp lực lớn cho các căn cứ quân sự và hạ tầng trọng yếu do có chi phí sản xuất thấp nhưng khả năng gây thiệt hại cao.

Lợi thế lớn nhất của vũ khí laser là giải quyết bài toán kinh tế chiến trường. Hiện nay, để đánh chặn một drone giá rẻ, quân đội thường phải sử dụng tên lửa phòng không trị giá hàng trăm nghìn USD. Laser đảo ngược phương trình này bằng cách sử dụng điện năng, giúp chi phí mỗi lần khai hỏa cực thấp.

Hơn nữa, hệ thống laser sở hữu "băng đạn sâu". Chừng nào còn nguồn cấp điện, hệ thống vẫn có thể tiếp tục khai hỏa, không bị giới hạn bởi số lượng đạn dược mang theo như các hệ thống pháo hay tên lửa truyền thống. Với khả năng tác động mục tiêu ở cự ly trên 1.000m, Archimedes đóng vai trò là lớp phòng thủ tầm gần hiệu quả.

Thách thức kỹ thuật và giới hạn thực tế

Dù đạt kết quả khả quan, vũ khí laser như Archimedes vẫn đối mặt với những giới hạn vật lý cố hữu. Hiệu quả của chùm tia laser có thể bị suy giảm bởi các yếu tố môi trường như mưa, sương mù, bụi hoặc khói. Ngoài ra, việc duy trì đường ngắm trực tiếp tới mục tiêu là điều kiện bắt buộc.

Về mặt kỹ thuật, laser công suất cao tạo ra lượng nhiệt rất lớn, đòi hỏi hệ thống làm mát phức tạp và nguồn điện ổn định. Việc tích hợp các thành phần này vào một nền tảng tự hành nhỏ gọn mà vẫn đảm bảo độ bền trong môi trường khắc nghiệt là thử thách không nhỏ đối với các nhà sản xuất.

Trong tương lai, Archimedes được kỳ vọng sẽ trở thành một tầng trong mạng lưới phòng không đa lớp, phối hợp cùng tên lửa và tác chiến điện tử để bảo vệ lực lượng trước các cuộc tấn công bầy đàn của UAV.