Ba Lan ký mua 3 tàu ngầm A26 thế hệ 5 từ Thụy Điển

Ba Lan ký hợp đồng đặt mua 3 tàu ngầm A26 từ Saab (Thụy Điển) với giá trị khoảng 10 tỷ zloty (2,73 tỷ USD), thuộc chương trình Orka nhằm tăng cường năng lực phòng thủ Biển Baltic trong bối cảnh căng thẳng với Nga. Theo Bộ Quốc phòng Ba Lan, hợp đồng sẽ hoàn tất vào quý 2/2026; chiếc A26 đầu tiên dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2030.

Phía Ba Lan cho biết Saab đưa ra các điều khoản tốt nhất về thời gian, chi phí và khả năng chiến đấu phù hợp môi trường Baltic. Phó Thủ tướng Vladyslav Kosyniak-Kamysh xác nhận phương án của Thụy Điển đạt số điểm cao nhất theo mọi tiêu chí. Thỏa thuận bao gồm việc chuyển giao một tàu ngầm cho Ba Lan để huấn luyện và nghĩa vụ của Thụy Điển mua một số vũ khí của Ba Lan.

Tổng quan kỹ thuật: A26 tối ưu cho vùng nước nông Baltic

A26 là lớp tàu ngầm tấn công được Saab thiết kế dành cho Biển Baltic – vùng nước nông, có điều kiện âm thanh phức tạp. Trọng tâm thiết kế của A26 là giảm thiểu khả năng bị phát hiện đa miền (âm thanh, từ trường, radar, điện, hồng ngoại, hình ảnh) mà không ảnh hưởng tới hiệu suất thủy động lực học.

• Giảm tín hiệu phản xạ: Hình dạng vỏ tàu và lớp phủ bên ngoài được tối ưu để hạ thấp mức phản xạ.
• Khử từ thích ứng: Hệ thống khử từ thích ứng giúp giảm nguy cơ bị phát hiện bởi cảm biến từ trường.
• Kiểm soát tín hiệu điện: Hệ thống chống ăn mòn tiên tiến và điều chỉnh từ trường tự động kiểm soát tín hiệu điện phát sinh.

Hệ động lực: Chu trình kín, độ ồn thấp

Tàu ngầm sử dụng oxy lỏng và nhiên liệu diesel, đốt cháy trong chu trình kín nhằm giảm rung động và tiếng ồn. Theo Saab, so với các tàu ngầm khác – đặc biệt loại dùng pin nhiên liệu – động cơ Stirling có hiệu quả, dễ bảo trì hơn và phù hợp với nâng cấp theo mô-đun.

Năng lực đặc nhiệm và tác chiến ven bờ

A26 bố trí khoang chứa hàng ở mũi để tiếp nhận và triển khai phương tiện lặn không người lái (UUV), thợ lặn và lực lượng đặc nhiệm. Nhờ thân chịu áp lực, tàu có thể “nằm đáy” để phục kích mục tiêu. Bánh lái hình chữ X tăng cơ động trong không gian hạn chế hoặc vùng nước nông – đặc trưng của tác chiến gần bờ tại Baltic.

Giám sát, liên lạc và tác chiến thông tin dưới nước

A26 được trang bị hệ thống giám sát và liên lạc điện tử có khả năng thu thập, phân loại và truyền dữ liệu, với AI tham gia tích cực trong xử lý. Khung năng lực này cho phép tàu tiến hành “chiến tranh thông tin dưới nước”, gồm can thiệp vào thông tin liên lạc của đối phương và bảo vệ cơ sở hạ tầng dưới biển.

Gói thỏa thuận và lộ trình triển khai

• Số lượng: 3 tàu ngầm A26.
• Giá trị: khoảng 10 tỷ zloty (2,73 tỷ USD).
• Thành phần kèm theo: chuyển giao một tàu ngầm cho Ba Lan để huấn luyện; Thụy Điển có nghĩa vụ mua một số vũ khí của Ba Lan.
• Tiến độ: hợp đồng dự kiến hoàn tất quý 2/2026; chiếc đầu tiên hoạt động từ 2030.

Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson nhận định thỏa thuận phản ánh sức mạnh của ngành công nghiệp quốc phòng Thụy Điển và quan hệ đối tác với Ba Lan. Saab – nhà sản xuất tàu ngầm, tên lửa và máy bay chiến đấu Gripen – đang mở rộng hợp tác với Tập đoàn PGZ của Ba Lan sau bản ghi nhớ ký tháng 9.

Quá trình lựa chọn có sự cạnh tranh từ Đức, Pháp, Ý, Tây Ban Nha và Hàn Quốc; Vương quốc Anh ủng hộ phương án từ Thụy Điển. Theo Bộ Quốc phòng Ba Lan, Saab đạt điểm cao nhất về tiến độ, chi phí và khả năng phù hợp tác chiến tại Baltic – các tiêu chí then chốt cho yêu cầu phòng thủ ven bờ và bảo vệ hạ tầng biển.

Đánh giá chiến thuật theo bối cảnh Baltic

Từ góc độ tác chiến, bộ đặc tính của A26 – độ ồn thấp nhờ chu trình kín, giảm đa dạng dấu vết, cơ động tốt trong vùng nước nông, “nằm đáy” phục kích và hỗ trợ đặc nhiệm/UUV – cho thấy sự phù hợp với môi trường Biển Baltic vốn chật hẹp, nhiều hạn chế địa hình và thách thức âm học. Kết hợp năng lực giám sát và tác chiến thông tin dưới nước, A26 cung cấp cho Ba Lan công cụ linh hoạt để tăng cường răn đe và bảo vệ tuyến hạ tầng biển quan trọng.

Ở cấp độ công nghiệp – hậu cần, ràng buộc chuyển giao tàu huấn luyện và mua sắm qua lại giúp giảm rủi ro triển khai, đồng thời tạo nền tảng hợp tác dài hạn giữa Saab và PGZ. Tiến độ hoàn tất hợp đồng vào quý 2/2026 và mốc hoạt động từ 2030 cho phép Ba Lan có khoảng thời gian chuẩn bị lực lượng, cơ sở bảo đảm kỹ thuật và huấn luyện thủy thủ đoàn.