Bãi rác Đinh Văn trước áp lực quá tải
Ngành chức năng tỉnh đang tính phương án mở rộng bãi rác Đinh Văn từ 5,3 ha lên 8 ha để tiếp nhận rác thải sinh hoạt trong thời gian chờ dự án Nhà máy xử lý chất thải rắn Lâm Hà đi vào hoạt động. Tuy nhiên, dự án nhà máy vẫn chưa xác định thời điểm hoàn thành, khiến bài toán xử lý rác trên địa bàn tiếp tục đặt ra nhiều vấn đề.
Áp lực quá tải
Nằm tại thôn Xoan, không xa khu vực trung tâm xã Đinh Văn Lâm Hà, bãi rác Đinh Văn có đường vào khá rộng nhưng đang đối mặt với tình trạng quá tải. Vào mùa mưa, nước mưa hòa lẫn nước rỉ rác đen kịt, từ khu vực bãi rác chảy tràn xuống những vùng đất thấp phía dưới. Theo UBND xã Đinh Văn Lâm Hà, bãi rác Đinh Văn rộng 5,3 ha, hoạt động hơn 20 năm, hiện tiếp nhận chất thải rắn sinh hoạt của 6 xã trong khu vực Lâm Hà gồm: Đinh Văn Lâm Hà, Tân Hà Lâm Hà, Phú Sơn Lâm Hà, Nam Hà Lâm Hà, Nam Ban Lâm Hà và Phúc Thọ Lâm Hà. Lượng rác tiếp nhận khoảng 50 - 54 tấn/ngày.
Đáng nói, đây vốn là bãi rác tự phát, sau đó mới được đưa vào quy hoạch, ngay từ đầu không được đầu tư các công trình bảo vệ môi trường cần thiết. Bãi rác không có lớp lót đáy, thành chắn; rác được đổ trực tiếp trên nền đất tự nhiên. Sau hơn 20 năm, lượng rác tồn lưu tại đây ước khoảng 140.000 m³, tương đương 58.800 tấn. Rác cũ dồn với rác mới thành những đống cao. Vào mùa mưa, nước rỉ rác tràn ra ngoài, phát sinh mùi hôi và nguy cơ gây ô nhiễm khu vực xung quanh.
Do lượng rác thải tồn đọng lớn nên diện tích hoạt động thực tế của bãi rác bị thu hẹp dần. Quỹ đất còn lại không đủ để bố trí khu vực tiếp nhận, xử lý chất thải mới và khả năng lưu chứa lâu dài đối với khối lượng chất thải phát sinh hằng ngày của các địa phương khu vực Lâm Hà. Diện tích nhỏ nên cũng khó để đầu tư bổ sung các công trình bảo vệ môi trường cần thiết.
Theo địa phương, việc bàn giao bãi rác cho UBND xã Đinh Văn Lâm Hà quản lý đến nay vẫn chưa hoàn thành ngoài thực địa, gây khó khăn trong xác định phạm vi, ranh giới để cải tạo, mở rộng. Trong khi đó, các xã còn lại chưa có vị trí phù hợp để xây dựng bãi lưu chứa hoặc cơ sở xử lý riêng do vướng đất đai, quy hoạch và nguồn lực. Vì vậy, các xã thống nhất tiếp tục duy trì bãi rác Đinh Văn trong thời gian chờ Nhà máy xử lý chất thải rắn Lâm Hà đi vào hoạt động, đồng thời kiến nghị cải tạo, mở rộng bãi rác theo quy hoạch tỉnh.
Mở rộng bãi rác
Nhà máy xử lý chất thải rắn Lâm Hà, tên đầy đủ là dự án “Khu tái chế, xử lý và thu hồi năng lượng từ chất thải rắn Lâm Hà”, do Công ty TNHH Môi trường Lâm Hà làm chủ đầu tư, được khởi động từ giữa năm 2020. Đến nay, dự án đã cơ bản hoàn thành một số hạng mục và lắp đặt thiết bị giai đoạn 1, với công suất dự kiến khoảng 50 tấn/ngày đêm. Tuy nhiên, dự án vẫn chưa hoàn tất các thủ tục về đầu tư, xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy nên chưa đủ điều kiện đưa vào hoạt động.
Gần đây, chủ đầu tư cam kết hoàn thành giai đoạn 1 trong 3 tháng kể từ khi được điều chỉnh tiến độ đầu tư, nhưng chưa xác định thời điểm cụ thể nhà máy có thể vận hành. Việc dự án kéo dài, chậm đưa Nhà máy xử lý chất thải rắn Lâm Hà vào hoạt động đang gây áp lực lớn lên bãi rác Đinh Văn và công tác xử lý rác thải sinh hoạt trong khu vực. Trước tình hình này, xã Đinh Văn Lâm Hà đề nghị UBND tỉnh yêu cầu Công ty TNHH Môi trường Lâm Hà hoàn tất các hạng mục giai đoạn 1 để sớm đưa nhà máy vào hoạt động...
Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng cũng đề nghị UBND tỉnh kiểm tra toàn diện tiến độ, năng lực của chủ đầu tư và khả năng hoàn thiện các thủ tục pháp lý. Nếu chủ đầu tư không bảo đảm tiến độ hoặc không có khả năng tiếp tục thực hiện, cần xem xét xử lý dự án theo quy định. Trong thời gian chưa được cấp giấy phép môi trường và chưa đủ điều kiện hoạt động, công ty không được tiếp nhận, lưu giữ hoặc xử lý chất thải tại nhà máy.
Cùng với việc thúc đẩy dự án nhà máy, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất tỉnh xem xét mở rộng, cải tạo bãi rác Đinh Văn để giảm áp lực quá tải. Theo Quy hoạch tỉnh được phê duyệt tại Quyết định số 2786/QĐ-UBND ngày 6/6/2026, khu vực Lâm Hà được định hướng bố trí khu xử lý chất thải tại xã Đinh Văn Lâm Hà với diện tích 8 ha. Vì vậy, việc mở rộng bãi rác trong giai đoạn chuyển tiếp có cơ sở để xem xét.
Phương án này phải được thực hiện đồng bộ, gồm xử lý lượng rác tồn lưu, xây dựng khu chôn lấp hợp vệ sinh, thu gom và xử lý nước rỉ rác, kiểm soát mùi, phòng ngừa cháy và phục hồi môi trường. Tuy nhiên, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đây chỉ là giải pháp trước mắt, không thay thế việc khẩn trương hoàn thiện và đưa Nhà máy xử lý chất thải rắn Lâm Hà vào hoạt động.
Chúng tôi mong tỉnh sớm có giải pháp tháo gỡ để Nhà máy xử lý chất thải rắn Lâm Hà hoàn tất các thủ tục, đưa vào hoạt động. Khi nhà máy vận hành, địa phương sẽ giảm được áp lực trong việc tiếp nhận, xử lý lượng rác thải sinh hoạt ngày càng tăng.
Ông Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Đinh Văn Lâm Hà