Bảo hiểm khoản vay là gì? Có lợi ích gì với người đi vay?

Khi hoàn tất thủ tục cho một khoản vay tại công ty tài chính, nhiều người được giới thiệu thêm một sản phẩm đi kèm mang tên bảo hiểm khoản vay nhưng chưa thực sự hiểu rõ đây là sản phẩm gì và mang lại lợi ích ra sao cho chính mình. Nắm được bản chất của bảo hiểm khoản vay cùng những giá trị mà nó đem lại cho người đi vay sẽ giúp mỗi người chủ động hơn khi cân nhắc, bởi quyết định này còn tác động trực tiếp đến số tiền trả góp mỗi tháng.

Trước hết, cần hiểu bảo hiểm khoản vay là gì. Đây là một sản phẩm bảo hiểm giúp bảo vệ cả người vay và tổ chức tài chính trước những rủi ro phát sinh trong thời gian vay vốn. Có thể hiểu, bảo hiểm khoản vay được thiết kế để hỗ trợ thanh toán nghĩa vụ nợ khi người vay gặp sự kiện bảo hiểm như tử vong, thương tật toàn bộ vĩnh viễn, mất khả năng lao động hoặc rủi ro khác được quy định trong hợp đồng.

Lợi ích rõ ràng nhất của sản phẩm này nằm ở khả năng bảo vệ cho khách hàng tham gia và người thân. Khi có rủi ro xảy ra làm mất hoặc gián đoạn khả năng thanh toán, thay vì rơi vào tình trạng dồn ứ tài chính khiến lãi và phí cùng tăng mà chưa xác định được thời điểm ổn định lại hoặc phải để lại gánh nặng trả nợ cho gia đình, quyền lợi bảo hiểm có thể được sử dụng để hỗ trợ thanh toán phần dư nợ còn lại theo các điều khoản của hợp đồng. Với người là trụ cột kinh tế của gia đình, hoặc với những khoản vay có giá trị lớn và kỳ hạn dài, việc tham gia bảo hiểm mang lại thêm sự an tâm, giúp người thân không phải gánh khoản nợ trong hoàn cảnh vốn đã khó khăn.

Bên cạnh đó, bảo hiểm khoản vay cũng hỗ trợ tổ chức tài chính kiểm soát rủi ro tín dụng. Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm thuộc phạm vi hợp đồng, công ty bảo hiểm sẽ chi trả quyền lợi cho tổ chức tài chính, qua đó thanh toán toàn bộ hoặc một phần dư nợ còn lại của khách hàng. Cơ chế này hỗ trợ đơn vị cho vay thu hồi khoản cấp tín dụng, giảm rủi ro phát sinh do người vay không còn khả năng thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

Tuy nhiên, việc tham gia bảo hiểm khoản vay cũng làm tăng tổng chi phí tài chính mà khách hàng phải trả, bởi khoản phí này được cộng thêm vào nghĩa vụ tài chính hàng tháng. Bên cạnh đó, phạm vi bảo hiểm thường giới hạn ở một số rủi ro nhất định và đi kèm các điều khoản loại trừ cụ thể, nghĩa là không phải mọi tình huống đều được chi trả. Người tham gia vì thế cần đọc kỹ hợp đồng để hiểu rõ phạm vi quyền lợi, các trường hợp được bảo hiểm và những điều khoản loại trừ.

Có bắt buộc mua bảo hiểm khoản vay không?

Điểm mấu chốt mà mọi khách hàng cần nắm rõ là bảo hiểm khoản vay được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, không phải là yêu cầu pháp lý bắt buộc. Nói cách khác, việc tham gia bảo hiểm không phải là điều kiện bắt buộc để được giải ngân khoản vay; quyền quyết định tham gia hay không thuộc về người sử dụng dịch vụ. Do đó, nếu trong quá trình làm hồ sơ, khách hàng nhận thấy việc mua bảo hiểm được đặt ra như một điều kiện để xét duyệt hoặc giải ngân khoản vay, đây là dấu hiệu cần được làm rõ để bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành. Khi đó, người sử dụng dịch vụ hoàn toàn có quyền từ chối, đề nghị tách bạch rõ ràng giữa khoản vay và sản phẩm bảo hiểm, đồng thời yêu cầu ghi nhận đúng lựa chọn của mình trong hồ sơ, hợp đồng. Trường hợp nhận thấy quyền lợi bị ảnh hưởng, khách hàng có thể phản ánh tới tổ chức cung cấp dịch vụ hoặc cơ quan quản lý có thẩm quyền để được xem xét, xử lý.

Một ví dụ minh họa để hình dung rõ hơn tác động của phí bảo hiểm đến khoản trả góp. Giả sử một người vay 100 triệu đồng trong 12 tháng, với lãi suất 1.41%/tháng tính trên dư nợ ban đầu và phí bảo hiểm khoản vay 2.5% trên số tiền vay, tương đương 2.5 triệu đồng. Như vậy, bình quân mỗi tháng khoản trả góp sau khi kèm phí bảo hiểm khoản vay sẽ tăng thêm khoảng 208,333 đồng. Việc nắm rõ con số cụ thể ngay từ đầu giúp khách hàng cân nhắc giữa chi phí bỏ ra và mức độ bảo vệ nhận được, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp với khả năng tài chính.

Có thể thấy, việc tham gia bảo hiểm khoản vay hay không cần được đặt trong hoàn cảnh cụ thể của mỗi người. Với những khoản vay có giá trị lớn, kỳ hạn kéo dài nhiều năm, hoặc khi người vay là nguồn thu nhập chính của gia đình, một hợp đồng bảo hiểm khoản vay có thể là lựa chọn hợp lý để phòng ngừa rủi ro. Ngược lại, với một khoản nhỏ, ngắn hạn, hoặc khi người tham gia đã có sẵn các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, việc mua thêm có thể không thực sự cần thiết.

Để đưa ra quyết định phù hợp, khách hàng nên chủ động đặt câu hỏi trước khi ký hợp đồng. Trước hết là hỏi rõ mức phí bảo hiểm cụ thể là bao nhiêu và được cộng vào khoản đóng tiền trả góp hàng tháng như thế nào, từ đó hình dung được tổng chi phí thực tế của khoản vay. Kế đến là yêu cầu giải thích rõ phạm vi bảo hiểm, các trường hợp được chi trả và những điều khoản loại trừ. Người tham gia cũng nên đối chiếu với những sản phẩm bảo hiểm mình đang có để tránh chồng chéo, đồng thời xác nhận rõ việc tham gia bảo hiểm là lựa chọn tự nguyện của bản thân.

Bảo hiểm khoản vay là một lựa chọn mà mỗi người có thể cân nhắc dựa trên nhu cầu, khả năng tài chính và hoàn cảnh của mình. Trước khi quyết định tham gia, khách hàng nên tìm hiểu đầy đủ, nắm rõ chi phí, phạm vi quyền lợi và các điều khoản liên quan để lựa chọn phương án phù hợp với nhu cầu và kế hoạch tài chính cá nhân.