Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. HCM: 165 năm là tuyến cuối điều trị truyền nhiễm phía Nam

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. HCM hiện là cơ sở y tế có lịch sử lâu đời nhất Việt Nam với 165 năm hình thành và phát triển. Trong hệ thống hạ tầng y tế quốc gia, đây là đơn vị tuyến cuối chuyên khoa về bệnh truyền nhiễm, đảm nhận vai trò tiếp nhận và điều trị các ca bệnh nguy kịch nhất của toàn bộ khu vực phía Nam.

Hành trình từ Nhà thương Chợ Quán đến trung tâm y tế đầu ngành

Được thành lập vào ngày 13/2/1861 với tên gọi ban đầu là Nhà thương Chợ Quán, cơ sở này tọa lạc bên dòng kênh Tàu Hủ với quy mô sơ khai chỉ 250 giường bệnh. Trải qua hơn một thế kỷ rưỡi với nhiều biến động lịch sử, bệnh viện đã không ngừng được mở rộng và chuyên môn hóa để đáp ứng nhu cầu y tế công cộng.

Về quy mô kiến trúc, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. HCM là một quần thể công trình được xây dựng chồng lớp theo thời gian. Cơ sở ban đầu tận dụng các ngôi nhà mái ngói của người dân sơ tán, sau đó được bổ sung giường bệnh để tiếp nhận điều trị. Đến năm 1972, với sự hỗ trợ của Hàn Quốc, bệnh viện đã xây dựng khu nhà chính 6 tầng trên diện tích hơn 12.000m². Công trình này khánh thành vào năm 1974 với tên gọi Trung tâm Y khoa Hàn-Việt, sở hữu 550 giường bệnh cùng hệ thống phòng phẫu thuật hiện đại bậc nhất thời bấy giờ.

Vị thế tuyến cuối và chốt chặn phòng thủ y tế

Hiện nay, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. HCM là bệnh viện chuyên khoa hạng I trực thuộc Sở Y tế TP. HCM. Trong các giai đoạn cao điểm dịch bệnh, quy mô tiếp nhận của bệnh viện có thể lên tới hơn 800 giường. Đây là nơi tiếp nhận những ca chuyển tuyến phức tạp từ các tỉnh thành phía Nam, giữ vai trò then chốt trong việc xác định tác nhân gây bệnh và đưa ra các phác đồ điều trị sớm.

Khái niệm tuyến cuối tại đây không chỉ nằm ở phân cấp hành chính mà thể hiện qua năng lực hồi sức cấp cứu trình độ cao. Việc làm chủ các kỹ thuật tiên tiến như ECMO (tim phổi nhân tạo) đã giúp bệnh viện kéo giảm đáng kể tỷ lệ tử vong. Cụ thể, tỷ lệ tử vong do sốt rét đã giảm từ 35% xuống còn 15-20%, và bệnh uốn ván giảm từ 25% xuống còn khoảng 5-7%.

Mô hình kết hợp điều trị và nghiên cứu quốc tế

Một điểm khác biệt chiến lược của bệnh viện là sự hiện diện của Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) ngay trong khuôn viên từ năm 1991. Sự hợp tác này tạo ra một hệ sinh thái khoa học đặc thù, nơi phòng thí nghiệm và buồng bệnh vận hành song song.

Nhờ năng lực nghiên cứu mạnh mẽ, bệnh viện đã công bố hơn 1.300 bài báo quốc tế, đóng góp quan trọng vào bản đồ y học thế giới về bệnh truyền nhiễm. Đây cũng là nơi đầu tiên thường xuyên phát hiện các tác nhân gây bệnh mới nổi tại Việt Nam, giúp ngành y tế khoanh vùng và ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh lan rộng từ sớm.

Trụ cột phát triển trong giai đoạn mới

Bước vào giai đoạn phát triển tiếp theo, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. HCM tập trung vào ba trụ cột chiến lược nhằm duy trì vị thế đầu ngành:

• Phát triển chuyên môn sâu, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) vào công tác chẩn đoán và điều trị.
• Mở rộng quy mô nghiên cứu khoa học và thắt chặt hợp tác quốc tế.
• Đào tạo nguồn nhân lực chuyên khoa truyền nhiễm chất lượng cao cho toàn bộ khu vực phía Nam.

Với những đóng góp đặc biệt trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân, bệnh viện vừa qua đã vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Trong bối cảnh các dịch bệnh truyền nhiễm ngày càng diễn biến phức tạp, vai trò tuyến phòng thủ của bệnh viện vẫn giữ giá trị chiến lược quan trọng đối với an ninh y tế quốc gia.