Cảnh báo mã độc chuyển tiếp NFC mới giúp tội phạm chiếm đoạt dữ liệu tài khoản ngân hàng

Một hình thức lừa đảo công nghệ cao vừa được các chuyên gia an ninh mạng phát hiện, nhắm trực tiếp vào tính năng kết nối tầm ngắn (NFC - Near-Field Communication) trên điện thoại thông minh. Khác biệt với các chiêu trò truyền thống, phần mềm độc hại thế hệ mới này có thể tự động theo dõi, thu thập dữ liệu và chiếm đoạt tài khoản ngân hàng của nạn nhân mà không cần sự đồng ý trực tiếp từ chủ sở hữu.

Cơ chế hoạt động của kỹ thuật tấn công chuyển tiếp NFC

Theo báo cáo từ công ty an ninh mạng Group-IB, chuỗi tấn công bắt đầu bằng kỹ thuật thao túng tâm lý (social engineering). Kẻ gian chủ động thu thập thông tin cá nhân của mục tiêu từ trước, sau đó giả danh nhân viên ngân hàng hoặc cán bộ ngành điện lực để gọi điện, nhắn tin nhằm tạo sự tin tưởng. Khi nạn nhân mất cảnh giác, chúng sẽ dẫn dụ họ tải về các ứng dụng độc hại dưới dạng tệp cài đặt ngoài.

Để nắm toàn quyền kiểm soát smartphone, tội phạm mạng sử dụng các công cụ gián điệp điều khiển từ xa, điển hình như SpyNote. Khi đã cài cắm thành công phần mềm chuyên trách xử lý dữ liệu NFC vào máy mục tiêu, kẻ xấu sẽ hướng dẫn nạn nhân áp thẻ thanh toán vật lý vào mặt lưng điện thoại.

Tại thời điểm này, kỹ thuật chuyển tiếp tín hiệu (NFC relay) bắt đầu vận hành. Điện thoại của nạn nhân đóng vai trò là đầu đọc thông tin từ thẻ ngân hàng, trong khi một thiết bị khác do kẻ tấn công nắm giữ ở vị trí từ xa sẽ đóng vai trò phương tiện thanh toán. Toàn bộ dữ liệu giao tiếp không dây được truyền tải tức thì qua máy chủ điều khiển của tin tặc, cho phép thực hiện giao dịch không tiếp xúc mà không cần giữ thẻ vật lý hay sao chép dải từ theo cách truyền thống.

Quy mô phát tán và mức độ đe dọa thực tế

Group-IB ghi nhận đã phát hiện hơn 54 tệp tin .APK liên quan đến các chiến dịch mã độc NFC lưu hành trên không gian mạng ngầm. Số lượng tệp tin này cho thấy công cụ tấn công đang được các nhóm tội phạm phát triển và phân phối ngày càng bài bản, có tổ chức.

Yếu tố cốt lõi khiến phương thức này đạt hiệu quả cao là sự phối hợp vô tình của chính nạn nhân trong quá trình thao tác: từ tải ứng dụng, cấp quyền hệ thống cho đến kích hoạt ứng dụng tài chính. Sau khi chiếm quyền điều khiển hoàn toàn, kẻ tấn công thậm chí có thể tự ý thực hiện các giao dịch chuyển tiền hoặc nộp hồ sơ vay vốn trực tuyến ngay trên thiết bị.

Biện pháp phòng ngừa và quy trình xử lý sự cố

Để đảm bảo an toàn cho thiết bị và tài sản, người dùng hệ điều hành Android cần lưu ý các khuyến cáo kỹ thuật sau:

• Không cài đặt tệp không rõ nguồn gốc: Tuyệt đối không bấm vào liên kết lạ hoặc tải tệp .APK nhận được qua SMS, email, mạng xã hội.
• Cảnh giác với cuộc gọi mạo danh: Khi nhận cuộc gọi yêu cầu cài ứng dụng để “xác minh tài khoản”, “hủy giao dịch” hay “nâng cấp bảo mật”, cần ngắt máy ngay và liên hệ trực tiếp đến tổng đài chính thức của ngân hàng.
• Kiểm soát quyền ứng dụng: Cảnh giác cao độ với các yêu cầu cấp quyền Trợ năng (Accessibility), quyền đọc tin nhắn SMS, quyền hiển thị đè màn hình hay quyền quản trị thiết bị.

Trong trường hợp đã vô tình cài đặt phần mềm độc hại, người dùng cần lập tức ngắt toàn bộ kết nối mạng và dừng mọi giao dịch. Sau đó, tiến hành thu hồi các quyền truy cập nhạy cảm đã cấp cho ứng dụng lạ. Nếu mã độc chặn thao tác gỡ bỏ thông thường, hãy chuyển điện thoại sang chế độ an toàn (Safe Mode) để xóa ứng dụng hoặc thực hiện khôi phục cài đặt gốc.

Đồng thời, nếu đã nhập thông tin thẻ hoặc tài khoản ngân hàng, nạn nhân phải liên hệ khẩn cấp với đơn vị phát hành để khóa thẻ và tài khoản. Việc đổi mật khẩu ngân hàng điện tử và các tài khoản quan trọng phải được tiến hành trên một thiết bị an toàn khác.