Cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc và “điểm nghẽn” Đông - Tây
Vừa qua, UBND tỉnh đã có kiến nghị Bộ Tài chính hỗ trợ khoảng 10.000 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương giai đoạn 2026 - 2030 để đầu tư cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc, dự án có tổng vốn khoảng 26.000 tỷ đồng.
Theo đó, dự án là một đoạn thuộc tuyến Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa - Bu Prăng. Thông tin lan tỏa đã mang lại sự kỳ vọng cho nhiều người, bởi sự cần thiết cho trục giao thông Đông - Tây trong bức tranh phát triển của tỉnh Lâm Đồng mới.
Có thể nói, trong tiến trình xây dựng một Lâm Đồng mới với không gian phát triển rộng lớn, giao thông không chỉ là câu chuyện đi lại mà còn là điều kiện mở đường cho hàng hóa, du lịch, đầu tư và liên kết vùng. Do vậy, việc nghiên cứu hình thành tuyến cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa – Bu Prăng đã được tỉnh rất quan tâm, bởi tuyến này được nhìn nhận là một phần quan trọng trong chiến lược tạo lập các trục động lực phát triển.
Hiện mạng lưới cao tốc của Lâm Đồng đang từng bước hình thành. Ở phía Đông đã có cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết kết nối với trục Dầu Giây - TP Hồ Chí Minh. Ở khu vực trung tâm, các dự án Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương đang được triển khai, từng bước hình thành trục giao thông xương sống nối vùng Đông Nam Bộ với cao nguyên Lâm Viên và sân bay Liên Khương. Tuy nhiên, một mạng lưới giao thông chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi các hướng kết nối được tổ chức đồng bộ, tạo thành hệ thống liên hoàn thay vì các tuyến rời rạc.
Hiện có thể đánh giá, kết nối Đông - Tây của tỉnh Lâm Đồng vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Các tuyến quốc lộ như quốc lộ 28, quốc lộ 28B - kết nối Phan Thiết, Đà Lạt, Bảo Lộc và Gia Nghĩa... nhiều đoạn còn hẹp, xuống cấp, đèo dốc năng lực thông hành hạn chế. Những bất cập này không chỉ làm tăng thời gian và chi phí vận chuyển mà còn hạn chế khả năng khai thác lợi thế bổ trợ giữa các vùng, đặc biệt là giữa vùng biển, vùng cao nguyên và khu vực Tây Nguyên mở rộng. Vì vậy, cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa - Bu Prăng, nếu được hình thành, sẽ không phải là một tuyến đường đứng độc lập. Đây sẽ là một mắt xích quan trọng để nối biển với cao nguyên, nối các trung tâm kinh tế của Lâm Đồng với nhau.
Đặc biệt, đoạn Phan Thiết - Bảo Lộc có ý nghĩa rất rõ và mang tính cấp thiết trước mắt. Bởi Phan Thiết là cửa ngõ hướng ra biển, đồng thời là một trong những trung tâm du lịch quan trọng của khu vực. Khi đoạn Phan Thiết - Bảo Lộc được kết nối với cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương, một hành lang giao thông chiến lược sẽ được hình thành. Hàng hóa từ vùng cao nguyên có thêm điều kiện tiếp cận nhanh hơn với biển và các thị trường phía Đông; du khách từ các đô thị ven biển có thể tiếp cận khu vực cao nguyên thuận lợi hơn. Các sản phẩm nông nghiệp, công nghiệp chế biến và dịch vụ du lịch của từng vùng cũng có thêm cơ hội bổ trợ cho nhau, hình thành chuỗi giá trị liên vùng rõ nét hơn.
Một Lâm Đồng mới rộng lớn không thể phát triển bằng những con đường cũ. Không gian mới cần những tuyến kết nối động lực và hạ tầng mới. Trong điều kiện còn nhiều khó khăn, đầu tư cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc chắc chắn là một quyết định cần cân nhắc kỹ. Nhưng nếu nhìn từ yêu cầu phát triển lâu dài, đây không chỉ là câu chuyện xây thêm một tuyến đường mà nó là tầm nhìn mang tính chiến lược cho phát triển.
Vì vậy, dù nguồn lực còn hạn chế, việc nghiên cứu, cập nhật quy hoạch và chuẩn bị các điều kiện để từng bước hiện thực hóa tuyến Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa - Bu Prăng là việc làm cấp thiết.
