Nước sạch với hộ nghèo
Sinh sống trên vùng đất khô hạn ở thôn Minh Thành, xã Hàm Minh, huyện Hàm Thuận Nam hàng chục năm nay, trước đây gia đình chị Nguyễn Thị Thu Hồng cũng như hàng ngàn hộ khác trong thôn lâm vào cảnh thiếu nước sạch vào mùa hè nóng nực, oi bức. Chị Hồng đã được Tổ liên kết vay vốn Chi hội Phụ nữ thôn Minh Thành xem xét hoàn cảnh khó khăn cho vay 20 triệu đồng từ Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Hàm Thuận Nam xây hệ thống nước sạch, nhà vệ sinh. Với số tiền ban đầu ấy, chị bàn với chồng vay thêm người thân đầu tư đào giếng lớn vừa lấy nước sạch sinh hoạt vừa có nước tưới 3 sào thanh long (300 trụ)… Gặp may mắn giếng bắt được mạch cho nguồn nước dồi dào, 6 thành viên trong gia đình có nước dùng trong sinh hoạt hàng ngày; mạch nước còn có thể tưới tiết kiệm cho vườn thanh long 300 trụ. Chị Hồng cho biết: “Nhờ thu hoạch 3 sào thanh long trong vườn, tôi tiết kiệm chi tiêu gia đình dành dụm trả hàng tháng 500.000 đồng (gốc và lãi) cho Tổ vay vốn trong thôn Minh Thành. Tôi trả đều đặn hơn 1 năm nay qua Tổ tiết kiệm vay vốn trong thôn, tiền gốc được tính giảm dần, lãi cũng giảm. Khoản tiền hàng tháng không lớn, dễ trả cho Ngân hàng Chính sách xã hội ở địa phương. Cũng nhờ nước tưới có thu nhập từ thanh long, tôi xây thêm nhà vệ sinh cho sạch sẽ, theo như cam kết với Tổ vay vốn ngân hàng ban đầu”. Chị nói thêm: “Nguồn vốn tuy nhỏ nhưng như bước đệm giúp gia đình chúng tôi thiết thực, cải thiện đáng kể nguồn nước sạch, vệ sinh môi trường. Không như trước đây, về mùa khô hạn chúng tôi phải đi mua từng bình nước 20 lít phục vụ ăn uống hàng ngày, còn nước tắm giặt thì lọc nước giếng phèn hay lấy ao hồ ở trong xã”… Có thể nói câu chuyện nước sạch của gia đình chị Hồng là một trong số 1.646 lượt hộ ở Hàm Minh được vay vốn tín dụng nước sạch hơn 17,5 tỷ đồng, cải thiện đáng kể đời sống sinh hoạt. Toàn xã có hơn 91% người dân dùng nước hợp vệ sinh, hơn 86 hộ gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh...
 |
| Giếng nước sinh hoạt của gia đình chị Nguyễn Thị Thu Hồng. |
Mở rộng nguồn vốn
Trên bình diện toàn tỉnh, ông Phạm Anh Đức, Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Bình Thuận cho biết, đến nay Bình Thuận có hơn 161.000 lượt hộ dân được vay vốn (bình quân mỗi hộ gần 10 triệu đồng) lắp ráp hệ thống nước sạch, hoặc làm nhà vệ sinh. Doanh số cho vay đạt 1.403 tỷ đồng. Từ nguồn vốn vay thiết thực này đã giúp người dân nông thôn trong tỉnh lắp ráp 260.000 hệ thống nước sạch; góp phần nâng cao tỷ lệ người dân khu vực này sử dụng nước hợp vệ sinh toàn tỉnh đạt 97,7%; hộ gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh 87,83%... Đồng thời, chương trình tín dụng nước sạch còn hỗ trợ thực hiện các tiêu chí số 17.1, 17.6, 17.7 đảm bảo vệ sinh môi trường trong Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới… Tuy nhiên, ông Phạm Anh Đức cũng nhìn nhận, hiện Bình Thuận còn khoảng 6.400 hộ chưa có nhà tiêu hợp vệ sinh và 1.200 hộ đang sống tại 31 phường, thị trấn chưa tiếp cận hệ thống nước sạch. Mặc dù các hộ này có nhu cầu vay vốn xây dựng hệ thống nước sạch, nhà vệ sinh, nhưng không thuộc đối tượng vay vốn theo Quyết định 62/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Trong buổi làm việc với đoàn khảo sát của Trung ương về chương trình tín dụng nước sạch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Hòa kiến nghị cần mở rộng đối tượng thụ hưởng cho các hộ gia đình khó khăn ở phường, thị trấn để bà con tiếp cận nước sạch; điều chỉnh mức cho vay hệ thống nước sạch nông thôn lên 15 triệu đồng/hộ. Ông Nguyễn Đức Hòa chia sẻ thêm, “Hiện nay các công trình hệ thống nước sinh hoạt trên địa bàn Bình Thuận chủ yếu lấy nguồn nước từ các hồ thủy lợi như (Sông Móng, Sông Dinh 3, Cà Giây, Sông Lòng Sông…); hệ thống dẫn nguồn cho các nhà máy nước xử lý, cung cấp cho nhân dân vẫn còn hạn chế, còn nhiều hộ dân chưa tiếp cận được hệ thống nước sạch. Do vậy, Bình Thuận kiến nghị Trung ương quan tâm đầu tư xây dựng hồ thủy lợi cho sản xuất và nước sinh hoạt, nâng cấp các hồ hiện có đồng thời mở rộng hệ thống kênh mương cung cấp nguồn cho các nhà máy nước… Như vậy, các nhà máy nước trong tỉnh mới đủ khả năng kết nối, cơ bản phục vụ nguồn nước sạch cho đông đảo hộ dân nông thôn”.
Để nguồn nước sạch lan rộng
Ông Nguyễn Đức Hải, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam, trưởng đoàn khảo sát đánh giá, Bình Thuận là địa phương thực hiện tốt nhất khoản cho vay ưu đãi này, cải thiện đáng kể đời sống sinh hoạt của đông đảo nhân dân vùng nông thôn. Sau 15 năm triển khai, doanh số cho vay đạt 1.403 tỷ đồng, bình quân mỗi gia đình nông thôn vay 20 triệu đồng xây hệ thống nước sạch, làm nhà vệ sinh. Các hộ vay trả nợ theo phân kỳ 6 tháng/lần, tạo điều kiện các đối tượng khác thụ hưởng tín dụng. Đến nay, tổng dư nợ chương trình trên tại Bình Thuận 655 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ cao nhất trong tổng dư nợ toàn quốc 35.000 tỷ đồng. Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam thống nhất kiến nghị của UBND tỉnh điều chỉnh mức vay cho mỗi hộ gia đình nông thôn lên 30 triệu đồng xây hệ thống nước sạch, làm nhà vệ sinh; mở rộng đối tượng thụ hưởng tới hộ gia đình thị trấn, các công ty, doanh nghiệp, HTX cải tạo công trình cấp nước, xử lý môi trường tập trung. Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam, cho rằng: “Quốc hội vừa thống nhất thông qua vốn đầu tư hơn 400 tỷ đồng xây dựng công trình thủy lợi hồ Ka Pét trên địa bàn Hàm Thuận Nam phục vụ nước sản xuất, sinh hoạt. Cùng với đó, dự án thủy lợi hồ La Ngà 3 đang được Trung ương thẩm định để đầu tư sẽ mở ra nguồn cung cấp nước nước sinh hoạt cho các huyện phía Nam Bình Thuận”. Đây là những triển vọng cho Bình Thuận cấp nước sạch ở những vùng khô hạn.
Thái Khoa