Chuyên gia: Việt Nam cần biến BRICS thành không gian mở rộng tự chủ chiến lược

Việc Việt Nam tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) lần thứ 18 tại New Delhi (Ấn Độ) cuối tuần trước với tư cách Nước đối tác của khối đã mở thêm không gian để Việt Nam đa dạng hóa quan hệ, tăng cường tự chủ chiến lược và kết nối sâu hơn với các động lực phát triển mới.

Đó là nhận định của ông S.D. Pradhan - cựu Phó Cố vấn An ninh Quốc gia Ấn Độ - trong trao đổi với phóng viên TTXVN tại New Delhi về ý nghĩa của việc Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự hoạt động đối ngoại quan trọng nhất trong năm của nước chủ nhà Ấn Độ.

Theo ông S.D. Pradhan, để tạo nên thành công chung của Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18, không thể không kể đến sự tham gia tích cực và những đóng góp thiết thực của các Nước đối tác, trong đó có Việt Nam. Còn đối với Việt Nam, tư cách Nước đối tác BRICS cũng mở thêm không gian để đa dạng hóa quan hệ, tăng cường tự chủ chiến lược và kết nối sâu hơn với các động lực phát triển mới.

Ông S.D. Pradhan nhấn mạnh Việt Nam có thể coi BRICS là một “công cụ đa dạng hóa chiến lược” và khai thác khối 11 nước này để mở rộng thị trường, thu hút công nghệ và đầu tư, tăng khả năng tự cường của chuỗi cung ứng, nâng cao tiếng nói trong quản trị toàn cầu; đồng thời tiếp tục đặt Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ở vị trí nền tảng cũng như duy trì quan hệ đối tác bền chặt với Mỹ, Nhật Bản, châu Âu cùng các đối tác khác.

Dẫn chứng cách tiếp cận của Ấn Độ tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS vừa diễn ra tại New Delhi làm ví dụ, cố vấn kỳ cựu S.D. Pradhan cho rằng đây là một bài học đáng tham khảo trong việc “sử dụng BRICS để mở rộng không gian chiến lược, chứ không phải thu hẹp không gian đó.” Theo đánh giá của ông, Ấn Độ đã tìm cách giữ cho BRICS tập trung vào đa cực, phát triển và hợp tác thực chất.

Trên phương diện kinh tế, ông S.D. Pradhan nhận thấy Việt Nam có thể tận dụng BRICS để đa dạng hóa đối tác, đẩy mạnh thu hút đầu tư và chuyển giao công nghệ, ưu tiên khoáng sản thiết yếu và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng, đồng thời chủ động tham gia các sáng kiến về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). Ngoài ra, Việt Nam cũng có thể khai thác tư cách Nước đối tác BRICS như một “cánh tay nối dài của ASEAN.”

Trong quá trình này, quan hệ với Ấn Độ có thể đóng vai trò đặc biệt hữu ích. Hai nước có thể tận dụng BRICS để làm sâu sắc hơn hợp tác song phương, đồng thời phối hợp nâng cao tiếng nói và tầm ảnh hưởng trong phương Nam toàn cầu.

Cũng theo chuyên gia này, Việt Nam cũng nên sử dụng BRICS như một “đòn bẩy” để đa dạng hóa ngoại giao, kiên định chính sách không liên minh và tiếp tục duy trì các đoàn cấp cao tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS, qua đó củng cố quan hệ với nước chủ nhà.

Đáng chú ý, cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho thấy quan hệ hai nước đang có bước chuyển mạnh mẽ từ “tin cậy chiến lược” sang “thực thi chiến lược.” Hợp tác quốc phòng-an ninh, đất hiếm, năng lượng, không gian vũ trụ, cùng đề xuất thiết lập cơ chế Đối thoại 2+2 cho thấy quan hệ hai nước ngày càng hướng vào những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược lâu dài.

Chuyên gia S.D. Pradhan kết luận nhìn tổng thể, việc Việt Nam tham gia Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 với tư cách Nước đối tác của khối đã tạo thêm động lực đa phương mới. Việt Nam và nước chủ nhà Ấn Độ hoàn toàn có thể trở thành những “cầu nối quan trọng” giữa Nam Á, ASEAN và cộng đồng phương Nam toàn cầu rộng lớn hơn, trong khi cả hai vẫn duy trì quyền tự chủ chiến lược. Theo cách tiếp cận đó, Việt Nam có thể can dự với các bên mà không bị phụ thuộc hay ràng buộc./.