Cuộc đua nước rút 6 tháng cuối năm

Chặng nước rút đối mặt 3 “điểm nghẽn” lớn

Nhìn vào con số thực tế, tính đến ngày 17/6/2026 - theo báo cáo của UBND tỉnh, áp lực dồn lên vai hệ thống chính quyền tỉnh Lâm Đồng trong chặng đường còn lại của năm là vô cùng nặng nhọc. Nói một cách nôm na, có thể cụ thể hóa chặng đường này bằng 3 bài toán lớn mang tính cốt lõi. Trước tiên đấy là bài toán về khối lượng công việc nên tỉnh phải giải ngân một lượng vốn chưa từng có 17.002.115 triệu đồng (chiếm 84,52% tổng kế hoạch cả năm).

Thử hình dung, nếu như gần 6 tháng đầu năm, toàn bộ bộ máy chỉ giải ngân trung bình khoảng 520 tỷ đồng/tháng, thì trong 6 tháng cuối năm, tốc độ này bắt buộc phải đẩy lên mức gần 2.600 tỷ đồng/tháng - tức là áp lực xử lý hồ sơ và thi công thực địa phải tăng tốc gấp 5 lần.

Kế đến là áp lực “kép” từ hạn định nghiêm ngặt của các nguồn vốn đặc thù. Hơn 3.300 tỷ đồng vốn kéo dài từ năm 2025 sang năm 2026 theo quy định của Luật Đầu tư công bắt buộc phải tiêu hết trước ngày 31/12/2026, hoàn toàn không thể gia hạn thêm. Nếu không giải ngân kịp, Lâm Đồng sẽ bị Trung ương hủy vốn, để lại những hệ quả tài chính cho các dự án dở dang. Đồng thời, sự trì trệ dưới 10% ở 2 nguồn thu cốt lõi của địa phương là tiền sử dụng đất (7,5%) và xổ số kiến thiết (9,63%) đang làm “nghẽn” dòng vốn đầu tư phát triển, sụt giảm năng lực kích cầu nội tỉnh.

Cuối cùng, 6 tháng cuối năm là thời điểm Lâm Đồng bước vào mùa mưa bão khốc liệt, nguy cơ sạt lở lớn và cản trở trực tiếp công tác san lấp, làm nền của các dự án giao thông, cao tốc. Còn về thủ tục hành chính thì lượng hồ sơ nghiệm thu dồn đổ về sẽ tạo sự “ngộp thở” về thủ tục, đẩy bộ máy quản lý cấp xã vốn đang thiếu cán bộ chuyên môn chuyên ngành dễ bị lúng túng và rơi vào tình trạng quá tải.

Tháo gỡ điểm nghẽn để tăng tốc giải ngân

Đầu tư công không đơn thuần là câu chuyện tiêu tiền ngân sách, mà là động lực dẫn dắt tăng trưởng kinh tế toàn diện. Trong bối cảnh năm 2026 là năm bản lề của kế hoạch 5 năm, việc chậm giải ngân dòng vốn hơn 17.000 tỷ đồng đang trở thành một lực cản trực tiếp đe dọa mục tiêu tăng trưởng GRDP 2 con số (từ 10% trở lên) mà Lâm Đồng đã đặt ra. Khi dòng vốn đầu tư toàn xã hội bị nghẽn, cấu phần “vốn đầu tư” trong GRDP bị kéo sụt, làm mất đi động lực tăng trưởng trực tiếp của nền kinh tế.

Hệ quả này nhanh chóng lan tỏa theo chuỗi cung ứng dây chuyền đến các ngành kinh tế mũi nhọn như ngành xây dựng và công nghiệp phụ trợ lâm vào tình cảnh khó khăn hơn vì sụt giảm doanh thu do các công trình lớn thi công chậm tiến độ. Các nhà thầu không có khối lượng nghiệm thu để giải ngân sẽ phải thu hẹp quy mô, ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm và thu nhập của hàng ngàn lao động địa phương. Đáng ngại hơn, sự chậm trễ của hạ tầng giao thông kết nối sẽ làm mất đi “hiệu ứng lan tỏa” khiến các nhà đầu tư tư nhân lớn rơi vào trạng thái chờ đợi...

2 trụ cột kinh tế cốt lõi của tỉnh là du lịch và nông nghiệp công nghệ cao cũng sẽ bị ảnh hưởng khi chi phí logistics và thời gian di chuyển của du khách chưa được tối ưu do cao tốc chưa được khơi thông.

Mặt khác, đối với nút thắt bồi thường, UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan chuyên ngành đẩy nhanh số hóa dữ liệu đất đai để rút ngắn thời gian xác minh nguồn gốc đất. Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành văn bản hướng dẫn linh hoạt quy trình chuyển tiếp giữa biên bản kiểm kê cũ với quyết định đơn giá cây trồng mới và tuyệt đối không bắt buộc làm lại từ đầu đối với các dự án đã kiểm đếm xong. Sở Xây dựng chủ trì đi trước một bước, khẩn trương xây dựng sẵn các khu tái định cư để chủ động di dời người dân. Đặc biệt, Chủ tịch UBND cấp xã phải trực tiếp đối thoại tại hiện trường để giải quyết nguyện vọng của người dân... Song nếu chính quyền đã áp dụng đúng - đủ chính sách mà đối tượng vẫn cố tình chây ỳ, trục lợi, tỉnh kiên quyết áp dụng biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc để bảo vệ tiến độ thi công.

Siết chặt kỷ cương công vụ “6 rõ”

Theo UBND tỉnh, giải pháp cốt lõi để bảo đảm tốc độ giải ngân tăng gấp 5 lần trong những tháng cuối năm chính là siết chặt kỷ luật hành chính và cá thể hóa trách nhiệm tối đa từ cấp tỉnh đến cơ sở. UBND tỉnh quán triệt sâu sắc nguyên tắc hành động “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”.

Lấy kết quả giải ngân làm thước đo cứng để đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ cuối năm của người đứng đầu. Toàn tỉnh duy trì và nâng cao hiệu quả hoạt động của 6 tổ công tác chuyên đề, ứng dụng công nghệ điều hành trực tuyến thời gian thực (qua nhóm Zalo) để bám sát và xử lý vướng mắc ngay tại công trường.

Kỷ cương hành chính mới quy định bắt buộc các sở, ngành phải phản hồi kiến nghị của chủ đầu tư trong vòng tối đa 3 ngày làm việc, cho phép chủ đầu tư báo cáo vượt cấp lên Chủ tịch UBND tỉnh nếu gặp tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Quy trình thanh quyết toán được rút ngắn tối đa: chủ đầu tư phải hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu gửi Kho bạc Nhà nước trong vòng 7 ngày làm việc kể từ khi có khối lượng hoàn thành ngoài hiện trường, phối hợp làm việc cả ngày nghỉ để quyết toán, tuyệt đối không để dồn ứ hồ sơ đến cuối năm. Tất cả các đơn vị có tỷ lệ giải ngân dưới 10% sẽ bị thanh tra, kiểm tra trực tiếp; những cán bộ né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc các nhà thầu chây ỳ, năng lực tài chính kém sẽ bị kiên quyết điều chuyển, chấm dứt hợp đồng ngay lập tức để nhường chỗ cho những dòng vốn, đơn vị có năng lực thực chất đưa Lâm Đồng cán đích thành công.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười cam kết: Áp lực hàng tuần, hàng tháng giải ngân đầu tư công từ Thủ tướng Chính phủ nên tỉnh ngay lập tức chuyển hướng tập trung vừa làm những dự án mang tính động lực, vừa triển khai các dự án nhỏ và vừa ở các xã, phường và đặc khu. Đồng thời quyết liệt lãnh đạo, chỉ đạo, do đó đến ngày 30/6 các địa phương đã giải ngân đạt 64% vốn đầu tư.

Để bảo đảm hoàn thành mục tiêu, UBND tỉnh đã xây dựng kịch bản giải ngân chi tiết cho từng tháng, từng quý; đồng thời phát triển phần mềm theo dõi chuyên đề nhằm giám sát tiến độ từng dự án theo thời gian thực. Lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành sẽ trực tiếp kiểm tra hiện trường, xử lý ngay những điểm nghẽn phát sinh, phấn đấu đến hết quý III đạt khoảng 60% kế hoạch và cuối năm đạt trên 90% giải ngân đầu tư công toàn tỉnh.

6 tháng cuối năm không chỉ là cuộc đua giải ngân vốn đầu tư công mà còn là cuộc đua giữ nhịp tăng trưởng kinh tế. Kết quả của chặng nước rút này sẽ phản ánh năng lực điều hành và quyết tâm hành động của cả hệ thống chính trị.