Ðể HTX nông nghiệp phát triển thực chất

Liên kết theo tiêu chuẩn chất lượng

Thống kê đến đầu tháng 10/2026, toàn tỉnh có gần 900 HTX nông nghiệp, tăng gần 65 HTX so với cùng kỳ năm ngoái. Nhiều HTX tích cực tập hợp nông hộ thành viên liên kết sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ và ứng dụng chuyển đổi số, nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và minh bạch của sản phẩm.

Đơn cử HTX Nông nghiệp xanh, sạch Đức Khởi đang giới thiệu những lô hàng chanh không hạt VietGAP tại Hội chợ xúc tiến thương mại các tỉnh, thành phía Nam, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của đối tác và khách hàng. Sản phẩm thu hoạch từ vùng nguyên liệu xanh, sạch ở xã Đức An và xã Trường Xuân, do nông hộ Bùi Đình Khởi tiên phong thử nghiệm thành công từ năm 2023. Sau đó tập hợp gần 10 nông hộ thành viên HTX nhân rộng quy mô sản xuất lên đến hơn 10 ha. Ông Khởi chia sẻ: “Quy trình sản xuất chanh không hạt thương phẩm của HTX ổn định mật độ chuyên canh 500 cây/ha. Chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP sau 24 tháng bước vào thu hoạch quanh năm, sản lượng trung bình trên dưới 100 kg/cây. Tháng 2/2026, tổng diện tích 10 ha chanh không hạt của HTX đã được cấp mã số vùng trồng, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu”.

Cũng tại xã Đức An, nông hộ Phạm Thị Lan sản xuất theo chuỗi liên kết trên diện tích 1 ha đất hữu cơ, mật độ 800 cây tiêu xen canh cà phê, thu hoạch lần lượt mỗi năm khoảng 4 kg/cây và 3 tấn hạt nhân. Bà Lan cho biết, trên diện tích 1 ha đầu tư khoảng 100 triệu đồng để chuyển đổi, kiến thiết khu vườn mới xen canh tiêu với cà phê hữu cơ đồng bộ từ khâu chọn nguồn giống, kết nối hệ thống tưới phun mưa tự động đến quy trình canh tác giảm dần và chấm dứt sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật.

Ở xã Đắk Song, nông hộ Lê Trọng Dũng qua tiếp cận mô hình kinh tế hợp tác ở xã Đức An, đã trồng cây tiêu, cà phê hữu cơ bên cạnh cây sầu riêng, tổng diện tích 5 ha. Theo đó, từ năm 2018, chuyển đổi lần đầu canh tác cây cà phê và cây tiêu theo giải pháp VietGAP. Đến năm 2021 đến nay, ông Dũng tiếp tục chuyển đổi sang giải pháp hữu cơ và được cấp chứng nhận 3 ha; còn lại 2 ha xen canh cây sầu riêng đang từng bước bổ sung các thông số tiêu chuẩn chất lượng. Hàng năm, nông hộ Lê Trọng Dũng đạt tổng doanh thu hơn 10 tấn tiêu/2 ha và 3 tấn nhân cà phê/ha.

Gắn HTX với vùng nguyên liệu tập trung

Mục tiêu đến năm 2030, toàn tỉnh phấn đấu mỗi năm thành lập mới từ 30 - 40 HTX nông nghiệp hoạt động gắn với vùng nguyên liệu tập trung. Xây dựng và duy trì ít nhất 180 HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, hệ thống truy xuất nguồn gốc, kết nối với năng lực sơ chế, chế biến và hệ thống phân phối, tiếp cận thị trường rộng hơn.

Theo ông Lê Quang Dần - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, một trong những giải pháp trọng tâm đến năm 2030, toàn tỉnh tập trung khảo sát, lựa chọn và hoàn thiện các mô hình HTX nông nghiệp tiêu biểu về liên kết chuỗi giá trị, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, áp dụng IoT, dữ liệu số, nhật ký sản xuất điện tử, mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc phù hợp với điều kiện thực tế để làm hạt nhân tuyên truyền, chuyển giao kinh nghiệm và nhân rộng trên địa bàn.

Bên cạnh đó, nâng cao năng lực đội ngũ xây dựng phương án kinh doanh, quản trị tài chính, đàm phán hợp đồng, phát triển thương hiệu và tiếp cận thị trường, tạo nền tảng để HTX nông nghiệp trong tỉnh chuyển từ vai trò tập hợp nông hộ sang tổ chức kinh tế có năng lực cạnh tranh, góp phần nâng tầm nông sản và phát triển sản xuất theo hướng xanh, hiện đại, bền vững.