Động lực mới cho chuyển đổi số

Khung pháp lý thống nhất cho quốc gia số

Được Quốc hội thông qua vào tháng 12/2025, Luật Chuyển đổi số đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành văn bản luật riêng biệt về lĩnh vực này, chính thức thay thế Luật Công nghệ thông tin năm 2006. Trước đây, việc chuyển đổi số được triển khai thông qua nhiều luật chuyên ngành như: Luật Giao dịch điện tử, Luật Viễn thông, Luật Công nghiệp công nghệ số. Sự ra đời của Luật Chuyển đổi số với 8 chương, 48 điều đã kết nối hoàn chỉnh các quy định sẵn có, xử lý triệt để tình trạng rời rạc và giải quyết tốt các vấn đề phát sinh vượt phạm vi của từng ngành.

Điểm mới của luật là lần đầu tiên xây dựng được hệ thống khái niệm thống nhất, chuẩn hóa từ chuyển đổi số, hạ tầng số đến công dân số, kinh tế số và xã hội số. Luật xác định rõ nguyên tắc lấy người sử dụng làm trung tâm, hướng tới xây dựng hệ thống số thông minh phục vụ người dân chủ động. Đáng chú ý, nguyên tắc khai báo một lần là mặc định được đưa vào luật, yêu cầu các cơ quan nhà nước tăng cường kết nối, chia sẻ, sử dụng lại dữ liệu để giản lược thủ tục, giúp người dân và doanh nghiệp không phải cung cấp lặp lại cùng một thông tin.

Nhằm bảo đảm nguồn lực triển khai, luật quy định mức chi ngân sách nhà nước hằng năm cho chuyển đổi số tối thiểu bằng 1% tổng chi ngân sách. Đồng thời, Nhà nước ưu tiên bố trí nguồn lực cao hơn mức trung bình cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Bên cạnh đó, luật mở ra cơ chế tài chính đặc thù thử nghiệm các sản phẩm, hệ thống chưa có tiền lệ, hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh tham gia chuyển đổi số. Cùng với Nghị định số 224/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành, hệ thống dịch vụ công trực tuyến sẽ được cung cấp thống nhất, chuẩn hóa trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho quản trị hiện đại.

Đưa chính sách vào đời sống

Tại Lâm Đồng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc đã ký ban hành Kế hoạch triển khai Luật Chuyển đổi số trên địa bàn. Tỉnh xác định mục tiêu trọng tâm là cụ thể hóa đầy đủ các nhiệm vụ cấp tỉnh, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm tính khả thi, tiết kiệm và gắn liền với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang vận hành.

Trong giai đoạn hiện nay, toàn tỉnh tập trung thực hiện đồng bộ 3 nhóm nhiệm vụ chính. Trước hết, các sở, ban, ngành và địa phương tiến hành rà soát toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật liên quan, đề xuất phương án sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới nhằm bảo đảm sự đồng bộ với Luật Chuyển đổi số. Song song đó, công tác tuyên truyền được xác định là giải pháp xuyên suốt, kết hợp đa dạng các hình thức từ truyền thông đại chúng đến nền tảng số, ứng dụng di động, infographic, video. Nội dung tuyên truyền được thiết kế dễ hiểu, chú trọng các địa bàn đông đồng bào dân tộc thiểu số, với sự đồng hành liên tục của Báo và Phát thanh, Truyền hình Lâm Đồng, Cổng thông tin điện tử tỉnh.

Tỉnh cũng tăng cường rà soát, điều chỉnh các chương trình, đề án chuyển đổi số hiện hành, tập trung vào hạ tầng số, dữ liệu số và nền tảng dùng chung. Trong bộ máy tổ chức, Sở Khoa học và Công nghệ đóng vai trò cơ quan đầu mối theo dõi, đôn đốc; Sở Tư pháp thẩm định pháp lý và phổ biến giáo dục pháp luật; Sở Tài chính chủ trì tham mưu cân đối nguồn lực triển khai.

Tính hiệu quả của Luật Chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở các văn bản điều hành cấp tỉnh, mà sự chủ động của hệ thống chính trị cấp xã, phường chính là thước đo chính xác cho việc đưa chính sách vào thực tiễn cuộc sống. Chia sẻ về công tác triển khai tại địa phương, ông Nguyễn Minh Toản - Phó Chủ tịch UBND xã Tân Hà Lâm Hà cho biết: “Địa phương đã chủ động đưa luật vào cuộc sống bằng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Đảng ủy xã ban hành Nghị quyết chuyên đề quán triệt đến từng đảng viên; UBND xã triển khai kế hoạch hành động. Cùng với đó, MTTQ và các tổ chức thành viên chủ động xây dựng chương trình tuyên truyền sâu rộng tới tận các chi hội, đoàn viên, hội viên và Nhân dân. Khi từng cán bộ, người dân hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình trong không gian số, việc triển khai các nền tảng số tại cơ sở mới đạt hiệu quả bền vững”.