Dự án hầm đường sắt Khe Nét: Giải pháp xóa điểm tử thần trên tuyến Bắc - Nam
Với tổng chiều dài hai hầm xuyên núi gần 1km tại Quảng Trị, dự án kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển qua đèo Khe Nét từ 60 phút xuống còn 10 phút, nâng cao năng lực vận tải toàn tuyến.
Dự án cải tạo đường sắt khu vực đèo Khe Nét tại Quảng Trị là công trình hạ tầng trọng điểm nhằm xóa bỏ một trong những "điểm nghẽn" hiểm trở nhất trên tuyến đường sắt Bắc - Nam. Mục tiêu chính của dự án là nắn thẳng đoạn tuyến, giảm độ dốc và các khúc cua gắt, từ đó tối ưu hóa thời gian hành trình và đảm bảo an toàn vận hành cho tàu khách lẫn tàu hàng.
Gỡ nút thắt trên cung đường sắt ven biển
Đèo Khe Nét (Quảng Trị) từ lâu đã là rào cản kỹ thuật lớn với chiều dài hơn 10km và độ cao trên 700m so với mực nước biển. Do địa hình dốc lớn và nhiều khúc cua gấp, tàu hỏa khi đi qua khu vực này chỉ được phép chạy với vận tốc từ 20-25km/h. Đối với tàu hàng, đơn vị vận hành thường phải bố trí thêm đầu máy phụ để đẩy vượt dốc, gây tốn kém nhiên liệu và kéo dài thời gian toàn tuyến.
Để khắc phục tình trạng này, dự án cải tạo đã được khởi công vào ngày 22/3/2024 với hai gói thầu chính. Gói 1 tập trung xây dựng hai hầm xuyên núi (hầm số 1 dài 580m và hầm số 2 dài 355m) do liên danh Công ty Xây dựng Ilsung (Hàn Quốc) và Tập đoàn Đèo Cả thực hiện. Gói 2 bao gồm thi công cầu, đường sắt và hệ thống thông tin tín hiệu do liên danh Ilsung và Tổng công ty Công trình đường sắt (RCC) đảm nhiệm.
Thách thức từ địa chất phức tạp
Quá trình thi công gặp trở ngại lớn do điều kiện địa chất tại khu vực Khe Nét cực kỳ phức tạp. Cấu trúc đá tại đây không đồng nhất, bị phong hóa mạnh và xuất hiện nhiều đới đứt gãy. Thực tế khảo sát cho thấy nhiều đoạn đá vôi đã phong hóa hoàn toàn thành đất sét bão hòa nước, xen lẫn đá granit nứt nẻ và các mạch nước ngầm chảy mạnh thành dòng.
Do địa chất yếu, hầm số 1 từng xảy ra 5 lần sạt lở cục bộ trong quá trình thi công. Để đảm bảo an toàn, đơn vị thi công đã áp dụng phương pháp đào hầm NATM (New Austrian Tunnelling Method) của Áo. Thay vì đào các bước dài, tại đây mỗi bước đào chỉ đạt từ 0,4-0,8m để kịp thời gia cố bằng neo đá, lưới thép và phun bê tông. Việc quan trắc chuyển vị được thực hiện theo giờ để điều chỉnh giải pháp kỹ thuật kịp thời.
Tiến độ và kỳ vọng hoàn thành dự án
Mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn kỹ thuật, hầm số 2 dài 355m đã được đào thông vào tháng 10/2024, sớm hơn 2 tháng so với kế hoạch ban đầu. Tiếp đó, hầm số 1 dài 580m cũng chính thức thông hầm vào tháng 6/2025 sau hơn 16 tháng thi công kiên trì. Dự kiến đến cuối năm 2025, toàn bộ gói thầu số 1 sẽ hoàn thành và bàn giao cho chủ đầu tư.
Khi toàn bộ dự án đi vào vận hành, thời gian tàu xuyên qua khu vực đèo Khe Nét sẽ rút ngắn đáng kể, giúp tăng tính cạnh tranh cho ngành vận tải đường sắt. Đây cũng là tiền đề quan trọng về kinh nghiệm xử lý địa chất khắc nghiệt cho các dự án đường sắt tốc độ cao trong tương lai của Việt Nam.
Lưu ý: Thông tin dự án có thể thay đổi theo điều chỉnh quy hoạch và tiến độ thi công thực tế của nhà thầu.