Dữ liệu - nguồn lực mới của du lịch thông minh

Du khách “check” thông tin trên nền tảng số

Đà Lạt là lựa chọn của gia đình chị Mai Như Ý, du khách đến từ TP Hồ Chí Minh trong nhiều kỳ nghỉ. Dịp lễ 2/9 vừa qua, nhiều khách sạn chị từng lưu trú đã kín phòng, nhờ người quen ở Đà Lạt giới thiệu cũng không có kết quả. Trong quá trình tìm kiếm trên mạng, điều khiến chị Như Ý lo ngại là tình trạng lừa đảo đặt phòng qua mạng xã hội. Vì vậy, chị lựa chọn các ứng dụng đặt phòng uy tín. “Đặt phòng qua nền tảng thì chúng tôi sẽ an tâm hơn vì nếu chẳng may có vấn đề gì phát sinh mình có thể khiếu nại”, chị Như Ý nói.

Từ một nhu cầu rất đơn giản là tìm chỗ ở, hành trình của du khách hôm nay đã bắt đầu trên môi trường số. Thông tin càng đầy đủ, minh bạch và thuận tiện, việc lựa chọn dịch vụ, điểm tham quan càng dễ dàng. Công nghệ cũng đang mở ra cách thức mới để những tài nguyên du lịch, văn hóa vốn khó tiếp cận bằng phương thức truyền thống đến gần hơn với du khách.

Ở trung tâm Đà Lạt, một trong những công trình được số hóa là Di tích lịch sử quốc gia Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt thông qua nền tảng thực tế ảo VR 4.0s. Người xem có thể tham quan các không gian của di tích ngay trên thiết bị điện tử. Theo đại diện đơn vị thực hiện, việc số hóa đã giúp di tích tiếp cận gần hơn với cộng đồng, nhất là người trẻ. Bảo tàng Lâm Đồng cũng ghi nhận sau khi Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt được số hóa, nhiều bạn trẻ biết đến di tích hơn, lượng khách tham quan theo gia đình và nhóm bạn có chuyển biến tích cực.

Trong khuôn khổ Lễ hội Mai anh đào năm 2026 do UBND phường Xuân Hương - Đà Lạt tổ chức, Công ty Giác Quan Đà Lạt đã ra mắt Bản đồ mai anh đào trên nền tảng DalatMap, với phạm vi bao phủ các phường trung tâm Đà Lạt. Theo ông Phạm Hoàng Khánh Vũ - Giám đốc Công ty Giác Quan Đà Lạt, bản đồ giúp người dân và du khách tìm kiếm địa điểm ngắm mai anh đào, tra cứu vị trí, cập nhật tình trạng hoa nở và chủ động lựa chọn hành trình. “Thay vì phải tìm kiếm thông tin rời rạc trên mạng xã hội, du khách có thể tiếp cận thông tin các địa điểm ngắm hoa thông qua một nền tảng bản đồ trực quan, thuận tiện”, ông Vũ chia sẻ.

Nền tảng ghi nhận khoảng 200.000 lượt người sử dụng, cao điểm có hơn 5.000 người truy cập cùng lúc. Bản đồ cũng nhận được hơn 500 lượt đóng góp thông tin, hình ảnh từ người dân và du khách, cùng hàng ngàn lượt chia sẻ trên mạng xã hội. Mỗi hình ảnh được chia sẻ, mỗi địa điểm được đóng góp đều góp phần làm phong phú thêm bản đồ. Nhờ đó giúp những người đến sau có thêm thông tin để khám phá Đà Lạt”, ông Vũ cho biết.

Từ ứng dụng riêng lẻ đến hệ sinh thái du lịch

Lâm Đồng hiện đang phát triển các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái, nông nghiệp, văn hóa, cộng đồng, biển, núi, chăm sóc sức khỏe, MICE và các sản phẩm du lịch đặc thù. Sự đa dạng này tạo tiềm năng lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về kết nối không gian, sản phẩm, doanh nghiệp và dữ liệu.

Bà Mai Thanh Nga - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, từ năm 2015 đến nay, sở đã triển khai 17 nhiệm vụ khoa học và công nghệ phục vụ phát triển du lịch, tập trung vào bảo tồn tài nguyên tự nhiên, văn hóa; xây dựng thương hiệu, phát triển du lịch cộng đồng, kinh tế ban đêm, số hóa di sản và ứng dụng công nghệ trong quản lý, khai thác du lịch. Nổi bật, tại Bảo tàng Lâm Đồng, nhiệm vụ ứng dụng công nghệ 4.0 đã số hóa khoảng 5.000 hiện vật, xây dựng phần mềm quản lý dữ liệu, số hóa không gian bảo tàng và phục dựng 3D khoảng 200 hiện vật, phục vụ tham quan ảo.

Tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên, ứng dụng công nghệ 3D đã hình thành phần mềm, website, bộ dữ liệu 3D và hệ thống mã QR, phục vụ giới thiệu thông tin bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Tỉnh cũng đã hình thành những nền tảng số và ứng dụng công nghệ trong khai thác tài nguyên du lịch. “Những kết quả này cho thấy Lâm Đồng đã có những bước đi ban đầu trong chuyển đổi số phục vụ du lịch. Tuy nhiên, phần lớn kết quả hiện nay vẫn được hình thành theo từng nhiệm vụ, lĩnh vực hoặc địa bàn”, bà Mai Thanh Nga cho biết.

Du lịch đang thay đổi nhanh dưới tác động của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Theo bà Mai Thanh Nga, AI, dữ liệu lớn (Big Data) và bản sao số (Digital Twin) đang mở ra những hướng tiếp cận mới, nhưng với Lâm Đồng, đây vẫn là những lĩnh vực cần nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá trước khi triển khai rộng. Bà cho rằng, do đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu, tỉnh chưa cần xây dựng ngay một đội ngũ công nghệ lớn trong ngành du lịch. Trước mắt, cần hình thành nhóm nòng cốt có khả năng xác định đúng nhu cầu, tiếp nhận công nghệ và phối hợp với các chuyên gia. Về lâu dài, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và cộng đồng có thể từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch dựa trên dữ liệu và công nghệ. Trong đó, AI hỗ trợ phân tích, dự báo; các mô hình số phục vụ quản lý; doanh nghiệp thúc đẩy đổi mới, còn du khách là trung tâm của trải nghiệm. Đó sẽ là nền tảng để du lịch Lâm Đồng phát triển theo hướng thông minh hơn, xanh hơn, liên kết hơn, bền vững hơn và có năng lực hội nhập quốc tế cao hơn, phù hợp với định hướng phát triển du lịch trong giai đoạn mới.

“

Du khách không chỉ sử dụng dữ liệu có sẵn mà còn góp phần tạo thêm dữ liệu cho điểm đến. Mỗi hình ảnh, thông tin về một địa điểm được chia sẻ có thể trở thành nguồn tham khảo cho những người đến sau.

Ông Phạm Hoàng Khánh Vũ - Giám đốc Công ty Giác Quan Đà Lạt