Đức Trọng lên đô thị: Cơ hội và áp lực

Mỗi công trường một nhịp điệu, nhưng tất cả đều đang hội tụ về một câu hỏi lớn mang tính thời đại của địa phương: Đức Trọng sẽ nắm bắt cơ hội ra sao trong cấu trúc không gian phát triển mới của tỉnh Lâm Đồng?

Vận hội mới

Cơ hội lớn mở ra cho Đức Trọng chính là sự thay đổi hoàn toàn về vị thế và không gian phát triển sau khi UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định số 2216/QĐ-UBND, phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung xã Đức Trọng với tầm nhìn dài hạn đến năm 2050.

Trên quy mô gần 14.900 ha, quy hoạch mới sẽ đưa Đức Trọng thoát khỏi hình dáng một vùng thị tứ thuần nông hay điểm trung chuyển đơn thuần để định hình thành một đô thị xanh, thông minh, bền vững; lấy công nghiệp chế biến, logistics, hành chính và thương mại quốc tế làm trụ cột. Mục tiêu đến năm 2030, địa phương sẽ thành đô thị loại III, tiến tới trở thành đô thị hạt nhân và cửa ngõ quốc tế gắn với trung tâm hành chính - chính trị mới của tỉnh.

Định hướng này rất khả thi nhờ vị thế địa kinh tế hiếm có của Đức Trọng: Sở hữu Cảng hàng không quốc tế Liên Khương ngay trong lòng đô thị và tuyến cao tốc đang được triển khai từ Tân Phú đến Liên Khương kết nối trực tiếp với Đông Nam Bộ. Sự giao thoa giữa hàng không, cao tốc cùng mạng lưới quốc lộ, tỉnh lộ sẵn có sẽ hình thành hành lang vận tải đa phương thức, giúp nông sản, hàng chế biến đi các tỉnh và xuất khẩu giảm mạnh thời gian, chi phí. Đây là nền tảng để địa phương vươn thành trung tâm logistics và đô thị sân bay hiện đại.

Bà Nguyễn Thị Quỳnh, một cán bộ hưu trí, gắn bó lâu năm tại xã Đức Trọng, bày tỏ kỳ vọng những nhiệm vụ quy hoạch mới này sẽ tạo cú hích giúp hạ tầng địa phương có thay đổi lớn, đưa xã thành đô thị vệ tinh chia sẻ áp lực cho đô thị Đà Lạt và góp phần thúc đẩy những khu vực kế cận phát triển.

Từ quy hoạch đến thực địa

Tuy nhiên, cơ hội càng rộng mở, áp lực thực thi càng lớn. Một bản quy hoạch dù định hướng phát triển hiện đại đến đâu cũng sẽ khó hiện thực nếu không giải quyết được sự xung đột với hiện trạng đất đai, đường sá và đời sống dân sinh.

Vì vậy, tại buổi thẩm định quy hoạch, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Hồng Hải đặc biệt lưu ý tính khả thi của đồ án, nhấn mạnh nguyên tắc tiên quyết: Chỉ tiêu sử dụng đất phải minh bạch, rõ ràng và khớp nối đồng bộ với chỉ tiêu phân bổ của tỉnh.

Áp lực thực thi thể hiện rõ nhất ở bài toán hạ tầng kỹ thuật. Thay vì đầu tư manh mún, các trục giao thông huyết mạch được yêu cầu phải được quy hoạch đủ sức tải cho hàng chục năm tới; những tuyến điện cao thế cắt ngang đô thị cũng phải di dời để giải phóng không gian phát triển. Đặc biệt, quỹ đất phải gắn chặt với các dự án trọng điểm, bảo đảm quy hoạch vừa ban hành là có thể triển khai đầu tư ngay mà không vướng chồng chéo pháp lý.

Thử thách từ những dự án lớn

Để chuyển hóa các định hướng chiến lược thành hình hài đô thị thực thụ, Đức Trọng đang và sẽ phải vận hành những dự án có quy mô vốn lớn trong thời gian tới. Đây chính là thước đo rõ nét nhất cho năng lực huy động nguồn lực.

Điển hình nhất trong bức tranh hạ tầng hiện nay là dự án Trung tâm hành chính - Quảng trường Đức Trọng cũ, với quy mô lên tới 232,68 ha được phê duyệt lần đầu từ năm 2011 nhưng phải đến năm 2023 dự án mới chính thức khởi công và đến nay đã nhiều lần điều chỉnh cục bộ để bám sát thực tế. Hành trình của dự án này cho thấy sự phức tạp không nhỏ trong công tác chuẩn bị.

Hiện nay, phần khung của khu đô thị mới này là tiểu dự án đầu tư xây dựng giao thông và hạ tầng cơ sở kỹ thuật gồm 37 tuyến đường dài 16,6 km đã cơ bản thành hình và vẫn đang được triển khai thi công hoàn thiện. Chỉ riêng tiểu dự án này đã ngốn khoảng 980 tỷ đồng (chi phí xây dựng trên 693 tỷ đồng và chi phí giải phóng mặt bằng 290 tỷ đồng).

Một dự án an sinh khác mới đây cũng đã được Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh thống nhất chủ trương đầu tư cho giai đoạn 2026 - 2030 là dự án Nhà ở xã hội tại lô đất 20.2 với tổng mức vốn dự kiến cần lên tới 5.979 tỷ đồng.

Ngoài ra, những công trình đã và đang đầu tư vẫn đang được tỉnh tiếp tục rà soát kỹ lưỡng để dùng đúng, dùng đủ nguồn lực, tránh lãng phí hay dở dang, không hiệu quả.

Và hơn hết, áp lực lớn nhất của việc thực thi quy hoạch chính là đáp ứng sự kỳ vọng của người dân. Gia đình bà Trương Mỹ Oanh, nằm trong diện giải phóng mặt bằng tại khu trung tâm hành chính mới chia sẻ rằng, sẵn sàng đồng thuận nhường đất cho Nhà nước triển khai quy hoạch. “Cái được lớn hơn mất. Đó là tương lai cho con cái và cả vùng đất này sẽ được hưởng thụ cơ sở hạ tầng, vật chất theo tiêu chuẩn của một đô thị hiện đại, văn minh”, bà kỳ vọng.

Có thể nói rằng, nhiệm vụ quy hoạch đến năm 2050 đã trao cho Đức Trọng cơ hội để trở thành cực tăng trưởng mới, hiện đại và năng động bậc nhất phía Nam Lâm Đồng. Nhưng cơ hội ấy chỉ thực sự mở ra thịnh vượng khi địa phương cụ thể hóa được tầm nhìn bằng những chương trình hành động quyết liệt, những dự án đúng tiến độ và một cơ chế phân bổ nguồn lực hiệu quả.