Dùng mạng xã hội để đưa pháp luật đến gần người dân qua những tiểu phẩm

Chuyện bản làng vào tiểu phẩm pháp luật

Phan Sơn có diện tích 58.446 ha, là xã có diện tích lớn thứ 3 của tỉnh với địa hình rộng, nhiều khu vực đồi núi, rừng và đất sản xuất nằm xa khu dân cư. Toàn xã có 44.708,58 ha rừng, trong đó 44.663,67 ha rừng tự nhiên; tỷ lệ che phủ rừng đạt 76,5%. Diện tích rừng lớn vừa là tiềm năng, nguồn sinh kế, vừa đặt ra trách nhiệm nặng nề trong công tác quản lý, bảo vệ.

Chính những đặc điểm đó khiến việc tuyên truyền pháp luật về bảo vệ rừng, bảo vệ tài nguyên và nguồn lợi thủy sản cần được tiến hành thường xuyên, bằng phương pháp dễ tiếp cận.

Theo Công an xã Phan Sơn, lâu nay, một bộ phận người dân vẫn cho rằng sử dụng xung điện để bắt cá nhằm cải thiện bữa ăn gia đình là việc nhỏ, không vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, hành vi này có khả năng tận diệt thủy sinh, làm suy giảm nguồn lợi thủy sản và ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, sức khỏe con người.

Thay vì chuyển tải các quy định bằng những điều khoản dài và khó nhớ, Công an xã Phan Sơn đã đưa tình huống quen thuộc ấy vào tiểu phẩm, tái hiện cách suy nghĩ, hành động và những hệ quả pháp lý có thể phát sinh.

Qua lời thoại ngắn gọn, tình huống tự nhiên, người xem dễ nhận ra hành vi chưa đúng, hiểu được quy định của pháp luật và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Tiểu phẩm được đăng tải trên các nền tảng mạng xã hội nên dễ tiếp cận với người dân

Với tiểu phẩm tuyên truyền phòng, chống phá rừng, nội dung cũng được xây dựng từ chính yêu cầu của công tác quản lý địa bàn. Khi rừng chiếm phần lớn diện tích tự nhiên của xã, công tác bảo vệ rừng không chỉ dựa vào lực lượng chức năng mà cần sự tham gia của từng hộ dân, nhất là những hộ sinh sống, sản xuất gần rừng. Tiểu phẩm vì thế không dừng lại ở việc cảnh báo hành vi vi phạm mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, vận động người dân chủ động phát hiện, cung cấp thông tin và chung tay bảo vệ rừng.

Sau khi được đăng tải, 2 tiểu phẩm đã nhận được sự quan tâm của đông đảo người dân. Không chỉ người dân Phan Sơn, nhiều người sử dụng mạng xã hội ở địa phương khác cũng theo dõi, chia sẻ và bày tỏ sự đồng tình. Những phản hồi tích cực cho thấy khi nội dung pháp luật được chuyển hóa thành câu chuyện đời thường, người dân không còn cảm thấy đây là vấn đề xa lạ, khô cứng.

Hiệu quả của các tiểu phẩm không chỉ nằm ở số người tiếp cận mà quan trọng hơn là giúp người xem nhận diện hành vi vi phạm trong chính môi trường sống của mình. Một tình huống sử dụng xung điện bắt cá hay tác động trái phép vào rừng, khi được diễn đạt bằng hình ảnh và lời thoại gần gũi, sẽ dễ nhớ hơn một văn bản tuyên truyền đơn thuần. Từ hiểu đúng, người dân có cơ sở để điều chỉnh hành vi và nhắc nhở người thân cùng chấp hành.

Phát huy sức lan tỏa của mạng xã hội

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang làm thay đổi phương thức tiếp nhận thông tin của người dân. Facebook, Zalo cùng nhiều nền tảng số đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống hằng ngày.

Đây vừa là không gian giao tiếp, chia sẻ thông tin, vừa mở ra một phương thức mới để các cơ quan chức năng triển khai tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

Đại úy K’ Sáng, Trưởng Công an xã Phan Sơn nhận định, tuyên truyền pháp luật trên mạng xã hội là yêu cầu thiết thực trong giai đoạn hiện nay. Do phần lớn người dân đều sử dụng Facebook, Zalo nên nội dung cần tuyên truyền có thể được chuyển tải nhanh chóng, sinh động và dễ hiểu hơn. Một tiểu phẩm ngắn sau khi đăng tải có thể được xem lại nhiều lần, chia sẻ cho người thân, bạn bè và tiếp tục lan tỏa ra ngoài phạm vi địa phương.

Thực tế tại Lâm Đồng cho thấy, việc kết hợp tuyên truyền trực tiếp với các nền tảng số đã tạo hiệu quả rõ nét. Tại một chương trình tuyên truyền an toàn giao thông ở xã Tuyên Quang, buổi tuyên truyền do lực lượng Cảnh sát giao thông phối hợp tổ chức được phát trực tiếp trên Facebook, giúp 1.387 học sinh theo dõi tại 23 lớp học và tiếp tục lan tỏa rộng rãi trên mạng xã hội.

Công an tỉnh Lâm Đồng cũng đã phát động Cuộc thi sáng tạo video clip “Tổ quốc bình yên”, khuyến khích cán bộ, chiến sĩ xây dựng các tác phẩm có thời lượng không quá 5 phút dưới nhiều hình thức như phóng sự, ký sự, phim ngắn, tiểu phẩm hoặc video kể chuyện. Cách làm này góp phần phát huy khả năng sáng tạo của lực lượng Công an cơ sở, đồng thời tạo thêm những sản phẩm truyền thông phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin trên môi trường số.

So với phương pháp tuyên truyền truyền thống, mạng xã hội có lợi thế về tốc độ, phạm vi và khả năng tương tác. Người dân có thể tương tác bằng việc để lại câu hỏi, phản ánh tình hình hoặc chia sẻ nội dung đến nhiều nhóm cộng đồng. Qua phản hồi của người xem, lực lượng Công an cũng có thể nắm bắt những vấn đề còn chưa rõ, những hành vi vi phạm thường gặp để lựa chọn chủ đề tuyên truyền phù hợp hơn.

Tuy nhiên, để mỗi tiểu phẩm thực sự phát huy hiệu quả, nội dung phải bảo đảm chính xác về pháp luật, ngắn gọn nhưng không đơn giản hóa hay sai bản chất vấn đề. Tình huống cần xuất phát từ thực tiễn, ngôn ngữ gần gũi với người dân và hình thức thể hiện phù hợp với từng nhóm đối tượng. Việc đăng tải cũng cần được thực hiện trên những trang, kênh chính thống, tạo sự tin cậy và thuận lợi cho người dân theo dõi.

Từ cách làm của Công an xã Phan Sơn có thể thấy, mạng xã hội không chỉ là phương tiện truyền tải thông tin mà đang trở thành cầu nối giữa lực lượng Công an với Nhân dân. Khi pháp luật được kể bằng những câu chuyện gần gũi, gắn với từng cánh rừng, dòng suối và sinh hoạt thường ngày, công tác tuyên truyền sẽ có sức thuyết phục, lan tỏa sâu rộng hơn, góp phần phòng ngừa vi phạm và giữ vững an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.