Giải pháp duy trì vững chắc mức sinh thay thế

Dự báo mức sinh giảm

Năm 2025, dân số trung bình của tỉnh đạt gần 3,87 triệu người; mức sinh thay thế được duy trì ở mức 2,12 con/phụ nữ. Tuy nhiên, tổng tỷ suất sinh đang có xu hướng giảm nhanh và chênh lệch giữa các khu vực, đặc biệt khu vực phía Đông Nam tỉnh đã xuống dưới mức sinh thay thế. Dự báo đến năm 2030, một số địa bàn, nhất là khu vực đô thị và nơi có điều kiện kinh tế phát triển, sẽ khó duy trì mức sinh thay thế.

Theo ông Vũ Văn Hoan - Chi cục trưởng Chi cục Dân số tỉnh cho biết, trong quý I/2026, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên toàn tỉnh đạt 9,8‰; bình quân phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có 2,1 con, tiếp tục duy trì mức sinh thay thế. Hiện 100% trạm y tế thực hiện tư vấn khám sức khỏe trước hôn nhân và quản lý tầm soát trước sinh, sơ sinh. Toàn tỉnh có hơn 4.060 trẻ sơ sinh được tầm soát ít nhất 5 bệnh bẩm sinh phổ biến và hơn 6.120 bà mẹ mang thai được tầm soát ít nhất 4 bệnh tật bẩm sinh phổ biến.

Chị Nguyễn Diệu Bích Ly (22 tuổi, ở thôn Đông Hòa, xã Hàm Tân) cho biết: “Tôi đang mang thai con thứ 2 được 6 tháng và đã thực hiện khám, tiêm chủng đầy đủ giúp mình an tâm chuẩn bị chào đón bé. Tôi nghĩ mình sinh 2 con là đủ”.

Các giải pháp khuyến khích sinh

Mục tiêu đến năm 2030, tỉnh Lâm Đồng phấn đấu tăng bình quân 0,5% tổng tỷ suất sinh mỗi năm; trên 95% cặp vợ chồng và nam, nữ trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp thông tin về kết hôn, sinh con để duy trì mức sinh thay thế. Đồng thời, 100% xã, phường, đặc khu triển khai các chính sách khuyến khích, hỗ trợ các cặp vợ chồng sinh con và nuôi con.

Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh xác định nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động thay đổi nhận thức và hành vi về công tác dân số. Cùng với đó là xây dựng các chính sách hỗ trợ cặp vợ chồng sinh đủ 2 con, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi, không kết hôn muộn và sinh con sớm. Tỉnh cũng tiếp tục mở rộng tiếp cận các dịch vụ sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình và tầm soát trước sinh, sơ sinh nhằm duy trì mức sinh thay thế bền vững.

Tỉnh tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục về dân số, sức khỏe sinh sản trong và ngoài nhà trường phù hợp với từng cấp học, lứa tuổi. Qua đó, trang bị cho người học kiến thức, kỹ năng cơ bản về chăm sóc sức khỏe sinh sản; phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, vô sinh và các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Đồng thời, nâng cao nhận thức về giá trị của hôn nhân, gia đình, sinh con và trách nhiệm đối với tương lai bền vững của đất nước.

Bà Trần Thị Mai Thanh - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Tân cho biết, hằng năm, nhà trường tổ chức tuyên truyền, giáo dục, chăm sóc sức khỏe sinh sản cho học sinh. Các hoạt động ngoại khóa giúp nâng cao kiến thức cho học sinh về chăm sóc sức khỏe sinh sản… Nhờ đó, nhiều năm qua, nhà trường không có học sinh nghỉ học vì mang thai ngoài ý muốn.

Em Lê Vũ Triệu Vy, lớp 12A4, Trường THPT Hàm Tân cho biết, các buổi ngoại khóa giúp học sinh hiểu hơn về chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng tránh bệnh phụ khoa, lợi ích của tiêm chủng và khám sức khỏe định kỳ. Trong khi đó, em Phạm Văn Tuấn Vũ, lớp 12A6 chia sẻ, rằng thông qua chuyên đề chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên, các bạn nam có thêm kiến thức và ý thức hơn trong việc chăm sóc sức khỏe, góp phần nâng cao chất lượng dân số.