Giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản nước mặn bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, nuôi trồng thủy sản nước mặn là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế. Đồng thời là sinh kế bền vững cho hàng triệu hộ dân ven biển.

Toàn tỉnh hiện có 750 ha diện tích nuôi thủy sản nước lợ, mặn thương phẩm ven biển. Trong đó có 720 ha nuôi tôm và 30 ha nuôi ốc hương. Đối với nuôi lồng bè trên biển, hiện có 130 hộ/143 bè/3.077 lồng nuôi thủy sản tại 7 khu vực nuôi. Bao gồm Vĩnh Hảo, Liên Hương, Phan Rí Cửa, Hòa Thắng, Mũi Né, Tân Thành và Phú Quý với đối tượng nuôi chính là cá bớp, cá chim, cá mú…

Tại diễn đàn, các đơn vị, địa phương và ngư dân các địa phương ven biển Lâm Đồng đã thảo luận sôi nổi về tiềm năng nuôi biển, cũng như khó khăn và kiến nghị để phát triển nuôi biển bền vững thời gian tới.

Trong đó đề cập đến ngành thủy sản nước mặn đang đứng trước khó khăn, thách thức lớn do biến đổi khí hậu. Việc ứng dụng khoa học công nghệ mới, tiên tiến vào sản xuất nuôi trồng thủy sản vẫn còn hạn chế…

Trong số các ý kiến tại diễn đàn, đại diện Trung tâm Dịch vụ tổng hợp dịch vụ xã Phan Rí Cửa đề xuất các giải pháp trọng tâm như quy hoạch lại vùng nuôi phát triển bền vững, đầu tư nâng cấp hệ thống cấp thoát nước chung. Ngoài ra người dân cần đầu tư về chất lượng con giống trước khi thả nuôi…

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh: Tư duy “thúc đẩy tăng trưởng bằng mọi giá” không còn phù hợp mà cần chuyển dịch mạnh mẽ sang tư duy “phát triển bền vững, chủ động thích ứng và dựa vào khoa học công nghệ”.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đề cập việc tập trung các giải pháp. Đó là rà soát, quy hoạch các vùng nuôi gắn với bản đồ rủi ro thiên tai. Song song, cần ứng dụng công nghệ số để xây dựng hệ thống dữ liệu, bản đồ cảnh báo sớm về ô nhiễm môi trường, nguồn nước và biến đổi địa hình.

Các vùng nuôi phải được thiết kế có không gian an toàn, phù hợp với sức tải môi trường. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và khuyến khích mô hình tuần hoàn. Mặt khác, cần tập trung đầu tư, làm chủ công nghệ chọn tạo con giống chất lượng cao, kháng bệnh và thích ứng biến động thời tiết. Khuyến khích bà con chuyển đổi sang các mô hình nuôi an toàn sinh học như: công nghệ tuần hoàn nước (RAS), nuôi đa loài sinh thái, nuôi trồng kết hợp rong biển lọc nước sinh học, vừa bảo vệ môi trường, vừa nâng cao giá trị sản phẩm.

Cùng với đó, hoàn thiện, hiện đại hóa hệ thống hạ tầng kỹ thuật vùng nuôi tập trung. Đầu tư đồng bộ hệ thống kênh cấp - thoát nước tách biệt, hạ tầng xử lý nước thải tập trung để ngăn chặn triệt để tình trạng ô nhiễm chéo. Đồng thời, ứng dụng công nghệ vật liệu lồng bè nuôi biển thích ứng sóng, gió lớn. Thắt chặt chuỗi liên kết và nâng cao năng lực cho người nuôi; củng cố, phát triển khuyến nông cộng đồng.

Các đơn vị, ngành chức năng cũng định hướng, khuyến khích thúc đẩy các mô hình hợp tác xã kiểu mới, làm cầu nối giữa doanh nghiệp chế biến xuất khẩu với hộ nuôi nhỏ lẻ. Ngành chuyên môn tăng cường tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng ứng dụng công nghệ số, giúp bà con chủ động kiểm soát môi trường ao nuôi hằng ngày, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên.