Gìn giữ các làn điệu dân ca từ phong trào văn nghệ quần chúng

Ngân vang các làn điệu dân ca

Mỗi CLB mang đến một chương trình được dàn dựng công phu, thể hiện tình yêu, niềm đam mê với âm nhạc truyền thống. 63 tiết mục với những làn điệu dân ca từ khắp mọi miền, như đưa người xem du ngoạn qua những vùng đất, hòa cùng bản sắc văn hóa các dân tộc Tày, Nùng, Thái... đang cùng sinh sống ở Lâm Đồng.

Núi rừng Tây Bắc hiện lên với điệu then, đàn tính, tiếng khèn, điệu múa lôi cuốn trong xúng xính váy khăn, các tiết mục như “Sa Pa nơi gặp gỡ đất trời” (song ca Văn Hồng - Thu Minh), “Vũ điệu kết đoàn” (CLB Tiếng hát quê hương xã Đinh Văn Lâm Hà), “Lời then dâng Đảng”, “Đà Lạt vang tiếng hát then” (CLB Đàn tính xã Phúc Thọ Lâm Hà) đưa người xem đến với không gian văn hóa miền núi phía Bắc. Những điệu múa “Chiếc khăn piêu”, “Hoa núi”, “Cánh bướm mùa xuân” của CLB Múa Thái Phú Hòa Phi Tô, xã Nam Hà Lâm Hà, cùng các tiết mục “Hương rừng Tây Bắc”, “Viên ngọc miền hoa ban”, “Inh lả ơi” của CLB Dân ca Thái, thôn Liên Hòa, xã Nam Hà Lâm Hà, tiếp tục làm nổi bật sắc màu văn hóa vùng cao.

Âm nhạc đồng bằng Bắc Bộ lại mang đến những cung bậc khác biệt qua chèo, quan họ, chầu văn và các điệu múa dân gian. Khán giả được gặp lại những giai điệu quen thuộc trong “Trống cơm”, “Hát ống”, “Trầu cau quan họ” của CLB Tiếng hát quê hương xã Nam Ban Lâm Hà; “Hát chèo cổ Con gà rừng”, “Xuân quan họ trên cao nguyên” của CLB Dân ca xã Đinh Văn Lâm Hà; “Phong thư quê nhà” của CLB Dân ca xã Đạ Tẻh 3 và “Chúa bà đệ nhất Tây Thiên”, “Chương vàng gác cửa tam quan” của CLB Dân ca và Chèo Nam Tây Nguyên... Mỗi tiết mục có cách thể hiện riêng, khi hóm hỉnh, duyên dáng, lúc sâu lắng, tự sự.

Dải đất miền Trung hiện lên qua những câu ví, điệu giặm đậm tình quê, mộc mạc. “Con thuyền ví giặm” (CLB Dân ca 3 miền xã Hòa Ninh), “Hành hương về quê Bác” (CLB Ví giặm xã Tân Hà Lâm Hà), “Lung linh hồn quê xứ Nghệ”, “Du xuân miền ví giặm” (CLB Dân ca ví giặm Lam Hồng) là những tiết mục tiêu biểu. Trong khi đó, âm nhạc Nam Bộ mang sắc thái phóng khoáng, chân chất với điệu lý, câu hò và cải lương qua “Gìn giữ khúc hát dân ca” (CLB Đàn và Hát Dân ca xã Đạ Tẻh 3), “Sa mưa giông” (CLB Dân ca ba miền xã Hòa Ninh), “Tôi trở về thăm quê hương” (CLB Thanh niên xung phong xã Phú Sơn Lâm Hà), “Đường về hai thôn” (CLB Âm nhạc Ban Mai - TP Đồng Nai), Em đi trên cỏ non (CLB Dân ca và nhạc cổ truyền Nhà văn hóa Lao động).

Các thế hệ cùng gìn giữ dân ca

Muôn màu sắc trang phục dân tộc và đạo cụ cũng góp phần tái hiện đời sống văn hóa từng vùng miền làm cho âm nhạc thêm thăng hoa. Từ mái chèo, nơm bắt cá, nón lá, nón quai thao đến quang gánh, dần sàng, mẹt, ô, quạt... mỗi vật dụng đều gắn với một không gian sinh hoạt quen thuộc. Nhiều giọng ca thể hiện tốt các làn điệu đặc trưng, có nghệ nhân còn linh hoạt chuyển đổi giữa 2 - 3 phong cách dân ca khác nhau.

Bên cạnh chất lượng biểu diễn, điều đáng quý của liên hoan còn là tinh thần giao lưu, cùng những tràng pháo tay cổ vũ nồng nhiệt, những người có chung niềm đam mê hòa cùng không khí gắn kết gần gũi, chân thành. Đặc biệt, các CLB Dân ca xã Đạ Tẻh 3, CLB Dân ca Ban Mai (TP Đồng Nai) còn mang đến dàn nhạc cụ dân tộc với đàn bầu, đàn nguyệt, đàn tỳ bà, đàn cò... góp phần làm phong phú, sống động phần trình diễn.

Liên hoan năm nay còn có sự tham gia của các CLB đến từ TP Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, vượt quãng đường hơn 300 km, chuẩn bị chương trình công phu. Nhạc sĩ Quang Vượng, Chủ nhiệm CLB Dân ca Ban Mai (TP Đồng Nai) cho biết: “Chúng tôi tập luyện suốt 1 tháng để hoàn thiện từng lời ca, điệu nhạc. Điều đáng quý là những người yêu dân ca ở Lâm Đồng đã duy trì được một sân chơi tự nguyện, tạo cơ hội để các CLB trong khu vực gặp gỡ, cùng gìn giữ âm nhạc truyền thống”.

Sức sống của dân ca còn được thể hiện qua sự tiếp nối giữa các thế hệ. Ở tuổi 89, cụ bà Nguyễn Thị Thức vẫn tự tin đứng trên sân khấu hát và biểu diễn như đã từng tham gia nhiều kỳ liên hoan trước. Em Hoàng Khánh Quỳnh mới 6 tuổi đã gõ lục lạc hòa vào nhịp điệu then. Hình ảnh 2 thế hệ cùng xuất hiện trong một không gian nghệ thuật cho thấy tình yêu văn hóa dân tộc đang được trao truyền, kế tục.

Sau 8 lần tổ chức, liên hoan đã trở thành nơi gặp gỡ hàng năm của những người yêu dân ca. Nghệ sĩ Vũ Mạnh Đương, người kết nối, tổ chức chương trình chia sẻ: “Được sự quan tâm, ủng động đầy tâm huyết của ông Trần Đức Hải - Giám đốc Nhà văn hóa Lao động, tôi vận động con cháu, các nghệ nhân, các thế hệ cùng góp sức duy trì sân chơi, để mọi người có dịp gặp gỡ, hát cho nhau nghe và giữ gìn vốn quý của dân tộc”.

Liên hoan khép lại với 45 giải thưởng được trao cho các tiết mục và nghệ nhân xuất sắc. CLB Dân ca và Nhạc cổ truyền Nhà Văn hóa Lao động đạt giải Nhất toàn đoàn; giải Nhì thuộc về CLB Dân ca xã Đạ Tẻh 3. Nhưng vượt lên trên kết quả và thứ hạng, điều còn đọng lại là niềm vui được gặp gỡ, được biểu diễn và cùng chia sẻ tình yêu với âm nhạc dân tộc. Qua đó, cùng nhau góp phần vào gìn giữ, trao truyền các làn điệu dân ca.

“

Liên hoan thực sự là ngày hội của những nghệ nhân, nghệ sĩ không chuyên. 63 tiết mục là 63 sắc màu của âm nhạc truyền thống, thể hiện sức sống của dân ca, dân vũ trong đời sống. Đây cũng là hoạt động ý nghĩa chào mừng Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.

Nhạc sĩ Cao Nguyên, Trưởng Ban Giám khảo