Giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, nền tảng cho tăng trưởng cao bền vững

Theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, trước ngày 15/6/2026 các địa phương, ngành nghề, lĩnh vực, khu vực kinh tế… phải có báo cáo “chi tiết hơn” kịch bản tăng trưởng; Đồng thời, đưa ra được các dự báo cụ thể, giải pháp cụ thể để có “tấm đệm”, “giảm sốc” trước các tác động từ bên ngoài.

Nền kinh tế đã đi qua gần nửa năm kế hoạch, với tốc độ tăng trưởng được ghi nhận tháng sau cao hơn tháng trước. Trong đó, cả các “động lực” công nghiệp, xuất khẩu, tiêu dùng đến các lĩnh vực ngành hàng cụ thể trong nông nghiệp - “trụ đỡ” bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế đều cho những kết quả hết sức tích cực, và chỉ báo sẽ tiếp tục cho tăng trưởng cao trong thời gian tới. Đây cũng chính là những điều kiện căn bản để Chính phủ kiên định với mục tiêu tăng trưởng “hai con số” như một “mệnh lệnh phát triển” để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước.

Thế nhưng, thực tế hơn 5 tháng đầu năm 2026 cũng đã cho thấy nền kinh tế phải trải qua những tác động không nhỏ - theo chiều hướng không thuận - từ bên ngoài. Chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Thảo - Phó trưởng ban, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính) cho rằng: “Trái ngược với mức xuất siêu của cùng kỳ năm trước, 5 tháng đầu năm nhập siêu tới 13,8 tỷ USD, trong khi đó cùng kỳ của năm 2025 xuất siêu tới 5,1 tỷ USD. Đây là tín hiệu thể hiện thực trạng sản xuất trong nước cũng như bối cảnh đang có sự bất cân đối trong cán cân thương mại. Vì thế, chúng ta phải nhận diện được những vấn đề, yếu tố đằng sau. Tại sao khu vực trong nước chúng ta nhập siêu nhiều? Nhập siêu đó là máy móc hay phục vụ cho sản xuất kinh doanh…”.

Đồng quan điểm này, TS Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội nhìn nhận: “Nhập siêu tăng có mặt tích cực nếu đó là thiết bị phục vụ sản xuất, nhưng nếu nền kinh tế mà nhập nhiều quá, các giá trị gia tăng trong nước còn thấp thì công nghiệp hỗ trợ rất yếu. Nhập siêu sẽ tạo áp lực lên cán cân thương mại, đặc biệt là vấn đề về tỷ giá, dự trữ ngoại hối, chi phí đầu vào của doanh nghiệp sẽ tăng…”.

Theo TS Mạc Quốc Anh, tăng trưởng cao phải gắn với sự ổn định, tạo thêm nhiều việc làm và thu nhập cho người lao động, làm cho doanh nghiệp “khoẻ” hơn và giúp cho người dân yên tâm hơn.

TS Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, chúng ta không chỉ trông chờ vào chính sách tiền tệ, chính sách tài khoá, mà chínhh sách về phát triển công nghiệp, chế biến chế tạo, chính sách an ninh năng lượng, chính sách điều hành của thị trường, lưu thông hàng hoá, phát triển nông nghiệp… tất cả đều có tính chất hỗ trợ cho nhau để đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng chung cũng như đóng góp cho mục tiêu về ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định các cân đối lớn của nền kinh tế.

Mặc dù vậy, chính sách tiền tệ vẫn được xác định đóng vai trò là "trụ cột" chiến lược, góp phần quan trọng giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế như cán cân thanh toán, cung - cầu vốn, và ổn định tỷ giá/ngoại hối, củng cố niềm tin của doanh nghiệp, người dân và nhà đầu tư trước những biến động toàn cầu.

Từ thực tế các tác động bên ngoài - như sự trì hoãn hạ lãi suất của Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) hay Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tạo áp lực đối với tỷ giá hối đoái cũng như tiền đồng của Việt Nam, trong khi áp lực gia tăng lãi suất và dư địa của việc điều hành chính sách tiền tệ ở trong nước là không lớn, chuyên gia kinh tế, TS Lê Duy Bình cho rằng, để giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, rất cần có thêm sự chung tay “chia lửa” của chính sách tài khoá và của thị trường vốn, bởi nhu cầu vốn đang gia tăng mạnh mẽ để phục vụ cho tăng trưởng cao của nền kinh tế.

Để xây dựng được một thị trường vốn hiệu quả - để thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn an toàn cho nền kinh tế, giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng - cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, từ hoàn thiện thể chế, nâng cao tính minh bạch của thị trường, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và đa dạng hóa thành phần tham gia. Trong đó, cần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường theo tinh thần chỉ đạo tại Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, nhằm đạt mục tiêu “phấn đấu trước năm 2030, thị trường chứng khoán được Tổ chức xếp hạng thị trường MSCI nâng hạng”.