Hà Nội quy hoạch mạng lưới metro 1.200km với tầm nhìn 100 năm

Trong định hướng quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đang thực hiện bước chuyển mình chiến lược từ mô hình phát triển dựa trên đường bộ sang mạng lưới đường sắt đô thị (metro). Hệ thống này được xác định là hạ tầng trung tâm, dẫn dắt quá trình giãn dân, hình thành các cực tăng trưởng mới và tái cấu trúc không gian đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng).

Tầm nhìn mạng lưới metro gần 1.200km

Hà Nội đặt mục tiêu phát triển hệ thống đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 1.200km. Trong đó, mạng lưới nội vùng chiếm 979km. Đây là kế hoạch cụ thể hóa sau khi HĐND TP. Hà Nội thông qua nghị quyết điều chỉnh danh mục các dự án thuộc cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 188/2025 của Quốc hội.

Khác với các giai đoạn trước, các tuyến metro mới không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn đóng vai trò hình thành các hành lang kinh tế và kết nối các đô thị vệ tinh trực tiếp với khu vực trung tâm.

Giai đoạn 2026-2030: Ưu tiên hai tuyến hướng tâm trọng điểm

Ngay trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội dự kiến ưu tiên mở rộng hai tuyến quan trọng để tăng cường kết nối vùng và giảm áp lực cho khu vực nội đô.

Cụ thể, tuyến 2A sẽ được kéo dài từ khu vực Hà Đông đến Xuân Mai. Dự án này được triển khai đồng bộ với việc mở rộng Quốc lộ 6 (đoạn Ba La - Xuân Mai), dự kiến khởi công vào năm 2026 và hoàn thành vào cuối năm 2030. Tuyến đường này sẽ hỗ trợ đắc lực cho sự phát triển của đô thị vệ tinh Xuân Mai.

Đồng thời, tuyến số 3 sẽ được kéo dài từ Nhổn đến Trôi và tiếp tục nối tới Sơn Tây. Đây là trục giao thông huyết mạch kết nối trung tâm với khu vực phía Tây, tạo động lực phát triển các đô thị dịch vụ, văn hóa và du lịch dọc hành lang Sơn Tây. Việc mở rộng này cũng góp phần thực hiện mô hình TOD và giảm mật độ dân cư bên trong Vành đai 3.

Lộ trình hoàn thiện mạng lưới đến năm 2045

Sau giai đoạn ưu tiên, mạng lưới metro sẽ được mở rộng theo các bước chiến lược để khép kín toàn bộ hệ thống giao thông công cộng hiện đại.

Trong giai đoạn 2031-2035, thành phố dự kiến triển khai các đoạn còn lại của tuyến 2A, tuyến 3, tuyến 5 và tuyến 14. Mục tiêu của giai đoạn này là từng bước hoàn thiện mạng lưới tại khu vực nội đô, đảm bảo khả năng kết nối liên thông giữa các tuyến.

Từ năm 2036 đến 2045, Hà Nội sẽ đầu tư thêm khoảng 440km đường sắt đô thị. Trọng tâm của giai đoạn này là các tuyến kết nối đô thị vệ tinh, các đầu mối giao thông lớn và những khu vực phát triển mới. Khi hoàn tất, toàn bộ 18 tuyến metro theo quy hoạch sẽ tạo thành một mạng lưới khép kín.

Danh mục các tuyến metro chủ chốt

Hệ thống đường sắt đô thị Hà Nội theo quy hoạch mới bao gồm 18 tuyến với sự điều chỉnh và kéo dài nhiều tuyến hiện hữu. Một số tuyến tiêu biểu bao gồm:

• Tuyến số 1: Kết nối Ngọc Hồi - Yên Viên - Nội Bài.
• Tuyến số 2: Kéo dài từ sân bay Nội Bài đến Thường Tín.
• Tuyến số 10: Kết nối Đông Anh - Võ Chí Công - Times City.
• Tuyến số 14: Kết nối từ Cầu Thăng Long đến Gia Lâm.

Động lực cho sự phát triển bền vững

Hiện nay, Hà Nội đã đưa vào khai thác tuyến 2A Cát Linh - Hà Đông và đoạn trên cao tuyến 3 Nhổn - ga Hà Nội. Các dự án khác như tuyến 5 (Văn Cao - Hòa Lạc), tuyến 8 (Hòa Lạc - Mai Dịch) và các tuyến kết nối sân bay đang được tích cực triển khai.

Việc đầu tư bài bản vào hệ thống metro không chỉ giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông mà còn là nền tảng để Hà Nội chuyển dịch sang mô hình đô thị hiện đại. Khi mạng lưới hoàn thiện, sự kết nối chặt chẽ giữa các đô thị vệ tinh và trung tâm sẽ hiện thực hóa tầm nhìn phát triển bền vững cho Thủ đô trong dài hạn.

Lưu ý: Thông tin quy hoạch và tiến độ các dự án có thể thay đổi theo quyết định điều chỉnh của cơ quan chức năng.