Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên: Tiến độ thi công và nút thắt giải phóng mặt bằng

Dự án hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên là công trình giao thông trọng điểm quốc gia, đóng vai trò chiến lược trong việc kết nối Phường Sa Pa, Lào Cai với Xã Bình Lư, Lai Châu. Với tổng mức đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng, công trình được kỳ vọng sẽ xóa bỏ cung đường đèo hiểm trở, rút ngắn thời gian di chuyển từ 2 giờ xuống chỉ còn hơn 10 phút.

Điểm nghẽn giải phóng mặt bằng tại khu vực giáp ranh

Mặc dù đã khởi công từ tháng 12/2025, tiến độ dự án hiện đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Theo báo cáo mới nhất từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lai Châu, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh Lai Châu về cơ bản đã hoàn tất. Chủ đầu tư đã bàn giao mặt bằng sạch cho các đơn vị thi công, đồng thời hoàn thành dọn dẹp khoảng 90% diện tích rừng được phê duyệt chuyển đổi mục đích sử dụng.

Tuy nhiên, "điểm nghẽn" chính hiện nằm ở phía địa phận tỉnh Lào Cai. Theo kế hoạch, hai địa phương phải hoàn thành bàn giao mặt bằng trước ngày 30/6/2026, nhưng đến nay khu vực này vẫn chưa đủ điều kiện triển khai thi công. Nguyên nhân được xác định là do sự chồng lấn ranh giới giữa tuyến hầm với các dự án khác tại Phường Sa Pa và dự án Khu đô thị xanh Ecopark.

Tại buổi kiểm tra thực địa mới đây, lãnh đạo UBND tỉnh Lai Châu đánh giá công tác giải phóng mặt bằng là trở ngại lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư. Tính đến tháng 7/2026, giá trị giải ngân mới đạt hơn 21,3 tỷ đồng, tương đương 2,47% kế hoạch vốn năm.

Thông số kỹ thuật và quy mô dự án

Dự án hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi, áp dụng công nghệ hầm tiên tiến kết hợp giữa Việt Nam và Nhật Bản. Công trình không chỉ đơn thuần là một tuyến hầm xuyên núi mà còn là hệ thống hạ tầng đồng bộ hiện đại.

• Tổng chiều dài toàn tuyến: Gần 8,8 km.
• Hạng mục hầm: Hầm chính dài 2,63 km; hầm phụ dài 2,65 km.
• Kích thước: Hầm chính rộng 9,75 m (2 làn xe), cao tĩnh không 5 m; hầm phụ rộng 4,7 m.
• Tốc độ thiết kế: 60 km/h.
• Hệ thống phụ trợ: Trung tâm điều hành, hệ thống thông gió, chiếu sáng, PCCC và giám sát giao thông thông minh.

Tuyến đường đi về phía phải Quốc lộ 4D theo hướng từ Lai Châu đi Sa Pa, men theo sườn núi và xuyên qua đỉnh đèo Hoàng Liên. Việc đầu tư hầm phụ và các hầm ngang thoát hiểm được tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn tối đa cho người tham gia giao thông trong mọi tình huống khẩn cấp.

Tầm quan trọng chiến lược đối với vùng Tây Bắc

Khi đi vào hoạt động, hầm Hoàng Liên sẽ thay thế khoảng 22 km đường đèo Ô Quy Hồ hiểm trở – một trong "tứ đại đỉnh đèo" của Việt Nam. Điều này không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ 50-120 phút xuống còn khoảng 11 phút mà còn tăng cường đáng kể an toàn giao thông trên tuyến Quốc lộ 4D.

Về mặt kinh tế, dự án mở ra trục liên kết vùng Sa Pa - Tam Đường - Lai Châu, thúc đẩy giao thương giữa các tỉnh miền núi phía Bắc với các trung tâm kinh tế như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh. Đặc biệt, công trình sẽ hỗ trợ mạnh mẽ cho hoạt động logistics và thương mại biên giới qua cửa khẩu Ma Lù Thàng, đồng thời tạo sức hút mới cho du lịch quốc tế tại khu vực dãy Hoàng Liên Sơn.

Để bù đắp khối lượng chậm trễ, lãnh đạo tỉnh Lai Châu đã yêu cầu các đơn vị tư vấn và nhà thầu khẩn trương hoàn thiện thiết kế bản vẽ thi công, xây dựng biểu đồ tiến độ chi tiết và phối hợp chặt chẽ với phía Lào Cai để sớm tiếp nhận mặt bằng sạch.

Lưu ý: Thông tin dự án có thể thay đổi theo các điều chỉnh quy hoạch và tiến độ thực tế từ cơ quan chức năng.