Hầm Núi Vung: Chinh phục địa chất dị biệt tại hầm xuyên núi dài nhất cao tốc Bắc – Nam

Hầm Núi Vung nằm trên tuyến cao tốc Cam Lâm - Vĩnh Hảo, hiện giữ kỷ lục là hầm đường bộ xuyên núi dài nhất trong tổng số 6 hầm thuộc dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2017 - 2020. Với quy mô và kỹ thuật phức tạp, đây được xem là mắt xích quan trọng nhất đảm bảo tính liên thông cho toàn tuyến giao thông huyết mạch quốc gia.

Quy mô kỹ thuật và vị trí chiến lược của hầm Núi Vung

Công trình có tổng chiều dài 2,2km, xếp thứ tư trong danh sách các hầm đường bộ lớn nhất Việt Nam, chỉ đứng sau hầm Hải Vân, Đèo Cả và Cù Mông. Với tổng vốn đầu tư khoảng 1.600 tỷ đồng, hầm được thiết kế để kết nối các khu vực trọng điểm, tạo động lực phát triển kinh tế vùng.

Giai đoạn 1 của dự án đã hoàn thành sau 30 tháng thi công và chính thức thông tuyến vào ngày 3/7/2023. Hiện tại, đơn vị quản lý đã đưa vào khai thác nhánh hầm bên phải với hai làn xe lưu thông hai chiều. Trong khi đó, nhánh hầm bên trái đã hoàn thiện phần kết cấu cơ bản và đang tạm thời được sử dụng làm hầm cứu hộ để đảm bảo an toàn vận hành.

Đối mặt với thách thức địa chất dị biệt

Hành trình xây dựng hầm Núi Vung ghi dấu những thử thách địa chất chưa từng có trong tiền lệ ngành xây dựng hầm tại Việt Nam. Kỹ sư Ngô Hữu Khoa, nguyên Giám đốc Ban điều hành hầm Núi Vung, nhận định đây là dự án phức tạp nhất trong hơn hai thập kỷ làm nghề của ông do điều kiện địa chất mang tính "dị biệt".

Cụ thể, khi mũi đào tiến sâu vào lòng núi khoảng 300m, đội ngũ thi công đã chạm phải đới địa chất cực yếu kết hợp với các túi nước ngầm lớn. Áp lực nước và sự thiếu ổn định của đất đá đã khiến lớp bê tông phun gia cố bị nứt gãy, các thiết bị quan trắc liên tục đưa ra cảnh báo nguy hiểm về nguy cơ mất ổn định kết cấu toàn khối.

Để xử lý tình trạng này, ban điều hành dự án đã phải huy động các chuyên gia đầu ngành để triển khai tổ hợp giải pháp kỹ thuật cao, bao gồm:

• Khoan thoát nước giảm áp để kiểm soát dòng ngầm.
• Gia cố neo đá và bơm vữa cố kết địa tầng.
• Tăng cường độ dày lớp vỏ hầm và thay đổi biện pháp đào để đảm bảo an toàn.

Kỳ tích đêm giao thừa và thời khắc thông hầm

Đỉnh điểm của sự căng thẳng diễn ra vào chiều 30 Tết năm 2022, khi các chỉ số quan trắc ghi nhận sự chuyển vị bất thường tại mặt gương hầm. Đứng trước nguy cơ thảm họa sập hầm, lệnh "báo động đỏ" đã được phát động ngay lập tức. Toàn bộ nhân lực và thiết bị máy móc đã thực hiện chiến dịch gia cố khẩn cấp xuyên đêm giao thừa để giữ vững công trình.

Nhờ những nỗ lực không ngừng nghỉ, hầm Núi Vung đã vượt qua giai đoạn hiểm nghèo nhất để thông tuyến đúng tiến độ vào tháng 7/2023. Sự kiện này không chỉ có ý nghĩa về mặt giao thông mà còn khẳng định năng lực làm chủ công nghệ của các kỹ sư Việt Nam trong những điều kiện thi công khắc nghiệt nhất.

Kế hoạch nâng cấp và hoàn thiện đến năm 2027

Theo lộ trình phát triển hạ tầng, Bộ Xây dựng đã phê duyệt chủ trương đầu tư dự án hoàn thiện hầm Núi Vung vào năm 2025. Dự án mở rộng này có tổng chiều dài 5,4km, bao gồm 2,2km phần hầm và hơn 3km đường dẫn, kéo dài từ xã Phước Hà (tỉnh Khánh Hòa) đến xã Tuy Phong (tỉnh Lâm Đồng).

Tổng mức đầu tư cho giai đoạn hoàn thiện là 1.160 tỷ đồng. Mục tiêu chính là nâng cấp toàn bộ đoạn tuyến lên quy mô 6 làn xe với vận tốc thiết kế đạt 100km/h. Đặc biệt, ống hầm trái sẽ được lắp đặt đồng bộ hệ thống chiếu sáng, thông gió, phòng cháy chữa cháy và các thiết bị điều khiển giám sát thông minh (ITS) hiện đại nhất.

Dự kiến sau khi hoàn thành vào năm 2027, việc khai thác song song hai ống hầm sẽ giải quyết triệt để vấn đề ùn tắc, nâng cao năng lực vận tải và đưa hầm Núi Vung trở thành một trong những công trình hầm hiện đại, an toàn nhất trên trục cao tốc Bắc - Nam.

Lưu ý: Thông tin dự án có thể thay đổi theo các điều chỉnh quy hoạch và tiến độ thực tế từ cơ quan chức năng.