Hạn chế năng lực phòng không của tàu khu trục HMS Duncan trước tên lửa Iran

Ngày 3/3, Bộ Quốc phòng Anh đã quyết định điều động tàu khu trục phòng không lớp Type 45 HMS Duncan tới Síp nhằm tăng cường bảo vệ các cơ sở quân sự tại khu vực Đông Địa Trung Hải. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căn cứ không quân Akrotiri của Anh trở thành mục tiêu của các phương tiện bay không người lái (UAV) từ Iran, giữa lúc căng thẳng quân sự leo thang sau các cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ và Israel từ ngày 28/2.

Áp lực từ chiến thuật tấn công bão hòa

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hiện sở hữu một trong những kho tên lửa đạn đạo và UAV cảm tử lớn nhất thế giới. Chiến thuật của Tehran thường tập trung vào việc phóng hàng loạt mục tiêu cùng lúc để gây quá tải cho hệ thống phòng thủ đối phương. Đây chính là thách thức lớn nhất đối với các tàu chiến có số lượng ống phóng hạn chế.

Dù được thiết kế chuyên biệt cho nhiệm vụ phòng không, năng lực chiến đấu của lớp Type 45 vẫn bị đánh giá là hạn chế khi so sánh với các tàu khu trục lớp Arleigh Burke của Hải quân Mỹ - lực lượng đang hoạt động mạnh tại Trung Đông.

Một điểm yếu kỹ thuật đáng chú ý là số lượng ống phóng thẳng đứng (VLS) trên Type 45 khá khiêm tốn. Mỗi tàu chỉ mang theo 48 ống phóng tên lửa, trong khi tàu khu trục Arleigh Burke của Mỹ sở hữu 96 ống và tàu khu trục Type 055 của Trung Quốc có tới 112 ống. Sự chênh lệch này khiến HMS Duncan dễ bị cạn kiệt đạn dược nhanh chóng nếu đối mặt với hàng trăm UAV tấn công cùng lúc.

Lỗ hổng trong phòng thủ tên lửa đạn đạo

Ngoài hạn chế về số lượng tên lửa, lớp Type 45 còn thiếu khả năng phòng thủ trước các tên lửa đạn đạo chống hạm. Trong khi các tàu chiến Mỹ sử dụng hệ thống Aegis với các dòng tên lửa đánh chặn SM-2, SM-3 và SM-6 để tạo ra lưới phòng thủ đa tầng, lớp Type 45 chủ yếu chỉ được tối ưu hóa để đối phó với máy bay và tên lửa hành trình.

Tiến sĩ Sidharth Kaushal thuộc Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh từng nhấn mạnh rằng tàu khu trục Type 45 thiếu khả năng chống lại các tên lửa đạn đạo chống hạm, loại vũ khí đang được nhiều quốc gia phát triển nhanh chóng.

Vấn đề này đã được cảnh báo từ cuộc họp của Ủy ban Quốc phòng Anh năm 2021. Chuẩn đô đốc Alex Burton thừa nhận sự tồn tại của một "khoảng trống lớn về năng lực phòng thủ tên lửa đạn đạo" cả trên biển lẫn trên đất liền. Điều này buộc các tàu chiến Anh phải phụ thuộc chặt chẽ vào sự hỗ trợ từ các đồng minh NATO khi hoạt động trong môi trường đe dọa cao.

Giá trị răn đe và thực tế tác chiến

Hiện tại, Hải quân Hoàng gia Anh đang triển khai chương trình nâng cấp Sea Viper nhằm cải thiện khả năng phòng thủ tên lửa cho lớp Type 45. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định lộ trình này kéo dài đến cuối thập niên 2030 mới có thể hoàn thiện năng lực chiến đấu đầy đủ.

Trong bối cảnh căng thẳng hiện nay, việc triển khai HMS Duncan mang nặng tính biểu tượng và răn đe ngoại giao hơn là cung cấp một lớp bảo vệ bất khả xâm phạm. Nếu xung đột trực diện xảy ra, những chiến hạm giá trị cao như HMS Duncan có nguy cơ trở thành mục tiêu ưu tiên của các loại tên lửa chống hạm hiện đại do Iran phát triển.