Hệ thống Vòm Vàng của Mỹ: Dự báo chi phí triển khai lên tới 1.200 tỷ USD

Hệ thống phòng thủ tên lửa đa lớp mang tên Vòm Vàng (Golden Dome) của Mỹ đang đối mặt với những thách thức lớn về tài chính. Theo báo cáo mới nhất từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), tổng chi phí triển khai và vận hành hệ thống này ước tính lên tới 1.200 tỷ USD. Con số này cao gấp hơn 6 lần so với mức dự báo 185 tỷ USD mà Tướng Michael Guetlein, Giám đốc chương trình Vòm Vàng thuộc Lực lượng Không gian Mỹ, đã công bố vào tháng 3 năm trước.

Cấu trúc kỹ thuật và quy mô lá chắn tên lửa đa lớp

Báo cáo dài 12 trang của CBO mô tả một kịch bản phòng thủ toàn diện, bao phủ toàn bộ 48 bang liền kề cùng hai bang Alaska và Hawaii. Hệ thống được thiết kế với 4 thành phần chủ chốt nhằm đánh chặn các mối đe dọa từ mặt đất và không gian:

• Thành phần không gian: Đây là bộ phận đắt đỏ nhất, chiếm khoảng 70% chi phí mua sắm và 60% tổng chi phí toàn hệ thống. Dự án bao gồm các vệ tinh đánh chặn hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO) gần cực, với chi phí phát triển và bảo trì ước tính 720 tỷ USD.
• Lực lượng đánh chặn trên không: Huy động gần 7.800 tên lửa đánh chặn đặt trên các nền tảng không quân.
• Căn cứ mặt đất: Thiết lập hai địa điểm mới bố trí tên lửa đánh chặn và 4 địa điểm trang bị hệ thống Aegis phiên bản trên đất liền của Hải quân Mỹ.
• Hệ thống phòng thủ khu vực: 35 địa điểm cấp vùng sẽ được trang bị radar hiện đại cùng các tổ hợp tên lửa Patriot và hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (THAAD).

Ước tính trung bình mỗi năm, ngân sách dành cho hoạt động hỗ trợ và duy trì toàn bộ hệ thống này sẽ tiêu tốn khoảng 8,3 tỷ USD.

Thách thức về công nghệ và tiến độ thực hiện

Kế hoạch phát triển Vòm Vàng được công bố vào đầu năm 2025 với mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2029. Đến nay, Quốc hội Mỹ đã phê duyệt khoản ngân sách 25 tỷ USD, và Bộ Quốc phòng đang đề xuất thêm 17 tỷ USD cho tài khóa tiếp theo. Tuy nhiên, giới chuyên gia bày tỏ lo ngại khi phần lớn các công nghệ cốt lõi của hệ thống vẫn chưa qua thử nghiệm thực tế.

Để đẩy nhanh tiến độ, Lực lượng Không gian Mỹ đã trao các hợp đồng trị giá 3,2 tỷ USD cho 12 doanh nghiệp công nghệ quốc phòng hàng đầu, bao gồm Lockheed Martin Corp và SpaceX. Các đơn vị này đang tập trung phát triển những nguyên mẫu đầu tiên cho hệ thống tên lửa đánh chặn đặt trên không.

Dù được kỳ vọng sẽ tạo ra một lưới lửa phòng thủ bất khả xâm phạm, nhưng khoảng cách lớn giữa dự báo ngân sách và thực tế triển khai đang tạo ra áp lực chính trị đáng kể tại Washington, đặc biệt trong bối cảnh các công nghệ đánh chặn ngoài không gian vẫn đang trong giai đoạn sơ khai.