Iran nâng cấp Emad, Qadr và chiến thuật thành phố tên lửa
Iran hé lộ tổ hợp ngầm với Emad, Qadr nâng cấp; Qadr tích hợp tác chiến điện tử, Emad đã biên chế. Trung Quốc bay thử UAV cánh bay; Ukraine ký LOI trực thăng H-1.
Lực lượng Hàng không - Vũ trụ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) công bố hình ảnh tên lửa đạn đạo tầm trung Emad và Qadr phiên bản nâng cấp trong một tổ hợp ngầm gần Tehran. Qadr mới tích hợp biện pháp tác chiến điện tử, trong khi Emad đã được hiện đại hóa và đưa vào biên chế. Cùng thời điểm, một video cho thấy Trung Quốc bay thử một UAV cỡ lớn dạng cánh bay tại khu vực được cho là liên quan đến căn cứ thử nghiệm ở Tân Cương. Ở châu Âu, Ukraine ký Thỏa thuận ý định với Bell Textron nhằm xem xét mua bộ đôi trực thăng H-1 (AH-1Z Viper và UH-1Y Venom) và thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng trong nước.
Iran và mô hình thành phố tên lửa: công nghệ và cách triển khai
Theo truyền thông Iran, Emad và Qadr đều là tên lửa sử dụng nhiên liệu lỏng, phát triển từ dòng Shahab-3, có tầm bắn khoảng 1.700–2.000 km, đủ bao phủ vùng Vịnh và khu vực Levant. Qadr phiên bản mới tích hợp hệ thống tác chiến điện tử (EW) nhằm gây nhiễu, đánh lừa radar và bảo vệ chuỗi phóng trước nguy cơ bị phát hiện hoặc vô hiệu hóa. Emad đã được nâng cấp và đưa vào biên chế.
Đặc điểm kỹ thuật chính
| Đặc tính | Emad | Qadr (nâng cấp) |
|---|---|---|
| Nhiên liệu | Lỏng | Lỏng |
| Nguồn gốc | Phát triển từ Shahab-3 | Phát triển từ Shahab-3 |
| Tầm bắn | 1.700–2.000 km | 1.700–2.000 km |
| Tình trạng | Hiện đại hóa, đưa vào biên chế | Tích hợp biện pháp tác chiến điện tử |
| Triển khai | Thành phố tên lửa ngầm, TEL | Thành phố tên lửa ngầm, TEL |
Chiến thuật và tác chiến
Iran kết hợp triển khai phân tán bằng xe phóng cơ động (TEL), lợi dụng công sự ngầm (“thành phố tên lửa”), cùng mồi bẫy và hệ thống gây nhiễu bố trí quanh khu vực phóng. Cách làm này tăng khả năng sống sót trước đòn đánh phủ đầu và rút ngắn thời gian tái nạp, phản công. Việc công bố hạ tầng kiên cố còn mang tính răn đe tâm lý, nhấn mạnh năng lực “phản ứng sau đòn đánh”. Theo đánh giá, đây là giai đoạn hoàn thiện dần về mặt kỹ thuật, nhưng đủ để gia tăng áp lực lên mạng phòng thủ tên lửa của Israel, Mỹ và châu Âu.
UAV tàng hình cỡ lớn của Trung Quốc: dấu hiệu về nền tảng cánh bay
Một video do tài khoản chuyên theo dõi tin quân sự công bố cho thấy UAV cỡ lớn thiết kế cánh bay, với mỗi cánh có cánh lái tách đôi đảm nhiệm vai trò điều khiển theo trục ngang và đứng. Phần đuôi xuất hiện gờ nhỏ lệch tâm, có thể là đầu ống xả của một trong hai động cơ phản lực, cho thấy đây nhiều khả năng là nền tảng phản lực, không phải động cơ cánh quạt. Lớp sơn tối ở mặt dưới thân nhằm làm thay đổi nhận thức thị giác từ xa, gây khó khăn cho việc xác định hình dáng và hướng bay.
Nhiều chuyên gia nhận định UAV trong video có hình dạng tương đồng mẫu tạm gọi GJ-X, từng xuất hiện trong ảnh vệ tinh tại khu vực Mã Lan (Tân Cương), với sải cánh ước tính khoảng 42 m. Nhiệm vụ cụ thể chưa được thống nhất: có ý kiến xem đây là nền tảng hỗ trợ chiến đấu/đồng tác chiến với máy bay có người lái, ý kiến khác nghiêng về oanh tạc cơ tàng hình hoặc trinh sát tầm cao tương tự RQ-180. Nếu hướng phát triển đa nhiệm được xác nhận, nền tảng cánh bay này có thể tăng cường đáng kể năng lực trinh sát, chỉ thị mục tiêu và tấn công tầm xa.
Ukraine xem xét bộ đôi H-1: tiêu chuẩn hóa và sẵn sàng chiến đấu
Bell Textron và Ukraine ký Thỏa thuận ý định (LOI) nhằm xem xét cung cấp AH-1Z Viper (tấn công) và UH-1Y Venom (đa nhiệm), đồng thời thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng tại chỗ. Hai biến thể H-1 chia sẻ tới 85% linh kiện (động cơ, rotor, phần mềm, buồng lái), giúp giảm chi phí bảo dưỡng, đơn giản hóa huấn luyện và tăng tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu. AH-1Z đảm nhiệm yểm trợ hỏa lực, diệt thiết giáp, hộ tống vũ trang; UH-1Y phục vụ vận tải quân, trinh sát, cứu thương và chỉ huy tác chiến.
Văn kiện được công bố tại Washington nêu định hướng thiết lập năng lực lắp ráp, bảo dưỡng và huấn luyện trong nước, giúp Ukraine giảm phụ thuộc hậu cần và xây dựng nền tảng công nghiệp bền vững. Về chiến thuật, sự bổ sung của H-1 có thể lấp khoảng trống ở tác chiến tầm thấp, hộ tống đoàn xe và phản ứng nhanh trước UAV/hỏa lực chính xác. Thông tin về số lượng, giá trị và thời điểm bàn giao chưa được công bố.
So sánh năng lực và tác động khu vực
Với Iran, việc tích hợp EW cho Qadr và triển khai ngầm làm tăng chi phí đánh chặn của đối phương, dù không phải bước đột phá kỹ thuật. Tầm bắn 1.700–2.000 km đặt nhiều mục tiêu trong vùng Vịnh và Levant trong phạm vi răn đe, buộc các mạng lưới phòng thủ tên lửa của Israel, Mỹ và châu Âu duy trì cảnh giác cao hơn.
UAV cánh bay GJ-X (nếu được xác nhận) đại diện xu hướng tối ưu hóa độ tàng hình và thời gian bay/độ cao hoạt động cho vai trò trinh sát–tấn công. Việc nó được so sánh về chức năng trinh sát tầm cao với RQ-180 cho thấy Trung Quốc theo đuổi một nền tảng có giá trị trong chuỗi trinh sát–chỉ thị mục tiêu–tác chiến hợp nhất.
Đối với Ukraine, bộ đôi H-1 nhấn mạnh lợi ích của tiêu chuẩn hóa đội hình trực thăng để duy trì sẵn sàng chiến đấu trong xung đột cường độ cao. Nếu chương trình tiến triển, một trung tâm bảo dưỡng–huấn luyện tại chỗ sẽ mang lại hiệu quả dài hạn, cả trong thời chiến lẫn thời bình.