Iran tăng tốc tên lửa, hướng tới phóng đồng loạt 2.000 quả

Sau xung đột kéo dài 12 ngày với Israel hồi tháng 6, Iran tuyên bố năng lực tên lửa đã tăng đáng kể, trong khi các nguồn quốc tế cho biết công nghiệp quốc phòng nước này đang vận hành 24/7 với mục tiêu nâng quy mô phóng đồng loạt lên tới 2.000 quả nhằm gây quá tải hệ thống phòng thủ nhiều tầng của Israel.

Công bố từ Tehran và đánh giá quốc tế

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói “sức mạnh tên lửa hiện nay vượt xa so với thời điểm cuộc chiến 12 ngày”. Bộ trưởng Quốc phòng Iran, thiếu tướng Aziz Nasirzadeh cho biết sản lượng quốc phòng “đã tăng cả về số lượng và chất lượng”.

Theo Ali Vaez, giám đốc Dự án Iran thuộc Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (ICG), các nhà máy tên lửa Iran đang hoạt động suốt 24 giờ mỗi ngày. Ông cho rằng Iran đã phóng khoảng 500 tên lửa trong 12 ngày và trong kịch bản tiếp theo “họ hy vọng có thể phóng 2.000 quả cùng lúc” để làm quá tải phòng thủ Israel. Chuyên gia Behnam Ben Taleblu (FDD) nhận định Iran rút kinh nghiệm về chọn mục tiêu, thời điểm và vị trí phóng để nâng hiệu quả, độ sát thương và độ chính xác.

Vũ khí sử dụng và thông số đã nêu

Trong xung đột vừa qua, Iran cho biết đã sử dụng các tên lửa đạn đạo tầm trung như Fattah-1, cùng các dòng Haj Qassem và Kheibar Shekan. Theo thông tin được công bố, Fattah-1 là tên lửa siêu vượt âm tầm bắn khoảng 1.400km, tốc độ Mach 13–15. Vũ khí này mang đầu đạn cơ động có thể đổi quỹ đạo giai đoạn cuối nhằm né tránh đánh chặn. Một số video cho thấy tên lửa đánh trúng mục tiêu tại Israel, song tính xác thực chưa được xác minh độc lập.

Bảng tóm tắt kỹ thuật theo nguồn

Chiến thuật bão hòa phòng thủ nhiều tầng

Theo Ali Vaez, Iran hướng tới tăng số lượng và cường độ phóng đồng loạt để gây quá tải hệ thống phòng thủ nhiều tầng của Israel. Số tên lửa cụ thể trong mỗi đợt tấn công tiếp theo chưa được xác định, nhưng mục tiêu “khiến đối phương bị quá tải” là rõ ràng trong phát biểu của giới chức và phân tích quốc tế.

Hiệu quả phòng thủ Israel và áp lực tiêu hao

Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), Iran đã phóng tổng cộng 631 tên lửa trong 12 ngày, trong đó 500 quả bay tới lãnh thổ Israel. IDF cho biết 221 tên lửa bị đánh chặn, 243 rơi vào khu vực trống và 36 rơi vào khu dân cư. Israel ước tính tỷ lệ đánh chặn khoảng 86%, song con số này chưa được xác minh độc lập.

Các nhà phân tích nhận định phòng thủ của Israel phải sử dụng lượng lớn tên lửa đánh chặn trong thời gian ngắn; Mỹ được cho là đã hỗ trợ nhiều loại đạn phòng thủ. Báo cáo của Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại (FPRI) đánh giá hệ thống phòng thủ của Mỹ và Israel “bị kéo căng đáng kể”.

Công nghiệp tên lửa và chuỗi cung ứng

Theo CNN dẫn nguồn tình báo châu Âu, nhiều chuyến hàng chứa 2.000 tấn natri perchlorate – chất dùng sản xuất nhiên liệu rắn cho tên lửa tầm trung – đã cập cảng Bandar Abbas từ cuối tháng 9. Các lô hàng này được cho là phục vụ tái thiết kho tên lửa của Iran; một số doanh nghiệp và đơn vị vận tải Trung Quốc liên quan nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ.

Chuyên gia Taleblu nhận định Trung Quốc có vai trò trong cung cấp nguyên liệu cho sản xuất nhiên liệu tên lửa và chất oxy hóa. Bắc Kinh cũng được cho là đang xem xét khả năng chuyển giao hệ thống phòng không HQ-9 để hỗ trợ Iran thay thế khí tài bị phá hủy trong chiến sự.

Hạt nhân và rủi ro leo thang

Giới chức Mỹ cho rằng chiến dịch không kích hồi tháng 6 đã phá hủy một phần cơ sở hạt nhân tại Fordow và Natanz. Theo New York Times, Iran “có vẻ vẫn đang xây dựng một cơ sở làm giàu uranium mới tại khu vực Pickaxe Mountain” và chưa cho phép thanh tra quốc tế tiếp cận. NYT đánh giá tình hình hiện nay là “một thế bế tắc nguy hiểm”.

Một số quốc gia vùng Vịnh cho rằng khả năng Israel mở lại chiến dịch tấn công Iran là cao, do lo ngại về chương trình hạt nhân của Tehran. Theo Taleblu, hai bên đang chạy đua khôi phục năng lực: Israel tập trung tăng cường tên lửa đánh chặn, trong khi Iran đầu tư mạnh vào tên lửa tầm trung; tốc độ phát triển có thể chi phối thời điểm bùng phát xung đột tiếp theo.