Israel tấn công hệ thống S-300 của Iran: Thực hư về khả năng sống sót của lưới lửa phòng không
Các bằng chứng mới cho thấy hệ thống S-300PMU-2 của Iran vẫn duy trì khả năng tác chiến, trái ngược với những báo cáo về việc mạng lưới này đã bị tiêu diệt hoàn toàn trước đó.
Quân đội Israel vừa công bố các đoạn phim ghi lại cuộc tấn công chính xác vào các thành phần thuộc hệ thống phòng không tầm xa S-300PMU-2 của Iran. Hoạt động này là một phần trong chiến dịch không kích quy mô lớn nhắm vào lãnh thổ Iran diễn ra từ ngày 28/2.
Nghi vấn về tuyên bố xóa sổ mạng lưới S-300 của Iran
Sự xuất hiện của các mục tiêu S-300 trong đợt tấn công mới nhất đã làm dấy lên những nghi vấn về tính chính xác của các báo cáo trước đó. Hồi tháng 10/2024, nhiều nguồn tin phương Tây từng khẳng định toàn bộ các hệ thống S-300PMU-2 của Iran đã bị tiêu diệt trong các đợt không kích của Israel. Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự cho rằng tốc độ hủy diệt toàn diện như vậy là thiếu thực tế và có thể chỉ là một phần của chiến dịch tâm lý truyền thông.
Abraham Abrams, chuyên gia về chương trình tiêm kích F-35, nhận định rằng tính chất phức tạp và đa tầng của mạng lưới phòng không Iran khiến việc vô hiệu hóa hoàn toàn hệ thống này trong vài giờ là cực kỳ khó khăn. Để so sánh, Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga sau gần ba năm chiến sự vẫn chưa thể phá hủy hoàn toàn mạng lưới S-300PS/PT từ thời Xô Viết của Ukraine. Trong khi đó, hệ thống S-300PMU-2 của Iran tinh vi hơn và được bảo vệ bởi nhiều lớp phòng không tầm ngắn chặt chẽ.
Nỗ lực tái triển khai và duy trì năng lực tác chiến
Hình ảnh vệ tinh ghi nhận trong tháng 2 cho thấy Iran đã tái triển khai các hệ thống S-300PMU-2 đến các vị trí trọng yếu gần thủ đô Tehran và Isfahan. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ và các đồng minh gia tăng hiện diện quân sự xung quanh khu vực.
S-300PMU-2 là một trong những hệ thống tên lửa đất đối không hiện đại nhất mà Iran sở hữu, được Nga bàn giao vào năm 2016. Phiên bản này tích hợp tên lửa 48N6DM có khả năng chống tên lửa tiên tiến. Để đối phó, từ giữa những năm 2010, Israel và các thành viên NATO đã tích cực huấn luyện bằng cách sử dụng hệ thống S-300PMU-1 của Hy Lạp để mô phỏng và tìm phương án vô hiệu hóa năng lực phòng thủ của Iran.
Thách thức đối với mạng lưới phòng không Tehran
Dù sở hữu các khí tài mạnh, khả năng thiết lập hàng rào phòng thủ hiệu quả của Iran vẫn gặp nhiều hạn chế do số lượng hệ thống tầm xa có hạn và thiếu hụt các máy bay hỗ trợ hiện đại. Hiện tại, Tehran đang dựa dẫm đáng kể vào các hệ thống dẫn đường bằng hồng ngoại tầm ngắn để đối phó với các phương tiện bay của đối phương.
Ngoài các cuộc không kích, năng lực phòng không của Iran còn bị ảnh hưởng bởi các hoạt động phá hoại ngay trên mặt đất. Một số hệ thống được báo cáo đã hư hại trong các cuộc đụng độ diễn ra từ giữa tháng 6/2024, gây áp lực lớn lên chiến lược bảo vệ không phận của quốc gia này.