Kết nối giá trị bản địa để phát triển du lịch cộng đồng ở La Dạ
Từ Lễ hội Trái cây, những vườn cây trĩu trái đến nghề truyền thống, phong tục và không gian lòng hồ, La Dạ đang từng bước kết nối các giá trị sẵn có để hình thành sản phẩm du lịch cộng đồng mang dấu ấn riêng, tạo thêm sinh kế cho người dân.
Mở hướng du lịch nông nghiệp
Vừa qua, Lễ hội Trái cây xã La Dạ lần thứ I năm 2026 với hơn 100 sản phẩm đạt chuẩn OCOP, VietGAP, GlobalGAP đã thu hút gần 1.000 người dân và du khách trong nước, quốc tế. Không chỉ là dịp giới thiệu những sản vật đặc trưng, lễ hội còn mở ra cơ hội kết nối nông nghiệp với du lịch, đưa hình ảnh vùng đất, con người và bản sắc văn hóa La Dạ đến gần hơn với du khách.
Bên cạnh đó, La Dạ có hơn 1.500 ha sầu riêng, 70 ha măng cụt cùng hàng trăm ha bơ sáp, mắc ca, chuối. Một số hộ đã cải tạo vườn, đón khách tham quan, trải nghiệm và thưởng thức trái cây tại chỗ, qua đó mở thêm hướng phát triển dịch vụ ăn uống, lưu trú. Chị Nguyễn Thị Nga, du khách tham quan vườn chia sẻ: “Tôi ấn tượng với trái cây tươi ngon và không gian gần gũi ở La Dạ. Hi vọng địa phương có thêm nhiều hoạt động trải nghiệm để du khách hiểu hơn về vùng đất và văn hóa nơi đây”.
Ngoài ra, từ những khu vườn, hành trình trải nghiệm có thể tiếp tục đến lòng hồ Hàm Thuận - Đa Mi với mặt nước, đảo nhỏ và rừng núi bao quanh, kết nối với suối, thác, vùng sản xuất, làng nghề và không gian văn hóa K’ho. Khi được xây dựng thành các tuyến trải nghiệm, nông nghiệp, cảnh quan và văn hóa sẽ bổ trợ cho nhau, tạo thêm không gian để người dân tham gia và hưởng lợi từ du lịch.
Giữ nghề, giữ văn hóa để tạo sinh kế
La Dạ là xã vùng cao của tỉnh Lâm Đồng, có hơn 70% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Cộng đồng K’ho nơi đây vẫn lưu giữ nhiều nghề truyền thống, phong tục và kinh nghiệm được trao truyền qua các thế hệ. Đây là nguồn tài nguyên văn hóa quan trọng để địa phương phát triển du lịch cộng đồng theo hướng lấy người dân làm chủ thể. Nghề đan lát hiện được duy trì trên địa bàn xã với khoảng 100 hộ. Trong đó, nghệ nhân Brông Xen, ở thôn 1, học nghề từ cha khi còn nhỏ và nhiều năm gắn bó với nghề. Qua đôi tay người thợ, những chiếc gùi, nia, giỏ… không chỉ phục vụ đời sống mà còn lưu giữ kỹ thuật, hoa văn và ký ức văn hóa của cộng đồng K’ho.
Cùng với nghề đan lát, lễ cúng đầu mùa vụ được duy trì vào khoảng tháng 4 - 5 hằng năm, cầu mong mùa màng tốt tươi, cuộc sống bình an. Từ việc dựng nhà dài, chuẩn bị lễ vật đến tiếng cồng chiêng, ẩm thực và những cuộc gặp gỡ cộng đồng, nghi lễ tạo nên một không gian văn hóa giàu bản sắc. Đưa những giá trị ấy vào du lịch cần đặt cộng đồng ở vị trí chủ thể, để văn hóa được giới thiệu tự nhiên, đúng với đời sống và người dân có thể tham gia, hưởng lợi từ chính những giá trị mình gìn giữ.
Theo ông Trần Trung Hải - Chủ tịch UBND xã La Dạ, định hướng đến năm 2030, địa phương xác định 3 trụ cột phát triển gồm du lịch sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch văn hóa tâm linh. Trong đó, Lễ hội Trái cây là điểm nhấn để quảng bá nông sản, văn hóa và tiềm năng du lịch của địa phương, đồng thời tạo thêm cơ hội kết nối sản xuất với thị trường. Từ hiệu quả bước đầu của lễ hội, La Dạ xác định đây là tiền đề để duy trì thành sự kiện thường niên, từng bước xây dựng thương hiệu du lịch nông nghiệp gắn với sinh kế người dân.
Khi lễ hội, vườn cây, cảnh quan và những giá trị văn hóa truyền thống được kết nối thành các sản phẩm trải nghiệm, La Dạ có thêm cơ hội biến những lợi thế sẵn có thành sinh kế. Từ đó góp phần gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa địa phương.
Địa phương sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp trong chuyển giao khoa học - kỹ thuật, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và phát triển sản phẩm OCOP. Đồng thời nâng cao kỹ năng làm du lịch, hoàn thiện hạ tầng và tăng cường liên kết với các điểm đến trong khu vực.
Ông Trần Trung Hải - Chủ tịch UBND xã La Dạ
