Khi “Bình dân học vụ số” lan tỏa từ trường học
Phong trào “Bình dân học vụ số” đang tạo chuyển biến tích cực trong ngành giáo dục khi không chỉ nâng cao năng lực số cho đội ngũ giáo viên, học sinh mà còn góp phần lan tỏa tri thức công nghệ đến cộng đồng.

Những “hạt nhân số”
Trong căn nhà nhỏ ở xã La Dạ, em Bờ Rông Hoàng Nhã Trang, học sinh lớp 9 - Trường TH&THCS La Dạ, đang kiên nhẫn hướng dẫn người thân sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu thông tin và thanh toán trực tuyến. Những thao tác tưởng chừng đơn giản ấy lại là minh chứng sinh động cho sức lan tỏa của phong trào “Bình dân học vụ số” từ nhà trường đến cộng đồng.
Là học sinh dân tộc K’ho, Trang được tiếp cận công nghệ số thông qua việc học tập ở trường và các hoạt động Đoàn - Đội. Từ những kiến thức được học, em đã trở thành “trợ giảng công nghệ” của gia đình và nhiều người dân trong thôn. “Ban đầu, mọi người còn ngại sử dụng điện thoại để thực hiện các giao dịch trực tuyến. Em hướng dẫn từng bước một. Khi thấy tiện lợi, ai cũng thích và sử dụng thường xuyên hơn”, Trang chia sẻ. Câu chuyện của Trang cũng là hình ảnh đang xuất hiện ở nhiều trường học trên địa bàn tỉnh, nơi học sinh không chỉ là người học mà còn trở thành những “đại sứ số” trong cộng đồng.
Tại Trường TH&THCS Sơn Lâm (xã Phan Sơn), cô giáo K’ Thị Phương Lan đang từng ngày đưa công nghệ đến gần hơn với học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trong các giờ học, những nền tảng số, video minh họa hay trò chơi tương tác được đưa vào bài giảng, giúp học sinh hứng thú hơn với việc học. Theo cô Lan, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là thay đổi tư duy dạy và học.

Lan tỏa kỹ năng số
Từ những lớp học ở Sơn Lâm hay La Dạ, chuyển đổi số đang lan tỏa rộng khắp trong ngành giáo dục tỉnh. Sau khi hợp nhất 3 tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông, ngành giáo dục hiện có hơn 1.590 cơ sở giáo dục với trên 818.000 học sinh và hơn 50.000 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên. Đây là lực lượng đông đảo tham gia trực tiếp vào quá trình chuyển đổi số và lan tỏa kỹ năng số trong cộng đồng.
Thời gian qua, nhiều hoạt động tập huấn, tuyên truyền về kỹ năng số, an toàn thông tin, trí tuệ nhân tạo, dịch vụ công trực tuyến được triển khai rộng khắp. Đến nay, toàn bộ cơ sở giáo dục trên địa bàn đã sử dụng phần mềm quản lý trường học; hệ thống cơ sở dữ liệu ngành được vận hành thống nhất; học bạ số được triển khai ở tất cả các trường phổ thông; hồ sơ chuyên môn từng bước được số hóa và ký số.
Bên cạnh đó, hệ thống học liệu điện tử, lớp học trực tuyến và các nền tảng hỗ trợ học tập tiếp tục được đầu tư, tạo điều kiện để giáo viên và học sinh tiếp cận những phương pháp giáo dục hiện đại.
Ở nhiều địa phương, trường học đang trở thành hạt nhân lan tỏa kỹ năng số. Từ lớp học, học sinh mang kiến thức công nghệ về hỗ trợ gia đình sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng số và thanh toán không dùng tiền mặt. Các mô hình như: “Mỗi giáo viên là một đại sứ chuyển đổi số”, “Học sinh hỗ trợ cộng đồng số”, “Giờ ra chơi số”, “Tổ hỗ trợ kỹ năng số học đường”… phát huy hiệu quả, đặc biệt tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Dù còn những khó khăn về hạ tầng và điều kiện tiếp cận công nghệ ở vùng sâu, vùng xa, nhưng chuyển đổi số trong giáo dục đang mang lại những thay đổi tích cực. Hình ảnh giáo viên chủ động ứng dụng công nghệ, học sinh dân tộc thiểu số tự tin học tập trên nền tảng số và trở thành cầu nối đưa công nghệ đến với cộng đồng ngày càng phổ biến.
Từ mỗi ngôi trường, những “hạt giống số” đang được gieo trồng, góp phần xây dựng xã hội số toàn diện, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Muốn học trò sáng tạo thì người thầy phải là người mở đường. Điều tôi vui nhất là nhiều học sinh trước đây còn rụt rè nay đã tự tin hơn, biết chủ động tìm kiếm thông tin và học tập trên môi trường số.
Cô giáo K’ Thị Phương Lan - Trường TH&THCS Sơn Lâm.