KLong Trao - nơi văn hóa K’ho được đánh thức và lan tỏa

Kể chuyện văn hóa bằng chính đời sống

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Di Linh có hơn 64.000 người, sinh sống tại 23 thôn; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 35% dân số. Đây là điều kiện quan trọng để những giá trị văn hóa bản địa tiếp tục được duy trì trong cộng đồng và phát huy thành những sản phẩm văn hóa, du lịch phù hợp với địa phương.

Nép mình bên dòng sông nhỏ, Làng truyền thống dân tộc K’ho tại thôn KLong Trao đi vào hoạt động từ tháng 4/2025. Sau hơn 1 năm được địa phương tiếp nhận và tổ chức hoạt động, nơi đây từng bước phát huy giá trị, trở thành điểm gặp gỡ gần gũi với đời sống cộng đồng. Trên diện tích hơn 1.000 m², 5 ngôi nhà sàn được dựng lên, lưu giữ những hiện vật, vật dụng quen thuộc trong sinh hoạt của người K’ho. Qua cách sắp đặt và giới thiệu của các nghệ nhân, câu chuyện về đời sống, văn hóa của cộng đồng được kể lại một cách tự nhiên, gần gũi.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn không gian, các hoạt động văn hóa cũng được duy trì thường xuyên bằng tiếng cồng, tiếng chiêng do 20 chàng trai, cô gái K’ho hòa nhịp tạo nên bản sắc riêng. Nếu trước đây văn hóa K’ho chủ yếu được tìm hiểu trong cộng đồng thì nay Làng truyền thống K’ho trở thành không gian mở để du khách trải nghiệm. Tại đây, du khách có thể thưởng thức cồng chiêng, tìm hiểu đời sống, phong tục, tham quan nhà sàn, hiện vật, cùng chế biến và thưởng thức món ăn truyền thống, mặc trang phục K’ho, uống rượu cần, tham gia trò chơi dân gian và các hoạt động cộng đồng. Anh Phạm Hồng Phước, du khách đến từ TP Hồ Chí Minh cho biết: “Văn hóa không chỉ nằm sau tủ kính mà hiện diện trong âm thanh, món ăn, trang phục, điệu múa và cách người dân kể câu chuyện của chính cộng đồng mình”.

Ngoài thu hút khách du lịch, Làng truyền thống dân tộc K’ho còn trở thành điểm đến của những hoạt động tìm hiểu thực tế với những người đang theo học ngành sư phạm. Đây là nguồn tư liệu thực tế giúp sinh viên bổ sung kiến thức, hiểu hơn về văn hóa các dân tộc thiểu số và có thêm chất liệu phục vụ quá trình học tập, nghiên cứu cũng như công việc giảng dạy. Giảng viên Đoàn Minh Thư đến từ Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cảm nhận rất sâu sắc từ những lần đưa sinh viên đến trải nghiệm thực tế. Bởi qua mỗi vùng miền đều có những nét riêng và cứ như thế sẽ góp thêm hành trang kiến thức thực tiễn cho giảng viên và sinh viên.

Để văn hóa có thêm người gìn giữ

Từ nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng đã đầu tư hơn 20,64 tỷ đồng hỗ trợ bảo tồn 2 buôn làng truyền thống tiêu biểu tại xã Lạc Dương và xã Di Linh.

Hơn 1 năm sau khi xã Di Linh tiếp nhận Làng truyền thống dân tộc K’ho, việc khai thác không gian văn hóa đã có những chuyển biến rõ rệt. Ông Lê Văn Trạch - Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Di Linh cho rằng: “Khi người dân trực tiếp tham gia, vừa gìn giữ được bản sắc, vừa có thêm sinh kế thì văn hóa mới có sức sống lâu dài. Chúng tôi sẽ tiếp tục xây dựng các sản phẩm du lịch phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương”.

Trong không gian mới, bảo tồn văn hóa không có nghĩa là giữ nguyên mọi thứ trong quá khứ mà là tìm cách để những giá trị tốt đẹp của quá khứ tiếp tục đồng hành với cuộc sống hiện tại. Để người K’ho thêm tự hào về nguồn cội, để mỗi du khách khi rời KLong Trao vẫn mang theo một phần ký ức về văn hóa K’ho giữa đại ngàn Tây Nguyên.