Kỳ vọng những dự án điện mặt trời trên hồ thủy điện

Khi người dân có mối quan tâm chính đáng

Tại thôn Phú Vinh, xã Quảng Phú, thông tin về dự án Nhà máy điện mặt trời KN Buôn Tua Srah đang nhận được sự quan tâm của người dân. Cùng với kỳ vọng dự án sớm triển khai, tạo nên nguồn điện năng mới, bà con mong muốn có thêm việc làm, hạ tầng được đầu tư và các hoạt động dịch vụ phát triển theo.

Ông Y Cư ở thôn Phú Vinh, cho rằng: “Khi công trình được triển khai, nhu cầu lao động phục vụ xây dựng khá lớn. Đây là cơ hội để người dân có thêm việc làm, cải thiện thu nhập”.

Theo ông Y Kha, một người dân trong xã cũng hết sức vui mừng khi biết xã sẽ có thêm một dự án lớn. “Dự án có quy mô lớn, các hoạt động vận chuyển, dịch vụ cũng có thể tăng theo. Người dân được hưởng lợi từ việc đầu tư hạ tầng phục vụ dự án”, ông Y Khang chia sẻ.

Còn tại cơ sở nuôi cá tầm tại hồ chứa thủy điện, mặt nước là điều kiện trực tiếp duy trì hoạt động sản xuất. Vì vậy, khi dự án được triển khai, điều doanh nghiệp quan tâm nhất là nguồn nước và môi trường nuôi cá.

Bà Phan Thị Thanh Nhàn, kế toán cơ sở nuôi cá tầm tại hồ chứa thủy điện Buôn Tua Srah cho biết: “Điều tôi quan tâm là các tấm pin ảnh hưởng như thế nào đến môi trường, hoạt động nuôi trồng thủy sản. Để xác định được điều này cần kiểm tra, đánh giá và có cơ chế giám sát cụ thể trong quá trình dự án triển khai”.

Dự án Nhà máy điện mặt trời KN Buôn Tua Srah do Công ty Cổ phần Điện mặt trời Buôn Tua Sra làm chủ đầu tư, thực hiện trên địa bàn xã Quảng Phú. Dự án có tổng vốn hơn 7.743 tỷ đồng, quy mô khoảng 495 ha, trong đó khoảng 487 ha mặt nước để lắp đặt hệ thống pin mặt trời (chiếm khoảng 13% diện tích mặt hồ).

Theo tiến độ, các thủ tục về đất đai, môi trường, xây dựng, mặt nước và các thủ tục liên quan, Dự án dự kiến hoàn thành chậm nhất trong quý 4/2027; công trình dự kiến hoàn thành, đưa vào hoạt động chậm nhất trong quý 2/2029.

Tạo đồng thuận, hưởng ứng cao từ cơ sở

Theo ông Phạm Ngọc Vũ - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Quảng Phú, việc Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh thống nhất chủ trương đầu tư dự án và UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư Nhà máy điện mặt trời KN Buôn Tua Srah mở ra kỳ vọng về một nguồn lực mới cho địa phương.

Theo vị lãnh đạo này, bên cạnh ý nghĩa bổ sung nguồn điện và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, dự án được kỳ vọng góp cơ cấu kinh tế, tăng nguồn thu ngân sách, tạo việc làm, phát triển dịch vụ và thu hút thêm các nguồn lực đầu tư vào địa bàn.

Qua nắm bắt tình hình, tiếp xúc cử tri và sinh hoạt chi bộ, địa phương ghi nhận cả kỳ vọng và những băn khoăn của người dân. Bà con mong muốn dự án sớm triển khai để có thêm việc làm, đường sá được đầu tư, dịch vụ phát triển, đời sống được nâng lên. Trong khi đó, một số người quan tâm đến công tác thu hồi đất và bảo vệ môi trường nước hồ.

“Đó là những băn khoăn chính đáng”, ông Phạm Ngọc Vũ cho biết, đồng thời khẳng định địa phương sẽ phối hợp với chủ đầu tư, các cơ quan chức năng để thông tin đầy đủ, minh bạch về dự án; yêu cầu các bước tham vấn cộng đồng trong quá trình lập báo cáo đánh giá tác động môi trường - xã hội.

Theo lãnh đạo xã Quảng Phú, quan điểm xuyên suốt của Đảng ủy xã là thực hiện nghiêm phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Thông tin về dự án phải đến với người dân sớm, đầy đủ và chính xác, không để khoảng trống thông tin dẫn đến những cách hiểu khác nhau.

Địa phương phối hợp với nhà đầu tư và các sở, ngành rà soát thực địa, góp ý ranh giới dự án, hướng tuyến đường dây và vị trí các hạng mục nhằm hạn chế ảnh hưởng đến đời sống người dân. Đối với sinh kế trên mặt nước, xã phối hợp góp ý phạm vi lắp đặt các mảng pin theo hướng giảm tác động đến các hộ nuôi cá lồng bè, đánh bắt thủy sản. Trong quá trình xây dựng, địa phương sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát và phối hợp xử lý những vấn đề phát sinh.

“Trên quan điểm không đánh đổi môi trường để lấy phát triển kinh tế, xã sẽ tích cực giám sát dự án. Nếu dự án tuân thủ quy trình, địa phương sẽ đồng hành; nếu gây tác động lớn đến môi trường, địa phương sẽ báo cáo, đề nghị xử lý theo quy định”, ông Phạm Ngọc Vũ cho biết.

Mở thêm hướng phát triển năng lượng xanh

Không chỉ tại Buôn Tua Srah, điện mặt trời nổi đang được đề xuất tại nhiều hồ chứa trên địa bàn tỉnh. Theo Sở Tài chính, đến tháng 8/2026, tỉnh đã tiếp nhận 35 hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án nguồn điện theo Quy hoạch điện VIII, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và quy hoạch tỉnh. Tổng vốn đầu tư các dự án khoảng 75.600 tỷ đồng, sử dụng diện tích hơn 2.300 ha.

Đáng chú ý, nhiều dự án điện mặt trời được đề xuất triển khai trên lòng hồ thủy điện như: Buôn Tua Srah, Buôn Kuốp, Sêrêpốk 3, Đắk Sin 1, Đồng Nai 2, Đại Ninh, Đa Dâng 3…

Việc tận dụng mặt nước các hồ chứa hiện có mở thêm không gian phát triển năng lượng tái tạo, trong khi một số dự án có thể khai thác hệ thống hạ tầng điện đã được đầu tư cho các nhà máy thủy điện như trạm biến áp, hệ thống đấu nối và mạng lưới truyền tải.

Theo UBND tỉnh, lợi thế này không đồng nghĩa với việc có thể xem nhẹ những yêu cầu về pháp lý, tài nguyên nước và môi trường. Với dự án Điện mặt trời KN Buôn Tua Srah, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu, tiếp tục làm rõ căn cứ pháp lý, khai thác, không làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân liên quan.

Điện mặt trời nổi mở thêm hướng phát triển cho Lâm Đồng, nhưng hiệu quả dự án còn phụ thuộc vào việc giải quyết thấu đáo những mối quan tâm của người dân, các tổ chức đang sử dụng mặt nước, kiểm soát tác động môi trường lòng hồ.