Lãi suất huy động chạm mốc 9,3%/năm, áp lực từ chênh lệch tín dụng và tỷ giá
Nhiều ngân hàng tăng lãi suất huy động lên trên 9%/năm trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động vốn. Áp lực tỷ giá và hệ số LDR ở mức 111-112% khiến mặt bằng lãi suất khó hạ nhiệt.
Mặt bằng lãi suất huy động tại hệ thống ngân hàng thương mại đang có dấu hiệu tăng nhiệt, với mức lãi suất niêm yết tại một số đơn vị đã vượt ngưỡng 9%/năm. Theo báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), sự mất cân đối giữa tốc độ tăng trưởng huy động và cho vay là nguyên nhân chính dẫn đến diễn biến này.
Lãi suất huy động chạm ngưỡng 9,3%/năm
Khảo sát thực tế cho thấy lãi suất huy động đang tăng dần thông qua các chương trình ưu đãi hoặc thỏa thuận riêng tại các ngân hàng quy mô nhỏ. Đáng chú ý, một số đơn vị áp dụng mức lãi suất 9,0%/năm ngay từ kỳ hạn 6 tháng, trong khi kỳ hạn 12 tháng ghi nhận mức cao nhất lên tới 9,2-9,3%/năm.
Trong tháng 7, SeABank công bố lãi suất ưu đãi cao nhất là 8,55%/năm. Ngân hàng số Cake by VPBank cũng áp dụng mức lãi suất huy động lên đến 8,9%/năm tại một số kỳ hạn nhất định. Dù lãnh đạo các ngân hàng từng đồng thuận giảm lãi suất sau cuộc họp với NHNN vào tháng 4, thực tế diễn biến thị trường lại cho thấy chiều hướng ngược lại.
Áp lực từ sự mất cân đối giữa huy động và cho vay
Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN), thừa nhận ngành ngân hàng đang đối mặt với khó khăn khi tốc độ tăng trưởng huy động liên tục thấp hơn tăng trưởng tín dụng. Tính đến ngày 15/6, tăng trưởng tín dụng đạt 6,38%, trong khi huy động vốn chỉ đạt 4,3%, tạo ra mức chênh lệch hơn 2,0%.
Giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn 3,8% so với tốc độ tăng trưởng huy động vốn, đẩy hệ số LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi) toàn hệ thống lên mức 111-112%. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phải sử dụng các nguồn vốn khác ngoài tiền gửi dân cư để đáp ứng nhu cầu vay.
Tuy nhiên, ông Quang khẳng định đây là áp lực về cân đối vốn chứ không phải áp lực thanh khoản. Thanh khoản hệ thống vẫn dồi dào, đảm bảo đáp ứng 100% nhu cầu rút tiền và lãi của khách hàng.
Bài toán giữa ổn định tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng
Phân tích về xu hướng lãi suất, ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, cho rằng mặt bằng lãi suất cao là cần thiết để duy trì chênh lệch lãi suất đủ lớn nhằm hỗ trợ tỷ giá. Đây là bài toán trung tâm của chính sách tiền tệ hiện nay.
Theo ông Thành, nếu ưu tiên ổn định tỷ giá và hạn chế dòng vốn rút ra, lãi suất khó có thể giảm sâu. Ngược lại, việc nới lỏng tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng sẽ gây áp lực lớn lên tỷ giá. Hiện tại, tác động từ lạm phát và mặt bằng lãi suất toàn cầu vẫn nằm trong tầm kiểm soát của cơ quan điều hành.
Để hỗ trợ hệ thống, NHNN đã ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN, cho phép các ngân hàng thương mại được bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào hệ số LDR. Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết, trong 6 tháng cuối năm, NHNN sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ để đảm bảo mặt bằng lãi suất hợp lý và chất lượng tăng trưởng tín dụng, trong bối cảnh dư nợ toàn hệ thống đã đạt trên 19,97 triệu tỷ đồng.