Lâm Đồng chủ động nguồn vật liệu xây dựng cho các dự án trọng điểm

Nhu cầu vật liệu tăng mạnh, nguồn cung còn nhiều dư địa

Theo Sở Xây dựng Lâm Đồng, giai đoạn 2026 - 2030, trên địa bàn tỉnh và khu vực lân cận đang triển khai nhiều công trình hạ tầng, giao thông quy mô lớn.

Tại khu vực ngàn hoa, Dự án Sửa chữa đường cất hạ cánh, đường lăn tại Cảng hàng không quốc tế Liên Khương đang bước vào giai đoạn cao điểm. Hai dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương cũng đang được triển khai, hướng đến mục tiêu đẩy nhanh tiến độ trong thời gian tới.

Ở vùng biển xanh, Dự án Cảng hàng không Phan Thiết - hạng mục hàng không dân dụng đang được triển khai. Tại khu vực đại ngàn, Dự án Cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành tiếp tục được thực hiện, tạo động lực kết nối khu vực Tây Nguyên với các vùng kinh tế trọng điểm.

Đây đều là những công trình có nhu cầu vật liệu lớn. Theo dự báo của Sở Xây dựng, tổng nhu cầu VLXD trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 10,9 triệu m³ đá xây dựng các loại, gần 2,94 triệu m³ cát xây dựng và khoảng 36,76 triệu m³ vật liệu san lấp.

Nhu cầu tăng cao tạo áp lực nhất định lên thị trường, nhất là khi nhiều dự án được triển khai đồng thời. Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, nguồn cung hiện vẫn còn khả năng đáp ứng nếu các khó khăn về thủ tục được tháo gỡ kịp thời.

Hiện toàn tỉnh có 223 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực. Trong đó, có 85 giấy phép khai thác đá xây dựng với trữ lượng khoảng 210,7 triệu m³, công suất hơn 8,2 triệu m³/năm; 58 giấy phép khai thác cát xây dựng với trữ lượng khoảng 17,2 triệu m³, công suất gần 1,47 triệu m³/năm. Ngoài ra còn có 27 giấy phép khai thác đất sét gạch ngói và 30 giấy phép khai thác vật liệu san lấp.

Tuy nhiên, trong số này mới có 127 mỏ đang hoạt động. Số còn lại tạm dừng hoặc chưa khai thác do vướng thủ tục đất đai, môi trường hoặc đang hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh.

Bên cạnh nguồn đang khai thác, toàn tỉnh còn có 741 khu vực khoáng sản chưa được cấp phép với trữ lượng đáng kể. Đây được xem là nguồn dự phòng quan trọng để bổ sung cho thị trường trong thời gian tới.

Đồng bộ các giải pháp bình ổn thị trường, bảo đảm tiến độ dự án

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phan Nguyễn Hoàng Tân cho biết, hiện Sở đã tham mưu UBND tỉnh khoanh định 20 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản phục vụ các công trình, dự án, trong đó có các dự án cao tốc. Song song với đó, sở tiếp tục rà soát, đề xuất bổ sung các khu vực mỏ mới nhằm chủ động nguồn vật liệu cho giai đoạn tới.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, thị trường VLXD trong những tháng đầu năm 2026 cơ bản ổn định, chưa xuất hiện biến động lớn về giá. Qua theo dõi hoạt động kê khai của doanh nghiệp, cơ quan chức năng chưa ghi nhận tình trạng tăng giá bất thường đối với các mặt hàng thiết yếu. Đồng thời, chưa phát sinh phản ánh về tình trạng đầu cơ, găm hàng hoặc thao túng thị trường ảnh hưởng đến tiến độ các dự án.

Dù vậy, một số khó khăn vẫn hiện hữu như thủ tục điều chỉnh giấy phép để nâng công suất khai thác, vướng mắc về đất đai, môi trường cũng như năng lực cung ứng thực tế của một số mỏ chưa đáp ứng yêu cầu.

Thực tế, bên cạnh những tín hiệu tích cực, công tác bảo đảm nguồn vật liệu vẫn còn không ít thách thức. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Trọng Yên cho biết, dù chưa ghi nhận tình trạng thao túng thị trường, song qua nắm bắt từ nhiều nguồn thông tin cho thấy vẫn có một số đơn vị khai thác, chế biến hoạt động cầm chừng. Bên cạnh đó, tình trạng bán VLXD không xuất hóa đơn vẫn xảy ra và giá cát xây dựng trên thị trường đang ở mức khá cao.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, nhu cầu VLXD trong thời gian tới sẽ tiếp tục tăng mạnh, tác động trực tiếp đến tiến độ các dự án và mục tiêu tăng trưởng kinh tế của địa phương. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành tập trung triển khai nhiều giải pháp nhằm chủ động nguồn vật liệu và giữ ổn định thị trường.

Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương tổ chức đấu giá, cấp phép các điểm mỏ đủ điều kiện và rà soát trữ lượng các mỏ VLXD thông thường hiện có. Sở đồng thời hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh giấy phép, nâng công suất khai thác để tăng khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế.

Trong khi đó, Sở Xây dựng chủ trì phối hợp với Sở Công thương, Công an tỉnh và các đơn vị liên quan theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu và tác động đến giá VLXD. Sở Xây dựng kịp thời công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng đối với các mặt hàng có biến động bất thường. Tỉnh cũng yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thổi giá hoặc lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý.

Bên cạnh đó, cơ quan Thuế tăng cường kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ tài chính và xuất hóa đơn trong hoạt động khai thác khoáng sản nhằm hạn chế thất thu ngân sách. Các ban quản lý dự án được yêu cầu đẩy nhanh giải ngân, chủ động rà soát những khó khăn, vướng mắc về nguồn vật liệu để kịp thời phối hợp tháo gỡ.

“

Việc chủ động nguồn cung, tháo gỡ thủ tục và tăng cường kiểm soát thị trường sẽ góp phần giữ ổn định thị trường VLXD, bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm và tạo động lực cho tăng trưởng của địa phương.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên