Lâm Đồng chuẩn bị nền tảng tham gia thị trường tín chỉ các-bon rừng

Tham dự hội nghị có ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; đại diện Cục Biến đổi khí hậu, Vụ Pháp chế thuộc Bộ Tài chính; Trung tâm Chứng nhận quản lý rừng bền vững thuộc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam; lãnh đạo các sở, ngành, địa phương và các đơn vị chủ rừng trên địa bàn tỉnh.

Lâm Đồng hiện có hơn 1,112 triệu ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt 45,91%. Trong đó, diện tích rừng tự nhiên hơn 930.156 ha, chiếm trên 83% tổng diện tích rừng toàn tỉnh.

Đây là tiềm năng lớn để phát triển dịch vụ hấp thụ, lưu giữ các-bon, xây dựng các chương trình giảm phát thải, bảo tồn và nâng cao trữ lượng các-bon rừng.

Tỉnh còn sở hữu hệ sinh thái rừng đa dạng với nhiều khu vực có giá trị cao về bảo tồn thiên nhiên, cảnh quan, đa dạng sinh học và văn hóa bản địa như: Khu dự trữ sinh quyển thế giới Lang Biang, các Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà, Tà Đùng; các Khu bảo tồn thiên nhiên Nâm Nung, Tà Kóu, Núi Ông cùng hệ thống rừng đặc dụng, rừng phòng hộ có quy mô lớn.

Thời gian qua, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo triển khai Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng; công bố danh mục thủ tục hành chính mới thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp tỉnh đối với các dự án các-bon rừng.

Các sở, ngành, địa phương và chủ rừng cũng từng bước tiếp cận khuôn khổ pháp lý, rà soát dữ liệu và chuẩn bị những điều kiện cần thiết.

Lâm Đồng là một trong những địa phương thuộc phạm vi chương trình Giảm phát thải vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, xây dựng theo tiêu chuẩn ART-TREES.

Tuy nhiên, việc triển khai tại địa phương hiện vẫn chủ yếu ở giai đoạn phổ biến chính sách, rà soát cơ sở pháp lý, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao năng lực.

Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho rằng, diện tích và trữ lượng rừng lớn mới chỉ phản ánh tiềm năng sinh học, không đồng nghĩa toàn bộ diện tích này có thể tạo ra tín chỉ để giao dịch.

Một dự án các-bon rừng phải đáp ứng nghiêm ngặt các yêu cầu về xác lập đường cơ sở, tính bổ sung, đo đạc, báo cáo, thẩm định; bảo đảm tính lâu dài, kiểm soát rò rỉ phát thải và không tính trùng kết quả giảm phát thải.

“

Lâm Đồng cần ưu tiên chuẩn hóa dữ liệu rừng, xác định rõ hiện trạng, chủ rừng và quyền hưởng lợi; đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, đơn vị chủ rừng. Việc triển khai các dự án riêng lẻ cần được xem xét thận trọng, tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật và phù hợp với mục tiêu giảm phát thải quốc gia.

Ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm

Tại hội nghị, các chuyên gia, đại diện sở, ngành, địa phương và đơn vị chủ rừng đã tập trung thảo luận về quy trình xây dựng, đăng ký và thực hiện dự án các-bon rừng; phương pháp xác lập đường cơ sở, đo đạc, báo cáo và thẩm định kết quả giảm phát thải; quyền sở hữu, chuyển nhượng tín chỉ và cơ chế phân chia lợi ích giữa Nhà nước, chủ rừng, cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng cùng các bên tham gia.

Các đại biểu cũng trao đổi về việc phân định kết quả giảm phát thải phục vụ đóng góp do quốc gia tự quyết định với phần có thể đưa ra trao đổi, chuyển nhượng; giải pháp phòng ngừa nguy cơ tính trùng tín chỉ giữa các chương trình, dự án; nguồn kinh phí thực hiện, chất lượng dữ liệu rừng và yêu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên môn.

Một số chủ rừng đề nghị các cơ quan Trung ương sớm ban hành hướng dẫn kỹ thuật cụ thể để địa phương có đủ căn cứ lập hồ sơ, đánh giá tiềm năng và lựa chọn khu vực phù hợp triển khai dự án.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc nhấn mạnh, với diện tích rừng lớn, Lâm Đồng có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế rừng, từng bước khai thác giá trị từ dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon. Đây có thể trở thành nguồn lực mới phục vụ quản lý, bảo vệ, phục hồi và phát triển rừng, đồng thời góp phần cải thiện sinh kế cho cộng đồng dân cư sống gần rừng.

“

Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan Trung ương tiếp tục cập nhật, hướng dẫn kịp thời các quy định, tiêu chuẩn và quy trình kỹ thuật; rà soát, chuẩn hóa dữ liệu về hiện trạng rừng, đất lâm nghiệp, chủ rừng, hồ sơ giao đất, giao rừng và diễn biến tài nguyên rừng.

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc

Các địa phương, đơn vị chủ rừng cần chủ động nâng cao năng lực, chuẩn bị hồ sơ pháp lý và đánh giá tiền khả thi, nhưng không nóng vội triển khai khi những vấn đề về tiêu chuẩn, quyền chuyển nhượng và cơ chế phân chia lợi ích chưa được xác định rõ.

Việc tham gia thị trường tín chỉ các-bon rừng phải bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, chủ rừng, cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng và các bên liên quan; trong đó, mục tiêu xuyên suốt là bảo vệ, nâng cao chất lượng rừng và phát triển lâm nghiệp bền vững.