Lâm Đồng tháo gỡ "điểm nghẽn", giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia

Còn nhiều "điểm nghẽn"

Tại xã Quảng Trực, năm 2026, địa phương được bố trí hơn 8 tỷ đồng nguồn vốn thực hiện các chương trình MTQG. Đến hết tháng 7/2026, toàn xã mới chỉ giải ngân 3,2 tỷ đồng, đạt gần 42% kế hoạch.

Theo ông Nguyễn Văn Anh, Chủ tịch UBND xã Quảng Trực, tiến độ giải ngân vốn các chương trình MTQG còn chậm phần lớn là do nguồn vốn từ các năm trước.

Một số dự án đã triển khai nhưng không còn đối tượng thụ hưởng hoặc chưa hoàn tất thủ tục chuyển giao sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Chưa kể, một số công trình chưa được giao lại dự toán để tiếp tục triển khai.

"Chúng tôi đang rà soát các dự án không còn khả năng thực hiện để đề xuất điều chuyển sang những công trình có nhu cầu vốn. Địa phương phân công lãnh đạo trực tiếp theo dõi tiến độ từng công trình, đẩy nhanh thanh toán đối với các dự án đã có khối lượng hoàn thành", ông Nguyễn Văn Anh thông tin.

Ông Nguyễn Văn Anh cho biết thêm, để đẩy nhanh giải ngân vốn lĩnh vực này, địa phương đã đề xuất cấp có thẩm quyền sớm giao dự toán, hoàn tất thủ tục chuyển giao các dự án còn dang dở. Các đơn vị xem xét điều chuyển vốn đối với những công trình triển khai chậm nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Thực tế từ Quảng Trực không phải là những câu chuyện cá biệt. Bởi vì trong giai đoạn sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành mô hình chính quyền 2 cấp, rất nhiều công trình chưa triển khai. Nhiều trường hợp đã triển khai thì phải điều chỉnh quy mô, điều chỉnh mức đầu tư khiến các địa phương chậm giải ngân nguồn vốn.

Nguồn vốn lớn nhưng tỷ lệ giải ngân nguồn vốn các chương trình MTQG hiện rất thấp. Phần lớn đang tập trung cục bộ ở hai dòng vốn mang tính đặc thù là chương trình Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi và chương trình Giảm nghèo bền vững.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hường, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, nguồn vốn các chương trình MTQG chuyển động chậm xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết, độ trễ do việc sắp xếp bộ máy hành chính và thủ tục chuyển nguồn nên phải đến cuối tháng 11/2025 mới cơ bản hoàn thành. Rào cản từ thực địa, áp lực về nguồn nhân lực cấp cơ sở cũng đang trực tiếp kìm hãm tiến độ.

Ở góc độ quản lý, áp lực đè nặng lên cấp cơ sở khi số lượng đầu mối báo cáo quá lớn, với 124 xã, phường, đặc khu cùng nhiều đơn vị cấp tỉnh. Đội ngũ công chức cấp xã phụ trách mảng giao thông, xây dựng vừa thiếu về số lượng, vừa hạn chế về kinh nghiệm quản lý tài chính phức tạp. Điều này khiến công tác kiểm soát, đôn đốc tiến độ dự án khó có thể diễn ra sát sao, thường xuyên.

"Dù chủ trương đã rõ, song quy trình, tiêu chí thẩm định của mỗi chương trình MTQG vẫn có sự khác biệt lớn, gây lúng túng cho cấp cơ sở. Khi năng lực triển khai hạn chế gặp phải các quy định quản lý tài chính đặc thù, một bộ phận cán bộ thực thi đã xuất hiện tâm lý lo ngại, thận trọng quá mức, dẫn đến kéo dài thời gian chuẩn bị các bước phê duyệt dự án", bà Hường cho biết.

Tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn

Năm 2026, tổng kế hoạch vốn các chương trình MTQG tại Lâm Đồng khoảng 756 tỷ đồng. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng năm 2026 được đặt ở mức cao, các chương trình MTQG tiếp tục giữ vai trò đòn bẩy quan trọng. Lâm Đồng cần phải tập trung tháo gỡ kịp thời các "điểm nghẽn" để khơi thông nguồn vốn này.

Tại buổi làm việc với Bộ Dân tộc và Tôn giáo diễn ra ngày 2/7, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Đặng Hồng Sỹ nhìn nhận, hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo, nhất là trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Lâm Đồng còn cao. Số thôn, bon, buôn thuộc diện vùng khó khăn còn nhiều. Đây chính là thực tế để Lâm Đồng xác định mục tiêu khắc phục trong thời gian tới.

“

Lâm Đồng sẽ tập trung nguồn lực, ưu tiên thực hiện nhiệm vụ giải ngân các chương trình MTQG. UBND tỉnh, các sở, ngành, địa phương tăng cường rà soát, xác định cụ thể các tiêu chí để xử lý, sử dụng, điều chuyển nguồn vốn hiệu quả.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Đặng Hồng Sỹ

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Đặng Hồng Sỹ yêu cầu các sở, ngành, địa phương cần phối hợp chặt chẽ, linh hoạt trong quá trình thực hiện. Tùy quy mô, tính chất quan trọng các dự án để giao thẩm quyền cho tỉnh, địa phương làm chủ đầu tư, tránh tình trạng gây ách tắc trong quá trình phân bổ nguồn vốn.

Về giải pháp thúc đẩy giải ngân các chương trình MTQG thời gian tới, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang nhấn mạnh, tinh thần và giải pháp thực hiện các chương trình MTQG trong giai đoạn mới là bám sát thực tiễn, gắn với cơ chế lồng ghép các chương trình, nguồn vốn. Đây sẽ là điều kiện thuận lợi cho Lâm Đồng và các địa phương khác trong quá trình triển khai.

“

Lâm Đồng cần xác định rõ đặc thù, điều kiện từng địa bàn, từ đó, phân bổ chương trình, dự án đầu tư, bảo đảm linh hoạt trong sử dụng nguồn vốn. Tất cả hướng đến mục tiêu phát huy hiệu quả các chương trình MTQG, nhằm nâng cao đời sống cho bà con Nhân dân.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang

Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang lưu ý, địa phương cần sắp xếp đội ngũ cán bộ chuyên môn chất lượng, bảo đảm yêu cầu công việc được giao. Công tác tập huấn kiến thức cho đội ngũ cán bộ cơ sở cần chú trọng theo hướng dễ tiếp cận và dễ triển khai thực hiện.

Để tiếp sức cho tăng trưởng từ các chương trình MTQG, sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan chủ quản, các địa phương là lời giải cho bài toán giải ngân lúc này. Bởi vì chỉ khi các “điểm nghẽn” được khơi thông, tư duy e ngại được dỡ bỏ, nguồn vốn MTQG mới có thể tạo động lực cho phát triển toàn diện, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng của Lâm Đồng.