Lâm Đồng tìm lời giải cho bài toán nguồn lực bảo vệ rừng

Áp lực từ thiếu nhân lực, kinh phí

Với hơn 1,112 triệu ha đất có rừng, tỷ lệ che phủ đạt 45,9% năm 2025, Lâm Đồng đang đối mặt với nhiều áp lực trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. Diện tích quản lý rộng, địa hình phức tạp, trong khi nhân lực và kinh phí chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, toàn tỉnh tổ chức hơn 1.180 cuộc tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp. Chính sách khoán bảo vệ rừng được triển khai trên hơn 301.000 ha, với sự tham gia của hàng ngàn hộ gia đình và tổ chức.

Tuy nhiên, từ ngày 11/12/2025 - 14/10/2026, toàn tỉnh ghi nhận 430 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp. Trong đó, 163 vụ chưa xác định được đối tượng, chiếm 37,9%. Riêng hành vi phá rừng trái pháp luật xảy ra 209 vụ, gây thiệt hại gần 36 ha, với 97 vụ chưa xác định được đối tượng vi phạm.

Các vụ phá rừng xuất hiện tại nhiều địa bàn như Quảng Sơn, Đắk Song, Tà Hine, Bắc Gia Nghĩa và Tà Đùng. Diện tích rừng bị phá thường nhỏ lẻ, nằm giáp nương rẫy hoặc ven suối. Một số đối tượng lợi dụng đêm tối, địa hình phức tạp, sử dụng thủ đoạn ken cây, khoan thân, đổ hóa chất khiến cây chết dần.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thanh Sơn cho biết, lực lượng quản lý, bảo vệ rừng đang thiếu khoảng 100 biên chế so với chỉ tiêu phân bổ. Việc tuyển dụng gặp khó khăn do điều kiện làm việc vất vả, thu nhập thấp, chưa thu hút được người lao động.

Thực tế tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà cho thấy rõ tình trạng này. Đơn vị được giao 56 biên chế nhưng hiện đang thiếu 10 biên chế.

Theo đại diện đơn vị, gần 10 năm qua, việc tuyển dụng nhân lực bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn. Mức thu nhập khoảng 7 triệu đồng/tháng chưa tương xứng với công việc thường xuyên tuần tra trong rừng, đối mặt với nguy cơ bị chống đối khi thực hiện nhiệm vụ.

Khó khăn tương tự diễn ra tại Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn. Đơn vị có 25 người bố trí tại 4 trạm, quản lý địa bàn trải dài hai xã. Điểm xa nhất cách trụ sở khoảng 40 km. Ngoài các trạm chính, lực lượng còn phải phân công trực tại những chốt phụ, trong khi việc tuyển thêm nhân sự gần như không thực hiện được.

Không chỉ thiếu người, kinh phí phục vụ quản lý, bảo vệ rừng cũng chưa được phân bổ kịp thời. Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Lê Công Trường cho biết, nhu cầu kinh phí khoảng 540 tỷ đồng/năm. Đến cuối tháng 10/2026, tỉnh mới bố trí khoảng 270 tỷ đồng, còn thiếu gần 50%.

Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm nhấn mạnh, bảo vệ rừng là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Diện tích rừng phải quản lý không giảm, trong khi lực lượng bảo vệ rừng vừa thiếu nhân lực, vừa chịu áp lực tinh giản biên chế. Việc duy trì tuần tra, kiểm soát, phòng cháy, chữa cháy rừng và đầu tư trang thiết bị đều gặp nhiều khó khăn.

Tháo gỡ nguồn lực, tăng ứng dụng công nghệ

Trước những khó khăn về nhân lực, nhiều đơn vị đề xuất cải thiện chế độ, chính sách và tăng cường ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng. Đại diện Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà cho biết, đơn vị đã sử dụng flycam phục vụ tuần tra, phát hiện vi phạm.

Tuy nhiên, với 5 trạm bảo vệ rừng, số thiết bị hiện có vẫn chưa đáp ứng nhu cầu. Việc lắp đặt camera tại các cửa rừng, lối vào rừng cũng gặp trở ngại do có trường hợp thiết bị bị phá hoại hoặc cắt nguồn điện.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thanh Sơn, ngành sẽ tiếp tục rà soát, sắp xếp hoạt động giao khoán bảo vệ rừng phù hợp thực tế. Cùng với đó, phát triển kinh tế rừng, khai thác nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng và tín chỉ carbon được xác định là những hướng tạo thêm nguồn lực cho công tác bảo vệ, phát triển rừng.

Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Lê Công Trường cũng đề cập nhu cầu đầu tư lớn cho công nghệ lâm nghiệp, trong đó có viễn thám, camera, flycam và hệ thống dữ liệu. Việc tổ chức đầu tư, quản lý dữ liệu cần phù hợp với năng lực chuyên môn, tránh quá tải và ảnh hưởng tiến độ triển khai.

Trước những kiến nghị này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc yêu cầu các sở, ngành rà soát khó khăn về nhân lực, kinh phí và trang thiết bị, điều chỉnh những khu vực giao khoán bảo vệ rừng không hiệu quả.

Đồng thời, nghiên cứu đầu tư camera tầm cao, flycam và phương tiện phòng cháy, chữa cháy rừng, ưu tiên địa bàn khó khăn trong năm 2027.

“

Các chế độ, chính sách đã có phải được triển khai kịp thời, bảo đảm quyền lợi cho lực lượng bảo vệ rừng. Ngoài ra, cần có cơ chế phù hợp để tuyển dụng, giữ chân người lao động, nhất là tại những địa bàn khó khăn.

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Ngọc Phúc