Lầu Năm Góc muốn tăng gấp đôi sản xuất tên lửa
Lầu Năm Góc kêu gọi tăng gấp đôi đến gấp bốn năng lực sản xuất 12 loại tên lửa, gồm Patriot và THAAD; chuyên gia cảnh báo cần thêm ngân sách, nhân lực và nhiều năm để đạt mục tiêu.
Theo Responsible Statecraft, Lầu Năm Góc đang thúc giục các tập đoàn quốc phòng Mỹ tăng năng lực sản xuất tên lửa lên gấp đôi, thậm chí gấp bốn lần nhằm chuẩn bị cho kịch bản xung đột với một cường quốc. Cơ quan này thừa nhận kho dự trữ tên lửa đã suy giảm, và mục tiêu là nâng công suất ở 12 dòng tên lửa, trong đó có Patriot và THAAD. Các chuyên gia nhận định đây là mục tiêu tham vọng, đắt đỏ, tốn thời gian và đối mặt thách thức hậu cần, có thể không đạt được nếu thiếu cam kết tài chính đáng kể.
Tổng quan: Động lực và bối cảnh
Các ước tính nêu trong bài cho thấy tiêu hao đáng kể từ những chiến dịch gần đây. Chuyên gia Mike Fredenburg cho biết xung đột Israel–Hamas (từ 10-2023), 12 ngày đối đầu Israel–Iran (6-2025) và chiến dịch của Mỹ nhằm vào lực lượng Houthi đầu năm nay đã tiêu tốn khoảng 33% số tên lửa SM-3 và 17% số tên lửa SM-6 trong kho dự trữ của Washington. The Guardian được dẫn cho hay Mỹ hiện chỉ có khoảng 25% số tên lửa Patriot so với nhu cầu trong các kế hoạch quân sự của Lầu Năm Góc. Những con số này đặt ra yêu cầu bổ sung nhanh kho dự trữ, song năng lực công nghiệp thời bình của Mỹ không được thiết kế cho mở rộng tức thì.
Phân tích kỹ thuật: Sản xuất, thử nghiệm và chi phí
Về mặt kỹ thuật và quy trình, việc tăng tốc sản xuất tên lửa không chỉ là lắp ráp cuối cùng. Theo đánh giá trong bài, thời gian sản xuất giữa các chủng loại khác nhau đáng kể; để tăng công suất thực, ngoài việc tối ưu ca làm và nhân lực, có thể phải xây dựng thêm cơ sở sản xuất mới – công việc đòi hỏi nhiều năm. Khâu thử nghiệm sau lắp ráp cũng là nút thắt: các bài kiểm tra có thể kéo dài hàng tháng và tiêu tốn hàng trăm triệu USD.
Chi phí là rào cản lớn. Đạo luật chi tiêu công và giảm thuế của Tổng thống Donald Trump, được Quốc hội Mỹ thông qua tháng 7 năm nay, phân bổ 25 tỷ USD cho mua sắm vũ khí trong 5 năm tới. Riêng tháng 9, Lục quân Mỹ ký hợp đồng gần 10 tỷ USD với Lockheed Martin để mua gần 2.000 tên lửa Patriot, cho thấy đơn giá mỗi quả ở mức nhiều triệu USD. Vì vậy, để mở rộng công suất 12 dòng tên lửa, tổng chi đầu tư bổ sung có thể lên tới hàng chục tỷ USD ngoài các khoản mua sắm hiện hữu.
Chiến lược cung ứng: Ưu tiên và giới hạn
Responsible Statecraft dẫn ý kiến chuyên gia cho rằng mục tiêu tăng mạnh công suất có thể thất bại nếu thiếu cam kết tài chính tương xứng. Đồng thời, Washington được khuyến nghị đánh giá lại các cam kết đối ngoại trước khi tiếp tục xuất kho, bởi việc bù đắp dự trữ cần cả thời gian lẫn ngân sách. Nói cách khác, ưu tiên tái cân bằng vào lợi ích quốc gia được xem là một lựa chọn, dù có thể phải điều chỉnh hỗ trợ vũ khí cho đối tác.
Về tổ chức sản xuất, Mark Cancian (CSIS) cho rằng nếu có đủ nguồn tài chính, có thể tăng gấp đôi sản lượng trong khoảng 2 năm bằng cách tăng ca và bổ sung nhân lực ở các cơ sở hiện hữu. Tuy nhiên, Fredenburg đánh giá thực tế có thể mất ít nhất 4 năm để đạt mốc này ngay cả khi có hợp đồng mới, còn phương án tăng gấp bốn sẽ không thể diễn ra nhanh chóng. Jennifer Kavanagh (Defense Priorities) nêu rõ chưa rõ nhà thầu có đáp ứng được nếu không có thêm ngân sách liên bang và giải pháp tuyển dụng, đào tạo nhân công.
So sánh năng lực: Các ước lượng từ chuyên gia
| Chủ đề | Số liệu/Đánh giá | Nguồn |
|---|---|---|
| Tiêu hao SM-3 | 33% kho dự trữ | Mike Fredenburg |
| Tiêu hao SM-6 | 17% kho dự trữ | Mike Fredenburg |
| Patriot hiện có so với nhu cầu | Khoảng 25% | The Guardian |
| Mốc tăng gấp đôi khả dĩ | ~2 năm nếu đủ vốn, tăng ca, thêm nhân lực | Mark Cancian (CSIS) |
| Đánh giá thời gian thực tế | Ít nhất 4 năm để tăng gấp đôi; gấp bốn không nhanh | Mike Fredenburg |
Tác động: Hàm ý đối với cán cân quân sự
Từ các dữ liệu và nhận định trong bài, năng lực dự trữ giảm và chu kỳ mở rộng công nghiệp kéo dài đồng nghĩa khả năng sẵn sàng cho kịch bản xung đột cường độ cao phụ thuộc vào hai yếu tố: tài chính liên bang và thời gian triển khai công nghiệp. Với mức tiêu hao ở các dòng đánh chặn như SM-3, SM-6 và nhu cầu Patriot chỉ được đáp ứng khoảng một phần tư, yêu cầu bổ sung tồn kho trở nên cấp bách. Tuy nhiên, khoảng thời gian 2–4 năm để chỉ đạt mục tiêu tăng gấp đôi (tùy giả định) tạo ra khoảng trễ đáng kể.
Trong bối cảnh đó, việc sắp xếp lại ưu tiên – giữa duy trì cam kết đối ngoại và phục hồi kho dự trữ – được xem là biến số chiến lược then chốt. Khả năng duy trì nhịp độ sản xuất cao ở 12 dòng tên lửa, đồng thời bảo đảm thử nghiệm-đánh giá chất lượng, sẽ quyết định mức độ linh hoạt của Mỹ trong ứng phó với các kịch bản an ninh, theo các ý kiến nêu trong bài viết.