Maroc triển khai hệ thống phòng không Barak MX do Israel sản xuất

Maroc đã chính thức đưa vào triển khai vận hành hệ thống tên lửa phòng không Barak MX do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Israel (IAI) sản xuất. Đây là bước đi chiến lược nhằm hiện đại hóa lưới lửa phòng thủ của Rabat trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực Bắc Phi diễn biến phức tạp. Việc triển khai này đánh dấu Maroc trở thành khách hàng quan trọng nhất của IAI tại khu vực, sau quá trình đàm phán kéo dài nhiều năm với các đối tác quốc tế.

Chi tiết thỏa thuận và vị trí triển khai chiến lược

Theo các nguồn tin quốc phòng, thỏa thuận trị giá khoảng 500 triệu USD giữa IAI và Maroc đã được ký kết vào năm 2022. Hệ thống Barak MX đầu tiên được bàn giao cho quân đội Maroc trong năm 2023 và hiện đã hoàn tất quá trình lắp đặt tại một căn cứ phòng không mới xây dựng gần Sidi Yahya El Gharb, cách thủ đô Rabat khoảng 60 km.

Trước khi quyết định lựa chọn công nghệ của Israel, Rabat đã tiến hành khảo sát và đàm phán với nhiều nhà cung cấp vũ khí lớn trên thế giới. Danh sách này bao gồm hệ thống Patriot của Mỹ, Sky Dragon 50 của Tập đoàn Công nghiệp Phương Bắc Trung Quốc (NORINCO) và hệ thống phòng thủ tầm ngắn VL MICA của Pháp. Việc lựa chọn Barak MX cho thấy sự tin tưởng của Maroc vào công nghệ tác chiến mạng-centric hiện đại của Israel.

Phân tích kỹ thuật hệ thống tên lửa đa tầng Barak MX

Hệ thống Barak MX là thành quả của sự hợp tác chặt chẽ giữa Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) và Cục Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng Israel (DDR&D). Cùng với IAI, các công ty như ELTA Systems và Rafael Advanced Defense Systems cũng đóng vai trò then chốt trong việc phát triển hệ thống này.

Điểm mạnh nhất của Barak MX nằm ở cấu trúc tác chiến linh hoạt, cho phép người vận hành đánh chặn đa dạng các loại mục tiêu từ UAV, tên lửa hành trình đến máy bay chiến đấu. Hệ thống có khả năng tích hợp ba loại tên lửa đánh chặn khác nhau trên cùng một bệ phóng thẳng đứng:

• Barak MRAD: Chuyên đánh chặn mục tiêu tầm ngắn với tầm bắn tối đa 35 km.
• Barak LRAD: Tên lửa tầm trung với khả năng tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách lên tới 70 km.
• Barak ER: Phiên bản tầm xa nhất, có khả năng đánh chặn các mối đe dọa ở cự ly lên tới 150 km.

Cấu trúc này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí vận hành mà còn cho phép quân đội lựa chọn phương thức đánh chặn phù hợp nhất với từng loại mối đe dọa, nâng cao hiệu suất tác chiến tổng thể trên chiến trường.

Hợp tác quốc phòng Maroc - Israel và xu hướng nội địa hóa

Mối quan hệ quốc phòng giữa Maroc và Israel đã phát triển mạnh mẽ kể từ khi hai nước tái lập quan hệ ngoại giao vào năm 2020 trong khuôn khổ Hiệp định Abraham. Năm 2021, hai bên đã ký Bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác quốc phòng, mở đường cho hàng loạt hợp đồng mua sắm khí tài lớn. Bên cạnh Barak MX, Maroc cũng đã mua hệ thống pháo tự hành ATMOS, radar ELTA cho máy bay F-5E và rocket EXTRA có độ chính xác cao với sai số vòng tròn xác suất (CEP) chỉ khoảng 10 m.

Đáng chú ý, chiến lược của Maroc không chỉ dừng lại ở việc nhập khẩu. Rabat đang đẩy mạnh xây dựng ngành công nghiệp quốc phòng nội địa để giảm sự phụ thuộc vào nước ngoài. Vào tháng 9 vừa qua, công ty con BlueBird Aero Systems của IAI đã khánh thành một nhà máy sản xuất đạn tuần kích SpyX tại Benslimane.

Mẫu UAV SpyX này có thời gian hoạt động liên tục 2 giờ, tầm bắn 50 km và mang theo đầu đạn 2,5 kg, chuyên dùng cho các đòn tấn công chính xác. Đây là lần đầu tiên công nghệ UAV quân sự tiên tiến được sản xuất trực tiếp tại khu vực Bắc Phi, phản ánh tham vọng tự chủ về vũ khí của Maroc với mức ngân sách dự kiến đạt 19 tỷ USD vào năm 2026.